Kəkilli arıquş

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Kəkilli arıquş
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: Sonağızlılar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Quşlar
Yarımsinif: Yenidamaqlılar
Dəstə: Sərçəkimilər
Fəsilə: Arıquşlar
Cins: Arıquş
Növ: Kəkilli arıquş
Elmi adı
Parus cristatus (Linn., 1758)
uselang=az}}
[{{fullurl:commons:Special:Search/Parus cristatus (Linn., 1758)|uselang=az}} Şəklin VikiAnbarda
axtarışı]

Kəkilli arıquş (lat. Parus cristatus) — Arıquşular fəsiləsinə aid quş növü.

Xarakterik morfoloji əlamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Başında qar lələklərdən ibarət ucu sivri və ağ haşiyəli kəkili var. Dimdiyindən göz və qulaq lələklərinə qədər nazik qar zolaq uzanır. Erkək dişiyə nisbətən azca iridir [1][2][3][4].

Kateqoriyası və statusu[redaktə | əsas redaktə]

Qismən çoxsaylıdır.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

AvropaAsiyada yayılıb. Azərbaycanda isə Kiçik və Böyük Qafqaz dağlarının dağətəyi hissəsində və Talışda yayılıb[5][6][7][8].

Növdaxili müxtəlifliyi[redaktə | əsas redaktə]

Dünyada 5, Azərbaycanda isə 1 yarımnövü (P.с. cristatus Linn, 1758) yaşayır.

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Yarpaqlı meşələrdə, xüsusilə, iynəyarparlı meşələrdə yaşayır. Oturaq quşdur. Ovetmə ərazisi 12000 m–dən çoxdur. Nəsil verdikdən sonra kiçik sürülər əmələ gətirir[9][10][11][12].

Qida spektri[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən entomofaqdır. Yemini ağaclardan, ot bitkilərinin üstündən, ağac qabığından əldə edir.

Təbii düşmənləri[redaktə | əsas redaktə]

Məlum deyil.

Cinsi statusu və çoxalma xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

İldə 2 dəfə nəsil verir. I yuvaya aprel-mayda, II yuvaya isə iyunda rast gəlinir. Yuvanı ağac koğuşlarında qurur. Yuvada 4–7 yumurta olur. Kürtyatma 15–17 gün çəkir.

Növün fenologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Lələkdəyişməsi avqustun əvvəlindən axırınadək davam edir.

Ontogenezi[redaktə | əsas redaktə]

Bir yaşında cinsi yetişkənliyə çatır. Fərdi inkişafı rüşeym, bala, yuvinal və yetkin formalardan ibarətdir. İnkişaf tipinə görə ətcəbaladır.

Reproduktivliyi[redaktə | əsas redaktə]

İldə 2 dəfə nəsil verir, 4-7 yumurta qoyur.

Xromosom göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

Məlum deyil.

Sayı və limit faktorları[redaktə | əsas redaktə]

Limit faktoru kimi bu quşların yuvalama və yaşayış yerlərinin təbii fəlakətinantropogen amillərin təsirlərinə məruz qalmasıdır.

Biosenozda rolu[redaktə | əsas redaktə]

Çoxalma dövründə zərərli cücülərin tələf edilməsində xeyirlidir.

İnsan həyatında rolu[redaktə | əsas redaktə]

Elmi əhəmiyyətli kolleksiya obyektidir.

Qəbul olunmuş və qəbul edilməsi vacib mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Qoruq və yasaqlıq ərazilərində qorunur, Avropa mühafizə statusuna və Bern konvensiyasına daxildir.

Növün qeydiyyat göstəriciləri[redaktə | əsas redaktə]

Kolleksiyası elmi fondlarda saxlanılır. Muzeylərdə nümayiş etdirilir.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Adi alasığırçın
Böyük oxcüllüt
Bozqır haçaquyruğu
Ortaboy tənbəlcüllüt
Kiçik əyridimdik

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Lophophanes cristatus

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Q.T.Mustafayev, N.A.Məhərrəmova. Ornitologiya. Çaşıoğlu, 2005, s. 315.
  2. D.Q.Tuayev. Azərbaycan quşlarının kataloqu. Bakı, 2000, s. 179–180.
  3. Л.А. Портенко. Птицы СССР. Ч. III. М.: 1954. ст. 120-121.
  4. Г.Н. Симкин. Певчие птицы. М.: 1990 ст. 369–374.
  5. Q.T.Mustafayev, N.A.Məhərrəmova. Ornitologiya. Çaşıoğlu, 2005, s. 315.
  6. D.Q.Tuayev. Azərbaycan quşlarının kataloqu. Bakı, 2000, s. 179–180.
  7. Л.А. Портенко. Птицы СССР. Ч. III. М.: 1954. ст. 120-121.
  8. Г.Н. Симкин. Певчие птицы. М.: 1990 ст. 369–374.
  9. Q.T.Mustafayev, N.A.Məhərrəmova. Ornitologiya. Çaşıoğlu, 2005, s. 315.
  10. D.Q.Tuayev. Azərbaycan quşlarının kataloqu. Bakı, 2000, s. 179–180.
  11. Л.А. Портенко. Птицы СССР. Ч. III. М.: 1954. ст. 120-121.
  12. Г.Н. Симкин. Певчие птицы. М.: 1990 ст. 369–374.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

1. Q.T.Mustafayev, N.A.Məhərrəmova. Ornitologiya. Çaşıoğlu, 2005, s. 315.
2. D.Q.Tuayev. Azərbaycan quşlarının kataloqu. Bakı, 2000, s. 179–180.
3. Л.А. Портенко. Птицы СССР. Ч. III. М.: 1954. ст. 120-121.
4. Г.Н. Симкин. Певчие птицы. М.: 1990 ст. 369–374.