Kadyak (ada)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kadyak adası
ing. Kodiak Island
Kodiakislandmap.png
57°49′33″ şm. e. 153°55′13″ q. u.
Ölkələr
Arxipelaq
Akvatoriya
Sahəsi 9,300 km²
Uzunluğu
  • 160 km
Eni 96 km
Hündür nöqtəsi 1353 m
Əhalisi 13.592 nəfər (2010-cu il)
Kadyak adası xəritədə
Kadyak adası
Kadyak adası
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kadyak adası (ing. Kodiak Island) — ABŞ Alyaska ştatı ərazisində yerləşir. Sahəsi 9.300 km² təşkil edir.[1] Ada Alyaska yarımadasının şərqində yerləşir. Kodyak adı eskimos dilindən tərçümədə «iti» mənasını verir.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Kadyak arxipelaqının ən iri, Amerika Birləşmiş Ştatlarının ikinci adasıdır. Ada Alyaska yarımadasından Şelixov boğazı ayırır. Kadyak adası demək olarki bütünlüklə dağlıqdır. Ən hündür nöqtəsi isə 1353 metrdir.

Kadyak adasından şimalda nisbətən iri Afoqnak, cənub-qərbdə isə Torisı adası yerləşir.

Kadyak adası eyni adlı Kadyak ayısının vətənidir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kadyak adası Koniaqa qəbiləsinin tarixi torpağıdır. Onun əhalisi ilk əvvəllər ovçuluq, balıqçılıq və yığıçılıqla məşğul olmuşlar. Adaya ilk gələnlər ruslar olmuşdur. Bura təşkil edilən ilk ekspedisiyaya Qriqori Şeloxov rəhbərlik etmiişdir. Rusların burada ilk məskənləri Üç Müqəddəs buxtası sahilində 1784-ci ildə salınır. 1867-ci ildə Alyaskanın ABŞa satılmasından sonra əraziyə Amerikada insanlar axın edir.

Novarupt vulkanının təsiri[redaktə | əsas redaktə]

Adadan 160 km şimal-şərqdə Novarupta vulkanı yerləşir. 1912-ci ildə baş vermiş və 60 saat davam edən güçlü püskürmə nəticəsində ağır fəsadlar törətmişdir. Ada üzərini qalın kül təbəqəsi örtmüş, sular içilməz hala gəlmiş, sıx duman görünməni məhdudlamdırmaqla yanaşı nıfəs almanı çətinləşdirmişdir[2].

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Adanın əhalisi 13,592 (2010)nəfər təşkil edir. Adada əsasən İnuitlər yaşayır. Əsas yaşayış məntəqəsi Kadyak şəhəridi, adanın şimal-şərqində yerləşir.

Nəqliyat və komanavtika[redaktə | əsas redaktə]

Kadyak adasında aeroport fəliyyət göstərir. Bundan əlavə burada Nasanın Kadyak kosmodromu vardır. Buradan bir sıra uçuşlar həyata keçirilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. «Kadyak (Alyaska yarımadası yaxınığında yerləşən ada)
  2. (2001) "Preliminary volcano-hazard assessment for the Katmai volcanic cluster, Alaska" Nəşr edən: U.S. Geological Survey. Open-File Report OF 00-0489.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]