Keçə şoranı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Keçəli şoran
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Kariofillid
Sıra:Qərənfilçiçəklilər
Fəsilə:Pəncərkimilər
Növ: Keçəli şoran
Elmi adı
Salsola tomentosa Spach ex Moq.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Keçə şoranı - (lat. Salsola tomentosa (Moq.) Spach.) Tərəçiçəkkimilər – (Chenopodiaceae Vent.) fəsiləsinə aid bitki növü.

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar” kateqoriyasına aiddir – EN A2c+3c; B2ab (i,ii, iii, iv, v). Azərbaycanın nadir növüdür.[1]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Gövdəsi və yarpaqları uzun və bozumtul tüklərlə örtülü olan, əsasından güclü budaqlanan, 20-50 sm hündürlükdə yarımkolcuqdur. Yarpaqları 15 mm uzunluqda, 1-2 mm enində, xətvari, yarımsilindrikdir. Çiçəkyanlığının yarpaqcıqları bitişikdir, düz, uzun tüklərlə örtülüdür. Meyvələmədə çiçəkyanlığı ilə birlikdə 6-8 mm dimaetrində olan narıncı, sonradan qaralan, qanadları böyrəkvari və ya tərs-yumurtavaridir. Tozluğu lansetvari, yumşaq, tezqopan, çıxıntılıdır. Dişicik ağzı demək olar ki, sütuncuğa bərabər, bizvaridir [2][1][3].

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə - meyvə əmələgətirmə dövrü may-oktyabr aylarına təsadüf edir. Kserofit, işıqsevən, duzlaşmaya davamlıdır. Toxumla çoxalır. Dağətəyində, şorakər torpaqlarda taxıllı-şorangəlik qruplaşmaları əmələ gətirir. [2][1][4][5]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan düzənliyi (Culfa rayonu-Darıdağ ətrafı, Babək rayonu - Böyükdüz kəndi ətrafı). [1][6][7]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyasında növlərin sayı azalır, yaşama ərazisi məhdudlaşır. [1]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen amillər (otarılma, tapdalanma). [1][8]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Mühafizə üçün xüsusi tədbirlər aparılmır. [1][9] Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq üçün yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, toxumlarının toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 http://redbook.az/
  2. 1 2 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
  3. Флора Азербайджана, 1952
  4. Ахундов Г.Ф., Гогина Е.Е., Прилипко Л.И., 1978
  5. Hacıyev V.C., Musayev S.H., 1996
  6. Гроссгейм А.А., 1945
  7. Мовсумова Ф.Г., 2005
  8. Мовсумова Ф.Г., 2006
  9. Мовсумова Ф.Г., 2009