Məzmuna keç

Kamenets

Kamenets
Каменец
52°24′10″ şm. e. 23°48′30″ ş. u.HGYO
Ölkə  Belarus
Region Brest vilayəti
Rayon Kamenets rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1296
Sahəsi
  • 10 km²
Mərkəzin hündürlüyü 141 m[1]
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 8.114 nəf. (2008, 2009, 2013, 2016, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026)
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +375 1631
Poçt indeksləri 225050, 225051
Digər
kamenec.brest-region.gov.by
Kamenets xəritədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kamenets (belar. Каменец,[2] be; yerli tələffüzü: [ˈkamɪnet͡sʲ], [ˈkamenet͡sʲ];[3]) — Belarusun Brest vilayətində şəhər. Kamenets rayonunun inzibati mərkəzidir.

Şəhər Brest vilayətinin şimal-qərb küncündə, Brestdən təxminən 40 km şimalda, Lesnaya çayı üzərində yerləşir. Şəhərin içindən Lesnaya Prava çayı axır.

2002-ci ildə onun əhalisi təxminən 9 000 nəfər idi. 2025-ci ilin məlumatına görə əhalisinin sayı 8 133 nəfərdir.[4]

1876-cı ildə Napoleon Orda tərəfindən çəkilmiş qüllə və çay
Küçə görünüşü

İlk dəfə 1276-cı ildə Qalitsiya-Volın salnaməsində, Volın şimal sərhədini işğalçıların basqınlarından qorumaq üçün bu yerdə donjonu olan bir qəsrin, Kamenets qülləsinin inşa edildiyi zaman xatırlanmışdır. Liasnaya (Lısna və ya Lesna) çayının daşlı sıldırım sahilindəki bu yer Volının görkəmli inşaatçısı və memarı Oleksanın diqqətini cəlb etmişdi. O, bu yeri Volın knyazı Vladimir Vasilkoviçə göstərdi, knyaz bu yeri bəyəndi və Oleksaya burada donjonu olan bir qəsr tikməyi əmr etdi. Sonradan istehkamın ətrafında şəhər yarandı. Qüllə tez-tez Belaya Veja adlandırılır, bu da belarus dilində Ağ Qüllə və ya Ağ Qala deməkdir, çünki əsası qoyulduqdan sonra o, ağ rənglə üzlənmişdi. Qonşuluqdakı Belovejskaya Puşça (Belovejsk meşəsi) ibtidai meşəsi öz adını, hansı ki o da Ağ Qüllə deməkdir, məhz bu qüllə ilə əlaqədar olaraq almışdır. Lakin bu gün qəsrin rəngi ağ deyil, əsrlər boyu hava şəraitinə məruz qaldığından kərpic-qırmızıdır.

Şəhərin orijinal adı polyak dilindəki Kamieniec sözündən gəlir, bu da daş qala deməkdir, çünki o, Reç Pospolita dövründə Polşa krallarının ən mühüm qalalarından biri kimi xidmət etmişdir.

1366-cı ildə Böyük Litva Knyazlığının tərkibinə qatıldı və 1376-cı ildə Tevton səlibçiləri tərəfindən yandırıldı, lakin sürətlə bərpa olundu. 1503-cü ildə yerli şəhər sakinləri məhdud özünüidarə hüququ (ehtimal ki, Maqdeburq hüququ) aldılar və bu hüquq 1795-ci ilə, Rusiya tərəfindən ilhaq edilənə qədər istifadə olundu. 1588 və 1659-cu illərdə şəhər vəba xəstəliyi tərəfindən viran edildi.

XIX əsrdə və XX əsrin ilk dörd onilliyində yerli yəhudi icması şəhər sakinlərinin ən fəal hissəsi idi.[5] Şəhər haqqında xatirələr Yexezkel Kotikin memuarında yer almışdır, hansı ki "On doqquzuncu əsr ştetlinə səyahət: Yexezkel Kotikin memuarları" adı ilə ingilis dilində nəşr edilmişdir.[6] Kneses Beys Yitsxak-Kaminets Yeşivas 1926–1939-cu illərdə orada yerləşirdi.

1921–1939-cu illərdə Polşanın tərkibində olmuşdur. 1939-cu ildə Sovet İttifaqı tərəfindən işğal edildi və Belarus SSR-in tərkibinə qatıldı. 23 iyun 1941-ci ildən 22 iyul 1944-cü ilə qədər Kamenets Nasist Almaniyası tərəfindən işğal edildi və Belostok dairəsinin (Bezirk Bialystok) bir hissəsi kimi idarə olundu. Nasist işğalı zamanı yerli yəhudilərin əksəriyyəti öldürüldü.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra şəhər qida emalı sənayesinin (pendir və yağ istehsalı, çörək bişirmə və s.) kiçik bir mərkəzi kimi inkişaf etmişdir.

Tanınmış sakinləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Sergey Kislyak — futbolçu
  1. GeoNames (ing.). 2005.
  2. Gaponenko, Irina Olegovna. Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць. Minsk: Тэхналогія. 2010. səh. 104. ISBN 978-985-458-198-9. (#accessdate_missing_url)
  3. Федір Климчук. "Говірки Берестейско-Пинського Полісся". Пам'ятки України: історія та культура (ukrayna). No. 3–4. 2002. (#accessdate_missing_url)
  4. "Численность населения на 1 января 2025 г. и среднегодовая численность населения за 2024 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа". www.belstat.gov.by (rus). 29 mart 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
  5. Musevich, Georgiy. Народ, который жил среди нас [Bizim aramızda yaşayan xalq]. Tərcümə edən Sherwin L. Sokolov. Brest. 2009. 6 avqust 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 may 2026.
  6. Kotik, Yekhezkel. Journey to a Nineteenth Century Shtetl: The Memoirs of Yekhezkel Kotik. 109–139. (#accessdate_missing_url)

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]