Kaşubiya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kaşubiyanın xəritəsi

Kaşubiya (həmçinin Kaşubı; kaşub Kaszëbë; pol. Kaszuby[1]; alm. Kaschubien‎; lat. Cassubia) — Polşanın şimal-qərbində, kaşub etnik qrupuna məxsus ərazi. Kaşublar qərbi slavyan qrupuna daxildir. Onların əsas ictimai birliyi Kaşub-Pomeraniya adlanır. Kaşubiyanın qeyri-rəsmi paytaxtı Qdansk şəhəri hesab olunur. Bəzi ensiklopedik mənbələrdə kaşubiyanın paytaxtı Veyxerova və ya Kartuza şəhəri göstərilir.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

İki dilli nişan. Pusk rayonu.Polşa

Kaşubların sayı haqqında müxtəlif dəyərləndirmələr mövcuddur. Polşa ərazisində kaşubların sayını 300 000 dən çox göstərirlər. Başqa bir mənbədə isə 50 000-500 000 arasında görstərilir.

2002-ci ildə keçirilən siyahıya almada cəmi 5 062 nəfər özünü kaşub kimi göstərmiş. 52 665 nəfər isə doğma dillərinin kaşub dili olduğunu qeyd etmiş[2]. Əksər kaşublar vətəndaşlıq kimi özlərini polyak hesab edir. Etnik kaşublar isə özlərini həm kaşub, həm də polşalı hesab edir. 2011-ci ilin siyahıya alınmasında özlərini kaşub hesab edələrin sayı 228 min olmuş. Bunlardan 16 mini özlərini təmiz kaşub hesab edir. Min nəfər isə ilk öncə özlərini kaşub, sonra isə polyak hesab edir. 211 min nəfər isə özlərini ilk öncə polyak, sonra isə kaşub hesab edir[3].

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kaşubiyanın və kaşubların tarixində ən önəmli məqamlardan biri onların müxtəlif zamanlarda almanlaşma və polyaklaşmaya məruz qalmalarıdır. Kaşubiya haqqında ilkin məlumatlar XII əsrlərə təsadüf olunur. Kaşubiya ərazisinin bir hissəsinə kastelyanlar nəzarət etmiş. XIII əsrə qədər onların üzərindəki ali hakimiyyət polyaklara məxsus olmuş. Daha sonra isə hakimiyyət alman imperatorlarına keçmiş. Bununla da onların almanlaşma dövrü başlamış.

Mənbələr göstərir ki, 1238-ci ildə hersoq Boquslav həm də, «Kaşubiya hersoqu» (dux Cassubie) adlanırdı; prussiya kralı isə Herzog von Kassuben — Kaşubiyada hersoqluq mövcud idi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Geograficzny atlas świata. 2 / [red. prowadz. Zofia Cukierska et al.]. Warszawa : Państ. Przedsiębiorstwo Wydaw. Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1991, p. 81 (Kaszuby)
  2. "Główny Urząd Statystyczny" (pol.). — Ludność według języka używanego w kontaktach domowych i deklaracji narodowościowej w 2002 r. 21 fevral 2012 tarixində arxivləşdirilib.
  3. "Główny Urząd Statystyczny" (pol.) (əlçatmaz keçid). — Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2011. Podstawowe informacje o sytuacji demograficzno-społecznej ludności Polski oraz zasobach mieszkaniowych. 2 oktyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib.