Qaya balığı (Kələmo)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Kələmo səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Keçid et: naviqasiya, axtar
Qaya balığı (Kələmo)
Shipzaur.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinifüstü: Balıqlar
Sinif: Sümüklü balıqlar
Yarımsinif: Şüaüzgəcli balıqlar
Dəstəüstü: Qığırdaqlı qanoidlər
Dəstə: Nərəkimilər
Fəsilə: Nərələr
Yarımfəsilə: Nərələr
Cins: Nərə
Növ: Qaya balığı
Elmi adı
Acipenser nudiventris Lovetzky, 1828

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
axtar

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Qaya balığı və ya kələmo (lat. Acipenser nudiventris) — nərələr fəsiləsindən balıq növüdür.

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Qara dəniz, Azov, XəzərAral dənizlərində yayılmış, Balxaş gölündə iqlimləşdirilmişdir.Azərbaycan sularında Kür qayabalığı populyasiyası yaşayır.

Morfoloji əlamətləri[redaktə | əsas redaktə]

Bədəninin uzunluğu 2 m, kütləsi 30 kq-a qədərdir.Burnu nisbətən qısa,itidir.Alt dodağı bütövdür,bığcıqları saçaqlıdır.Bel sırasında 11-dən 16-dək ,yan sıralarında 51-dən 74-dək,qarın sıralarında isə 11-dən 27-dək sümük lövhəciklər vardır.Qəlsəmə Bədəni qəhvəyidir.Qarnı ağ rəngdədir.Üzərindəki açıq rəngli iri pulcuqlar beş xətdə düzülmüşlər.

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | əsas redaktə]

Keçici balıqdır.Çaya girməsi,başlıca olaraq,yazda,az miqdarda isə payızda olur.Erkən yaşda əsasən dib xərçəngkimiləri və xironomid sürfələri ilə qidalanır.Dənizdə qayabalığının mədəsində balıqlar (xullar,aterinlər,kilkələr) üstünlük təşkil etmişdir.Körpələr,eyni zamanda nərəkimilərin tökdüyü kürünü və onların sürfələrini yeyir.Xəzər dənizinin hər yerində yayılmışdır.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

Mart—may aylarında kürü tökmək üçün çaylara keçir. Erkəkləri 6—9, dişiləri 12—14 yaşında cinsi yetkinliyə çatır. Hər il nəsil vermir. Məhsuldarlıq 280 mindən 1290 minə qədər kürü təşkil edir.Kürütökmə aprelin sonunda maya qədər - suyun temperaturu 12-15°C olarkən baş verir.Kürüsünü çayın nisbətən sürətli axan yerlərindəki daşlar,çınqıllar üzərində tökür.Kürüdən çıxmış körpələrin hamısı dənizə qayıtmır,onların bir qismi çayda qalır,yetkinləşir.[1]

Təsərrüfat əhəmiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Qiymətli vətəgə balığıdır.Lakin digər nərə növlərinə nisbətən az miqdarda tutulur.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Qayabalığının ehtiyatları balıq zavodlarında süni çoxaltma yolları ilə təmin edilir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 63.
  2. Əbdürrəhmanov Y.Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, s.51

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. H.S.Abbasov,R.V.Hacıyev İxtiologiya.Bakı,2007

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Acipenser nudiventris Lovetzky, 1828 - Шип