Kaman 99 əməliyatı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Kaman 99 əməliyatı (Yay 99) -İraqın bir gün əvvəl endirdiyi, və İran-İraq müharibəsini başlayan, gözlənilməz zərbəsinə cavab olaraq İranın HHQ əməliyatı.

20 sentyabr 1980 ildə İraq İranın strateji obyektlərinə kütləli zərbə endirdi. 1:45 İraqın 6 MİQ 23 təyyarəsi Əhvaz yanındakı İran aviabazasına bomba zərbəsi endirdilər. Saat yarım sonra İraq MiQ-23 -ləri Tehranın beynəlxalq Mehrabad hava limanına hücum etdilər, eyni vaxtı başqa təyyarələr İranın başqa 8 vacib strateji obyektinə zərbə endirdilər.

Lakin İran Altıgünlük müharibənin təcrübəsini nəzərə almışdı və onun təyyarələrinin əksəriyəti beton sığınacaqlarda gizlədilmişdi. İraqlıların hücumu bir neçə qalxma-enmə zolağında yarğan əmələ gətirmişdi. Hücumdan sonra iranlı HHQ cavab zərbəsi hazırlamağa başladılar ki, bu zərbə ertəsi gün endirildi. 23 sentyabr 1980 ildə İranın, Mark 82,Mark 83 və Mark 84 bombaları və AGM -65 Maverick raketləriilə silahlanmış "Fantom" F-4 təyyarələri, Həmədan aviabazasından göyə qalxdılar.

Havada əlavə yanacaq doldurulandan sonra Fantomlar İraq paytaxtı Bağdada çatdılar və əl-Kut, əl-Rəşid və əl-Habbaniya aviabazalarına basqın etdilər. Daha 8 F-4 Tehrandan uçdu və yenə də əL-Rəşid aviabazasına hücum etdi.

Təbrizdən uçan İranın 58 Northrop F-5 təyyarəsi, İraqın Mosuldakı aviabazasına hücum etdi. Mosulun basqınından sonra 50 F-5 təyyarəsi, güclü zədələnən, Nəsiriyyə aviabazasına basqın etdilər. İranın 146 F-4 və F-5 təyyarələri İraqı bombalayanda, İranın daha 60 Grumman F-14 Tomcat təyyarəsi, mümkün İraq cavabından İranın hava məkanını örtmək üçün havaya qalxdılar. İranın bu F-14 təyyarələri İraqın 2 MiQ-21 və 3 MİQ 23 vura bildilər, İran F-5 biri isə İraqın SU -20 təyyarəsini vurdu.

İraqın MİQ -23 İranın 2 F-5, İraqın MİQ -21 isə İranın daha iki F-5 vurdular. Eləcə də iraqlılar səhvən C-125 zenit raketi ilə öz İL -76 təyyarəsini vurdular. İraq hücuma yaxşı hazırlaşmışdı, çünki hücum vaxtı İraq təyyarlərinin əksəriyəti başqa ərəb ölkələrinə sığındılar və qorundular.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]