Kardinal Mazarin

Kardinal Mazarin
Kardinal Mazarin
Doğum	14 iyul 1602[…]
Vəfat	9 mart 1661[…] (58 yaşında)

Kardinal Mazarin
Kardinal Mazarin
	it. Giulio Raimondo Mazzarino; fr. Jules Mazarin
Fransanın Baş naziri
	5 dekabr 1642 – 9 mart 1661
Əvvəlki	Kardinal Rişelye
Sonrakı	Jan Batist Kolber
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı	Giulio Raimondo Mazzarino
Doğum tarixi	14 iyul 1602[…]
Vəfat tarixi	9 mart 1661[…] (58 yaşında)
Vəfat yeri	Vensen;
Təhsili	Salamanka Universiteti;
Fəaliyyəti	diplomat, siyasətçi, katolik keşişi[d], rəsm kolleksiyaçısı[d], hüquqşünas
Dini	Roma-Katolik kilsəsi
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Xulio Mazarini, Jül Mazarini (it. Giulio Raimondo Mazzarino; fr. Jules Mazarin; 14 iyul 1602^[1]^[2]^[…] – 9 mart 1661^[1]^[2]^[…], Vensen^[3]), yaxud Kardinal Mazarin — italyan mənşəli dövlət xadimi, Kardinal və Fransanın baş naziri (1643–1661).^[5] Kardinal Rişelyenin siyasi varisi olan Mazarini, XIV Lüdovikin uşaqlıq illərində Fransanın faktiki idarəçisi olmuşdur.

İtaliyada doğulan və təhsil alan Mazarini ilk olaraq Papalığın xidmətinə girərək hüquq və ilahiyyat sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. Diplomatik bacarıqları ilə seçilən Mazarini, 1634–1636-cı illərdə Fransada nunsiy (Papanın səfiri) kimi xidmət edərkən Rişelyenin diqqətini çəkmişdir.^[6] 1639-cu ildə rəsmən Fransa xidmətinə keçmiş və 1641-ci ildə Rişelyenin tövsiyəsi ilə kardinal rütbəsi almışdır.

Rişelyenin ölümündən sonra Mazarini Fransanın daxili və xarici siyasətini yönləndirməyə başlamışdır. O, mütləqiyyətin gücləndirilməsi siyasətini davam etdirmişdir. Lakin onun italyan mənşəli olması, tətbiq etdiyi yüksək vergilər və sərt siyasəti xalq və zadəganlar arasında narazılığa səbəb olmuşdur. Bu narazılıq 1648–1653-cü illəri əhatə edən və Fronda adlanan vətəndaş müharibəsi ilə nəticələnmişdir.^[7] İki dəfə ölkədən sürgün olunmasına baxmayaraq, hər iki halda hakimiyyətə qayıtmağı başarmışdır.

Xarici siyasətdə Mazarini böyük nailiyyətlər əldə etmişdir. O, Otuzillik müharibəni bitirən Vestfaliya sülhünün (1648) və İspaniya ilə müharibəni yekunlaşdıran Pireney sülhünün (1659) memarlarından biri hesab olunur.^[8] Bu müqavilələr Fransanın Avropada hegemon dövlətə çevrilməsinin əsasını qoymuşdur.

Mazarini həm də böyük incəsənət hamisi və bibliofil idi. O, Avropanın ən zəngin kitabxanalarından birini yaratmışdır ki, bu kitabxana hazırda Parisdə onun adını daşıyan Mazarini kitabxanası kimi fəaliyyət göstərir.^[9] Ölümündən əvvəl o, bütün səlahiyyətlərini yetkinlik yaşına çatmış XIV Lüdovikə təhvil vermiş və krala dövləti təkbaşına idarə etməyi tövsiyə etmişdir.

İstinadlar

1 2 3 4 5 6 Bibliothèque nationale de France Mazarin, Jules (1602-1661) // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
1 2 3 4 5 6 Jules Mazarin // RKDartists (nid.).
1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118579703 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
↑ Catholic-Hierarchy.org (ing.). USA: 1990.
↑ "Jules Mazarin: French Cardinal and Statesman" (ingilis). Encyclopædia Britannica. İstifadə tarixi: 14 may 2026.
↑ "Jules Mazarin" (ingilis). Catholic Encyclopedia. İstifadə tarixi: 14 may 2026.
↑ "The Fronde" (ingilis). World History Encyclopedia. İstifadə tarixi: 14 may 2026.
↑ "Treaty of Westphalia" (ingilis). Oxford Reference. İstifadə tarixi: 14 may 2026.
↑ "The Mazarine Library" (ingilis). Bibliothèque Mazarine. İstifadə tarixi: 14 may 2026.

Həmçinin bax

Ədəbiyyat siyahısı

Ballon, Hilary. Louis Le Vau: Mazarin's Collège, Colbert's Revenge. Princeton NJ: Princeton University Press. 1999. ISBN 9780691048956.
Bluche, François. Louis XIV. New York: Franklin Watts. 1990. ISBN 978-0531151129.
Buelow, George J. A history of baroque music. Bloomington: Indiana University Press. 2004. ISBN 978-0-253-34365-9.
Bourbon-Busset, Jacques de. Chapitre II: Le vaincu de la Fronde devient monarque absolu // Mongrédien, Georges (redaktor). Mazarin (fransız). Paris: Hachette. 1959. 53–81. OCLC 742625187.
Colombier, Pierre du. Chapitre IV: Le Premier ministre se fait l'ambassadeur de l'art italien // Mongrédien, Georges (redaktor). Mazarin (fransız). Paris: Hachette. 1959. 113–151. OCLC 742625187.
Dethan, Georges. Chapitre I: Le jeune Monsignore à la conquête de Richelieu // Mongrédien, Georges (redaktor). Mazarin (fransız). Paris: Hachette. 1959. 7–51. OCLC 742625187.
Dethan, Georges. The Young Mazarin. Baron, Stanley tərəfindən tərcümə olunub. London: Thames and Hudson. 1977. ISBN 978-0500870044.
Dethan, Georges. Mazarin, Jules, Cardinal // The New Encyclopædia Britannica (ingilis). 7 (15th). Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 1991. 979–980. ISBN 0-85229-529-4.
Dulong, Claude. La fortune de Mazarin (fransız). Paris: Perrin. 1990. ISBN 2-262-00849-3. ISBN 9782262056742 (ePub edition, 2015).
Goubert, Pierre. Mazarin (fransız). Paris: Fayard. 1990. ISBN 2-213-01650-X.
Jurewitz-Freischmidt, Sylvia. Galantes Versailles. Die Mätressen am Hofe der Bourbonen (German). Munich: Piper. 2002. ISBN 978-3-492-24494-7.
Mongrédien, Georges. Chapitre VIII: Le rideau s'est levé sur le Grand Siècle // Mongrédien, Georges (redaktor). Mazarin (fransız). Paris: Hachette. 1959. 255–292. OCLC 742625187.
O'Connor, John T. Negotiator Out of Season: Career of Wilhelm Egon Von Furstenberg, 1629–1704. Athens: U of Georgia Press. 1978. ISBN 978-0-8203-0436-6.
Ormesson, Jean d'. Chapitre VI: Le vieil homme et le jeune Roi // Mongrédien, Georges (redaktor). Mazarin (fransız). Paris: Hachette. 1959. 201–225. OCLC 742625187.
Parlett, David. A History of Card Games. Oxford: Oxford University Press. 1991. ISBN 0-19-282905-X.
Poncet, Olivier. Mazarin l'Italien (fransız). Paris: Tallandier. 2018. ISBN 979-10-210-3105-0.
Treasure, Geoffrey. Mazarin: The Crisis of Absolutism in France. London: Routledge. 1995. ISBN 0-415-014573.

Əlavə ədəbiyyat siyahısı

Bonney, R. "The Paradox of Mazarin." History Today 32. (Feb 1982): 18–24.
Bonney, Richard. "Cardinal Mazarin and the great nobility during the Fronde." English Historical Review 96.381 (1981): 818–833.
Bonney, Richard. Society And Government In France Under Richelieu And Mazarin 1624–61 (Springer, 1988).
Ekberg, Carl J. "Abel Servien, Cardinal Mazarin, and the Formulation of French Foreign Policy, 1653–1659." International History Review 3.3 (1981): 317–329.
Haffemayer, Stéphane. "Mazarin, Information and Communication During the Fronde (1648–1653)." Media History 22.3-4 (2016): 386–400.
Hassall, Arthur. Mazarin (1903)
Perkins, James Breck (1886). France Under Mazarin (2 volumes). New York: Putnam. Vols. 1 & 2 at Internet Archive.
Sonnino, Paul. Mazarin's Quest: The Congress of Westphalia and the Coming of the Fronde (Harvard UP, 2008). 307 pp
Wilkinson, Richard. "Cardinal Mazarin" History Today (April 1996) 46#4 pp 39–45.
Hatton, Ragnhild Marie. Louis XIV and His World. New York: Putnam. 1972.

Xarici keçidlər

Vikisitatda Kardinal Mazarin ilə əlaqədar sitatlar var.

Vikianbarda Jules Cardinal Mazarin ilə əlaqəli mediafayllar var.
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:San_Giustino,_Family_Bufalini_1491_-_1782.pdf
Şablon:Cite CE1913
Mazarin and the Fronde

[_830978422d2ab8c8-1] 1 2 3 4 5 6 Bibliothèque nationale de France Mazarin, Jules (1602-1661) // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.

[_abbc150fcd3d1ff6-2] 1 2 3 4 5 6 Jules Mazarin // RKDartists (nid.).

[_fca8f933c54e32e1-3] 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118579703 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.

[_0e67d19a549ccf26-4] Catholic-Hierarchy.org (ing.). USA: 1990.

[britannica_mazarin-5] "Jules Mazarin: French Cardinal and Statesman" (ingilis). Encyclopædia Britannica. İstifadə tarixi: 14 may 2026.

[catholic_encyclopedia-6] "Jules Mazarin" (ingilis). Catholic Encyclopedia. İstifadə tarixi: 14 may 2026.

[history_fronde-7] "The Fronde" (ingilis). World History Encyclopedia. İstifadə tarixi: 14 may 2026.

[westphalia-8] "Treaty of Westphalia" (ingilis). Oxford Reference. İstifadə tarixi: 14 may 2026.

[mazarine_lib_site-9] "The Mazarine Library" (ingilis). Bibliothèque Mazarine. İstifadə tarixi: 14 may 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]