Məzmuna keç

Karlo Rubbia

Vikipediya, azad ensiklopediya
Karlo Rubbia
it. Carlo Rubbia
Doğum tarixi 31 mart 1934(1934-03-31)[1][2][…] (92 yaş)
Doğum yeri
Elm sahəsi hissəciklər fizikası
Elmi dərəcəsi
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları "Fəxri legion" ordeninin zabit dərəcəsi — 1989 Polşanın "Xidmətlərə görə" ordeninin komandor dərəcəsi "İtaliya Respublikası qarşısında xidmətlərə görə" ordeninin böyük cəngavər xaçı — 1984
Fizika üzrə "Nobel" mükafatı — 1984
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Karlo Rubbia (it. Carlo Rubbia; 31 mart 1934[1][2][…], Qoritsiya[d], Qoritsiya əyaləti[d], İtaliya krallığı[1]) — CERN-də W və Z zərrəciklərinin kəşfinə aparan işlərinə görə 1984-cü ildə Simon van der Mer ilə birlikdə Fizika üzrə "Nobel" mükafatını paylaşan italyan elementar hissəciklər fizikiixtiraçıdır.[13][14][15][16][17][18][19]

Erkən həyatı və təhsili

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Rubbia 1934-cü ildə İtaliyanın Sloveniya ilə sərhədində yerləşən Qoritsiya şəhərində anadan olmuşdur. Müharibənin yaratdığı çətinliklər səbəbindən ailəsi əvvəlcə Venesiyaya, sonra isə Udineyə köçmüşdür. Atası elektrik mühəndisi idi və Karlo fizika oxumaq istədiyini bildirsə də, atasının təsiri ilə mühəndisliyə yönəlmişdi. O, yerli ərazilərdən atılmış hərbi rabitə avadanlıqlarını toplayır və onlarla təcrübələr aparırdı.

Pizadakı Ali Normal Məktəbdə fizika üzrə təhsil almaq üçün qəbul imtahanı verən Rubbia, tələb olunan ilk onluğa düşə bilmədi (on birinci oldu) və buna görə də 1953-cü ildə Milanda mühəndislik kursuna başladı. Lakin qısa müddət sonra Pizadakı tələbələrdən birinin təhsildən imtina etməsi Rubbia üçün şans yaratdı. O, kosmik şüalar üzərində apardığı tədqiqatlara dair dissertasiya ilə nisbətən qısa müddətdə dərəcə və doktorluq qazandı; elmi rəhbəri Marçello Konversi idi. Pizada o, gələcək həyat yoldaşı, həmçinin fizika tələbəsi olan Marisa ilə tanış oldu.[20][21][22][23][24]

  1. 1 2 3 4 Carlo Rubbia – Facts (ing.).
  2. 1 2 Carlo Rubbia // Encyclopædia Britannica (ing.).
  3. Deutsche Nationalbibliothek Record #134039866 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Carlo Rubbia (ing.). Pontifical Academy of Sciences.
  5. Руббия Карло (rus.). Российская академия наук.
  6. Foreign Members of the Royal Society (ing.). Royal Society.
  7. Carlo Rubbia (ing.). NAS.
  8. Professor Carlo Rubbia (ing.). AAAS.
  9. Członkowie zagraniczni (pol.). PAN.
  10. Carlo Rubbia (xorv.). Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti.
  11. www.ae-info.org (ing.).
  12. (unspecified title). doi:10.5281/ZENODO.18315206
  13. Darriulat, Pierre. "The W and Z particles: a personal recollection". CERN Courier. 44 (3). 9 mart 2024: 13–16. 30 sentyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2026.
  14. "CERN honours Carlo Rubbia as he turns 75". CERN Courier. 49 (5): 27. iyun 2009. 15 fevral 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2026.
  15. Catapano, Paola. "Carlo Rubbia: a passion for physics and a craving for new ideas". CERN Courier. sentyabr 2014. 2 iyun 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 mart 2015.
  16. "Nobel prize press release about Rubbia". 16 aprel 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2026.
  17. "Article on Carlo Rubbia from Encyclopædia Britannica". 18 yanvar 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2026.
  18. Carlo Rubbia's biography and lectures on the website Arxiv surəti 20 dekabr 2025 tarixindən Wayback Machine saytında of the Pontifical Academy of Sciences
  19. Scientific publications of Carlo Rubbia Arxiv surəti 15 fevral 2021 tarixindən Wayback Machine saytında on INSPIRE-HEP
  20. Gary Taubes. "Scientist of the Year: Carlo Rubbia: the Lord of the Atom-Smashers" (PDF). Discover. 1984. 39. 9 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 1 iyun 2021.
  21. Susan Biggin. "Personalities: Personalities/Careers: What Carlo Did Next". physicsworld.com. 1 may 1997. 9 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2021.
  22. Paolo Capatano. "Carlo Rubbia: a passion for physics and a craving for new ideas". CERN Courier. 23 sentyabr 2014. 9 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2021.
  23. "Prof. Dr. Carlo Rubbia". www.mediatheque.lindau-nobel.org. 18 iyun 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2021.
  24. Bayard Webster. "MAN IN THE NEWS; 3 SCIENTISTS NAMED AS THE 1984 NOBEL LAUREATES IN CHEMISTRY AND PHYSICS". New York times. 18 oktyabr 1984. 9 iyul 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2021.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]