Köhnə dudman

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Köhnə dudman
The Old Generation.jpg Adil İsgəndərovun təqdimatında 1950-ci ildən afişanın nümayişi
Janr tarixi dram
Müəllif Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev
Nəşr ili 1927

Köhnə dudman1927-ci ildə azərbaycanlı dramaturq Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin yazıdığı tarixi drama [1] (dramatik dilogiya) [2].

Süjet[redaktə | əsas redaktə]

Qəhrəman Pərviz Xan dürüst kəndli Allahquluya zülm edir. Oğlu Bədəlin Rəhim xanına yüz əlli qızıl satır və gözəl qızı Gülsanları qaçırır. Allahkülü Parviz Xan onu asmaq əmrini verdi. Bədəl Rəhim xandan qaçmağa və onun yoldaşları ilə birlikdə dağlara doğru hərəkət etməyə çalışır[1].

Əsərin təhlili[redaktə | əsas redaktə]

"Köhnə dudman" tamaşası Haqverdiyevin ikinci tarixi oyunudur. Yazıda yazıçı, ədəbi tənqidçi Kamran Məmmədovun 18-ci əsrin feodal lordu Pərviz xanın, onun insan alveri və kəndlilərin zülmünü göstərmişdir. Əhverdiyev, həmçinin, Badal, Eldar, Rəşid və xüsusilə Allahqulu kimi, üsyançı kəndlilərin, intiqam üçün bir susuzluqla cəlb edilmiş döyüşçü kəndlilərin təsvirini yaratmışdır[1].

"Azərbaycan Sovet ədəbiyyatı tarixinin təsviri" (Moskva, 1963) adlı kitabın müəlliflərinə görə, "Köhnə dudman" dramı "kəndlilərin burjua sahibləri sisteminə qarşı mübarizəsi" ilə bağlıdır. Bu oyunda, "Ağacın kölgəsində" adlı oyunla yanaşı, mərkəzi müsbət görünüş Axverdinin erkən əsərlərindən daha inandırıcıdır [2]. Müəlliflər qeyd edir:

" Əhmədovun "Əvvəlki Nəsil" in dramatik dilologiyası o dövrün Azərbaycan dramasında xüsusi yer tutur. Müəllif Azərbaycan xalqının tarixinin böyük bir seqmentini - Orta əsrlərdəki feodal xanlıqlardan Sovet hökumətinin zəfərinə qədər xalqın inqilab yolunu göstərmək üçün bir hədəf qoydu. Dramın birinci hissəsində tipik azərbaycanlı feodal lord - Pərviz Xanın təsviri verilir. Kəndlilər bu torpaq sahibinin darmadağın zülmünə nifrət edirlər. Onların narazılıqları açıq qəzəb şəklindədir. Sərf kəndli Bədəl döyüşə çıxmış xalqın başçısı olur. Müttəfiqləri üsyankarlığa qarşı idarə edən odur.[2] "

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Kamran Məmmədov (Önsöz yazıçısı). Əbdürrəhimbəy Haqverdiyev. Seçilmiş əsərləri. Bakı: Lider. ISBN 9952-417-37-1.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 Məmmədov 2005.
  2. 1 2 3 Под ред. Ж. С. Кедрина, Г. Бабаева (1963). Очерк истории азербайджанской советской литературы. М.: Издательство Академии наук СССР.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]