Kainat modelləri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Kainatın infişafının ümumi qanunauyğunları kosmoloji modellərin qurulmasına imkan verir.

0.(Kainat sinqulyar haldadır). Böyük partlayış. 10-43 san.(on üstü 43 oxuyun) sonra.

Plank dövrü (erası). Plank anı, bu zaman qravitasiya qarşılıqlı təsiri ayrılır. Bu vaxt Kainatın ölçüsü 10-35 м (on üstü 35) olmuşdu, buna Plank uzunluğu deyilir. 10-37 san. müddəti kainatın infilyasiya genişlənməsi adlanır 10-35 san. (on üstü 35)

Böyük birləşmə erası: Güclü və elektrozəif qarşılıqlı təsirlər ayrılır. ayrılması. 10-12 san (on üstü 12) - Zəif qarşılıqlı təsir tamamilə ayrılıb başa çatır. Qarşılıqlı təsirlərin ayrılması başa çatır. 10-6 san.(on üstü 6)

Adron erası. Proton-antiproton cütlüyünün annigilyasiyası baş verir. Kvarkların və antikvarkların sərbəst hissəciklər kimi mövcud olması dayanır. 1 с.

Lepton erası: Hidrogen atomunun nüvəsi yaranır. Heliumun nüvə sintezi başlayır. 3 dəqiqədən sonra. Nüvə sintezi erası. Kainat 75% hidrogendən, 25% Heliumdan ibarətdir. Ağır elementlərin çox–çox cüzi olduğu mümkün olmuşdu. 1 həftə sonra. Radiasiya erası. Bu vaxta qədər isti şüalanma da formalaşır 10 min il sonra. Materiya erası. Maddə əmələ gəlir. Kainatda maddə dominantlıq təşkil edir. 380 min ildən sonra – hidrogenin nüvəsi ilə elekton birləşir. Kainat şüalanma üçün şəffaf olur 1 milyard il sonra. Ulduz erası. İlk uduzların yaranması, qalaktikaların əmələ gəlməs. 9 milyard ildən sonra – Günəş sisteminin yaranması. 13,7 milyard ildən sonra indiki vəziyyət.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]