Məzmuna keç

Karl Avqust fon Şteynheyl

Vikipediya, azad ensiklopediya
Karl Avqust fon Şteynheyl
alm. Carl August von Steinheil
Doğum tarixi 12 oktyabr 1801(1801-10-12)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 14 sentyabr 1870(1870-09-14)[3][4] (68 yaşında)
Vəfat yeri
Elm sahələri fizik, optika
İş yeri
Təhsili
Elmi rəhbərləri Fridrix Bessel[d][6], Fridrix Bessel[d][6]
Üzvlüyü
Mükafatları Maksimilianın "Elm və incəsənət üzrə" Bavariya ordeni — 1853
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Karl Avqust fon Şteynheyl (alm. Carl August von Steinheil; 12 oktyabr 1801[1][2][…], Elzas14 sentyabr 1870[3][4], Münxen[5]) — Elzas əsilli fizik, ixtiraçı, mühəndisastronom.

Şteynheyl Elzasın Riboville şəhərində anadan olmuşdur. O, 1821-ci ildən etibarən Erlangendə hüquq təhsili almış, daha sonra GöttingenKöniqsberqdə astronomiya ixtisası üzrə oxumuşdur. Münxen yaxınlığındakı Perlaxsekdə, atasının mülkündə yaşayarkən astronomiya və fizika üzrə tədqiqatlarını davam etdirmişdir. 1832-ci ildən 1849-cu ilə qədər Şteynheyl Münxen Universitetində riyaziyyat və fizika professoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.

1839-cu ilin iyulunda Şteynheyl Nimpfenburq sarayında Kraliça Terezanın hüzurunda fotoqrafiya prosesini nümayiş etdirmişdir. 1839-cu ilin aprel və yay ayları ərzində o, bir neçə fotoşəkil sərgiləmişdir.[7] Uzun müddət bu prosesin müəllifliyi Şteynheylə aid edilsə də, 2024-cü ildə dərc olunmuş tədqiqatlar göstərir ki, ən erkən kağız neqativlər əslində 1837-ci ildə, Şteynheylin iştirakı olmadan Volfqanq Frans fon Kobell tərəfindən yaradılmışdır.[8]

Şteynheyl Almaniyada dagerotipiyadan istifadə edən ilk şəxslərdən biri olmuşdur. 1839-cu ilin dekabrına qədər o, dünyanın ilk portativ metal kamerasını hazırlamışdır. Bu cihaz Dagerin satdığı kameradan on doqquz dəfə kiçik idi. Həmin kameralardan ən azı on ədəd istehsal edilmişdir.[7][9]

  1. 1 2 Karl August Steinheil // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 Carl August Steinheil // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.
  3. 1 2 Bibliothèque nationale de France Carl August von Steinheil // BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  4. 1 2 Wurzbach D. C. v. Steinheil, Karl August (alm.). // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben Wien: 1856. Vol. 38. S. 97.
  5. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #11900755X // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  6. 1 2 Riyazi genealogiya layihəsi (ing.). 1997.
  7. 1 2 Cornwall, James E. Die Frühzeit der Fotografie in Deutschland 1839 - 1869. Die Männer der ersten Stunden und ihre Verfahren (alman). VWI. 1979.
  8. "1837: Die Erfindung der Fotografie in München". www.deutsches-museum.de (alman). 28 may 2024. İstifadə tarixi: 25 iyul 2024.
  9. Rines, George Edwin, redaktorSteinheil, Karl August  // Encyclopedia Americana. 1920.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]