Kançencaqra

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Kançencaqra
nep. कञ्चनजङ्घा
Kançencaqra zirvəsi. Sağda(arxada)
Kançencaqra zirvəsi. Sağda(arxada)
27°42′09″ şm. e. 88°08′54″ ş. u. (T)
Ölkələr Hindistan Hindistan
Nepal Nepal



RegionlarSikkim, Meçi
Dağ sistemiHimalay
Zirvə hündürlüyü8586 m [1]
Nisbi hündürlüyü3.922 m
İlk fəthi25 may 1955-ci il (Co Braun və Corc Bend)
Kançencaqra (Hindistan)
Montanya.svg
Commons-logo.svg Kançencaqra Vikianbarda

Kançencaqra (nep. कञ्चनजङ्घा ) — Himalay dağlarında, eyni adlı Kançencaqra dağ massivində yerləşə dağ. Bəzən bu zirvəni Əsas Kançencaqra adlandırırlar.(8586 m). Kançencaqra səkkizminliklər içərisində hündürlüyünə görə üçüncüdür.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Kançencaqra dağ massivi və əsas zirvələri NepalHindistanın (Sikkim ştatı) sərhəddində yerləşir. Massiv əsasən 5 zirvədən ibarətdir. Zirvələrdən dördünün hündürlüyü 8 km keçir.

Zirvələr Hündürlük, m
1 Əsas Kançencaqra 8586
2 Cənubi Kançencaqra 8491
3 Mərkəzi Kançencaqra 8478
4 Qərbi Kançencaqra 8505
5 Kanqbaçen 7902

Əsas və Cənubi Kançencaqra bir-birinə çox yaxındır və hündürlüklərində 95 metr fərq var. Kançencaqra dağ massivinin bir hissəsi Kançencaqra Milli park ərazisinə daxildir (Hindistan, Sikkim ştatı)

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

«Kançencaqra» sözünün mənası «Böyük qarların beş xəzinəsi» deməkdir. Ümumən massiv 5 zirvədən ibarətdir.

Kançencaqra mədəniyyətdə[redaktə | əsas redaktə]

Kançencaqa, rus humanisti, filosofu və rəssamı Nikolas Reriçin rəsmlərindəki ən sevimli mövzulardan biri idi.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1852-ci ilə qədər Kançencaqra dünyanın ən hündür dağı hesab olunurdu. Ancaq 1849-cu ildə təşkil edilmiş ekspedisiya və tədqiqat işləri nəticəsində Everest dünyanın ən hündür zirvəsi elan edildi.[2] Kançencaqra dağının ilk fəthi 25 may 1955-ci ildə baş vermiş. Britaniyalı ekspedisiya üzvləri Corc Bend və Co Braun tarixdə ilk dəfə olaraq zirvəyə dırmaşmışlar. Müasir dövrdə Kançencaqa dağına fərqli 11 marşrut müəyyən edilmiş (1988-ci ildə Byulerin təklif etdiyi marşrutdan başqa)[3].

Fəth olunma tarixçəsi[redaktə | əsas redaktə]

1905-ci ildə Kançencaqaya Alister Kroulin rəhbərliyi ilə ilk ekspedisiya təşkil olunmuş. Zirvəyə dırmanış cənub-qərb tərəfdən, Yulunq buzlağında həyata keçirilmiş və 6200 metr hündürlükdə yekunlaşmış. 1929-cu ildə alman ekspedisiyası Sikkim istiqamətindən zirvəyə qalxmış və 7400 metr yüksəklikdən beş gün davam edən tufan səbəbli geri dönmüşlər. 1931-ci ildə ikinci alman ekspedisiyası 7700 metrlik hündürüyə çata bilmiş və texniki çətinlik üzündən geri dönmüşlər. 1975-ci ildə yapon ekspedisiyası ilk dəfə olaraq Qərbi Kançencuqa zirvəsini fəth etmişlər. 1974-cü ildə isə polşalı alpinistlər ilk dəfə olaraq Kanqbaçen zirvəsinə dırmaşdılar. 1983-cü ildə Per Beqin oksigen balonundan istifadə etmədən zirvəyə yetişmişdir.

Dırmaşma çətinliyi[redaktə | əsas redaktə]

Kançencaqra 3D

Müasir dövrdə dağa dırmaşmada ölüm hallarının ildən ilə azalmasına baxmayaraq Kançencaqrada əksinə bu göstərici durmadan artır. Son illərin statistik məlumatlarına görə ölüm halları 22 % qədər artmış və enmək bilmir. Nepalda bir əfsanə mövcuddur: Kançencaqra dağ-qadındır. O zirvəyə qalxmaq istəyən bütün qadınları öldürür. Uzun müddət bu zirvəyə sağ salamat qalxıb geri dönmüş alpinist qadın britaniyalı Cinett Harrison olmuşdur. O 1988-ci ildə zirvəni fəth etdikdən iki il sonra Dhaulagiri zirvəsinƏ qalxan zaman həlak olmuşdur. 2008-ci ildə avstriyalı qadın alpinist Herlinde Kaltenbryunner, 2009-cu ildə isə ispan Edurne Pasaban və polyak Kinqa Baranovskaya bu zirvəni fəth etmişlər.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Peakbagger.com
  2.  (ing.) Letter « from Campbell, on the elevation of peaks in the Himalaya » dans Journal of the Asiatic Society of Bengal, lire en ligne
  3. "Канченджанга. Все маршруты восхождения на третий по высоте восьмитысячник мира - 4sport.ua". 4sport.ua.