Kalium yodid

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kalium yodid
Potassium iodide.jpg
Potassium-iodide-3D-ionic.png
Jodid draselný.PNG
Ümumi
Kimyəvi formulu <!—məsələn: С2H5(OH) -->
Empirik formulu <!—məsələn: С2H6O -->
Molyar kütlə 166,00277 q/mol
Fiziki xassələri
Aqreqat halı (n.ş.) rəngsiz kub kristalları
Sıxlıq 3,13 q/sm³
Termik xüsusiyyətlər
Ərimə nöqtəsi 681 °S
Qaynama nöqtəsi 1324 °S
Molyar istilik tutumu (n.ş.) 52,73 C/(mol•K)
Əmələgəlmə entalpiyası (n.ş.) -327,6 kC/mol
Kimyəvi xassələri
Suda həllolma 127,8 (0 °C),
144,5 1 (20 °C),
209 q (100 °C) q/100 ml
Təsnifatı
CAS-da qeyd. nöm. 7681-11-0
PubChem
SMILES [K+].[I-]
RTECS TT2975000
ChEBI 8346
BMT nömrəsi 2056
ChemSpider
Toksikologiya
LD50 2779 mq/kq mq/kq
Zəhərliliyi
NFPA 704.svg
0
2
1

Kalium yodid (kalium yodid) qeyri-üzvi bir birləşmədir, kimyəvi formulu KI olan hidroiodik turşunun kalium duzudur. İşıqda sarıya çevrilən rəngsiz kristal duzdur. Yod ionlarının mənbəyi kimi geniş istifadə olunur. Natrium yodiddən daha az higroskopikdir. Tibbdə dərman, kənd təsərrüfatında gübrə olaraq, eyni zamanda fotoqrafiya və analitik kimyada da istifadə olunur.

Fiziki xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kub sistemli rəngsiz kristallardır (a = 0,7066 нм, z = 4,). Sıxlığı 3,115 q/sm3-dır. Bu birləşmə 681 ° C ərimə nöqtəsinə malikdir. qaynama nöqtəsi 1324 ° C-dir. 100 q suda: 127,8 q (0 ° C), 144,5 q (20 ° C), 209 q (100 ° C)-də həll olur. Aseton, metanol, etanol, maye ammonyak və qliserində də həll olunur.[1]

Kimyəvi xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

İşıqda atmosfer oksigeni ilə oksidləşir və sərbəst buraxılmış yod səbəbiylə sarıya çevrilir:[1]

Kalium yodidi yumşaldıcı bir vasitədir və brom kimi oksidləşdirici maddə ilə məhlulda asanlıqla oksidləşə bilər:

Hidrogen peroksid ilə oksidləşir:

Potasium yodid yod ilə reaksiyaya girərək elementar yoddan daha yaxşı suda həll olunan triodid anionu olan Luqol məhlulunu əmələ gətirir:

Ultrasəsin təsiri altında yodun salınması ilə sulu məhlullarda parçalanır.

Alınması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yodun formik turşu, hidrogen peroksid və ya digər azaldıcı maddələrin iştirakı ilə kalium hidroksidlə reaksiya verilməsi yolu ilə hazırlanır.[1]:

Yodu kalium hidroksid və ammonyak həllində həll edərək:

Dəmir yodidinə kalium karbonat əlavə edərək:

kalium yodatın kömürlə azaldılması:

Kalium yodatın termal parçalanması:

Hidrogen yodidin karbonat, oksid, hidroksid və ya metal kaliumla qarşılıqlı təsiri:

Tətbiqi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Analitik kimyada oksidin redoks titrlənməsi üçün istifadə olunur.[1]

Kalium yodat ilə birlikdə az miqdarda xörək duzuna (yodlaşdırılmış duz) əlavə olunur.

Üzvi kimyada geniş istifadə olunur.

Tibbdə və baytarlıqda dərman olaraq istifadə olunur.

Xlorozon kimi müəyyən oksidləşdiricilərin aşkarlanması üçün göstərici kimi istifadə olunur.

Bunu etmək üçün kalium yodid və nişasta məhlulu ilə nəmləndirilmiş kağızdan istifadə edilir.

Bu vəziyyətdə nişasta yod ilə mavi rəngli qatqı meydana gətirir.

Fotoqrafiyada işığa həssas materiallar hazırlamaq üçün istifadə olunur.

Geliştiricinin tərkibindəki fotoşəkil materiallarının işlənməsində, güclü örtük əleyhinə vasitə kimi və möhkəmləndirici və zəiflədici məhlulların tərkibində də istifadə olunur.[2]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Гурлев Д.С. Справочник по фотографии (обработка фотоматериалов). К.: Тэхника. 1988.
  • Ксензенко В. И., Стасиневич Д. С. Калия иодид // Химическая энциклопедия. 2: Даффа—Меди. М.: Большая Российская энциклопедия (издательство). Редкол.: Кнунянц, Иван Людвигович и др. 1990. 288. ISBN 5-85270-035-5.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]