Kandidoz

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kandidoz
Candida albicans выращенная на агаре
Candida albicans выращенная на агаре
XBT-10 B37.
XBT-10-KM B37, B37.9
XBT-9 112
XBT-9-KM 112[1][2], 112.9[1][2], 112.89[2]
OMIM 606788
DiseasesDB 1929
MedlinePlus 001511
eMedicine med/264 
MeSH D002177
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kandidozcandida albicans tərəfindən törədilən göbələk xəstəliyi.

Müalicə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bu xəstəliyi müalicə etmək üçün bir çox dərman var. Bəziləri yerli, bəziləri isə daxili istifadə olunur. Xarici müalicələrdən, gliserində natrium tetraboratın 5-10% məhlulu da effektivdir.[3] Yetkinlərdə ağızın selikli qişaları zədələndikdə, qliserində natrium tetraboratın 20% məhlulu yerli xarakter daşıyır. Bəzi hallarda rəqib mikroorqanizmlərin probiotiklərinə əlavə olaraq antifungal dərmanları təyin edirlər (laktik turşu bakteriyaları, laktobakterin, kolibakterin) tamamlayan müalicə təyin olunur.

Kişilərdə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Maya infeksiyaları kişilər arasında yayılmayıb və bəzən gözədəyməz qala bilərlər. Ancaq onların olduqca parlaq simptomları var: ağrı, qızartı, iltihablar, xoralar, qaşınma və penisin ucundan bəzi ifrazlar. Müalicə üçün antifungal kremlər və reseptsiz buraxılan bəzi dərmanlar istifadə edilə bilər.[4] Kandidal balanopostit üçün yerli müalicə kifayətdir: sertakonazol (zalain kremi 2 %) və ya fentikonazol (Lomeksin 2 %) — zədələnmiş nayihələrə gündə 1-2 krem vurmaq, kurs 8-10 gün davam edir. Kandidozun müalicəsi hərtərəfli, mərhələli olmalıdır, yalnız göbələkdən qurtulmağı deyil, həm də meylli amillərin aradan qaldırılmasını və müşayiət olunan xəstəliklərin müalicəsini əhatə etməlidir.

Vaginal kandidoz[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xəstəliyin yüngül gedişi zamanı yerli müalicə üçün dərmanlar tövsiyə olunur. Daha mürəkkəb hallarda, vaginal kandidozun təkrarlanması zamanı sistemli və yerli antimikotiklərin kombinasiyalı müalicəsi tələb olunur.[5] Kandida cinsinin göbələklərinin aktivləşdirilməsi zamanı vajinada anaerob bakteriyaların böyüməsinin artdığını nəzərə alaraq, antifungal komponentə əlavə olaraq nitroimidazollar və digər antimikrobiyal komponentlərin də daxil olduğu geniş spektrli yerli dərmanların istifadəsi tövsiyə olunur. Qadında mantar infeksiyasının təkrarlanması müntəzəm olaraq baş verərsə, bu endokrin və digər xroniki xəstəliklərin müayinəsi üçün ciddi bir səbəbdir. Xroniki genital kandidozlar zamanı yaxınlıqdakı orqan və bədən sistemlərinin — sidik kisəsi və bağırsaqların adətən təsirləndiyini nəzərə almaq vacibdir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 Disease Ontology (ing.). 2016.
  2. 1 2 3 Monarch Disease Ontology release 2018-06-29sonu. 2018-06-29 2018.
  3. "Recurrent candidal intertrigo: challenges and solutions". ncbi.nlm.nih.gov. 2022-12-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-14.
  4. "Causes, symptoms, and treatment of male yeast infection". stdlabs.com. 2022-12-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-14.
  5. "Guideline: Vulvovaginal candidosis". ncbi.nlm.nih.gov. 2022-12-14 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-12-14.