Keçətük unkariya

Keçətük unkariya
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Acıçiçəklilər Fəsilə: Boyaqotukimilər Yarımfəsilə: Kinəkimilər Triba: Naucleeae Cins: Unkariya Növ: Keçətük unkariya
Beynəlxalq elmi adı
Uncaria tomentosa DC., 1830
Şəkil axtarışı NCBI   128375 EOL   1096909

Keçətük unkariya (lat. Uncaria tomentosa) — bitkilər aləminin acıçiçəklilər dəstəsinin boyaqotukimilər fəsiləsinin unkariya cinsinə aid bitki növü.

İstifadəsi

Cənubi Amerikada bitən pişik caynağı bitkisi xərçəng xəstəliyinin müalicəsində istifadə olunurdu. Bu bitki xlorogen turşusu, rutin və epikatenin maddələri ilə zəngindir, hansılar ki xərçəng əleyhinə xassələrə malikdirlər: immun sisteminin stimullaşması və xərçəng hüceyrələrinin çoxalmasını bloklaşdırır. Antioksidantdır, orqanizmlə əlaqəyə girən sərbəst radikalları və toksinləri məhv edir. İltihab əleyhinə təsirə malikdir, çünki qorxulu nüvə faktoru NF-kB qarşısını alır. Pişik caynağı DNT tərkibinin dəyişməsini stimullaşdırır və kimyaterapiya kursundan sonra leykositləri bərpa edir.

Bu bitki kimyaterapiyadan sonra yaranan yan təsirləri – qusmanı və çəkinin azalmasına kömək edir. Tərkibində pişik caynağı bitkisi olan dərmanları və ya dəmləmələri qəbul etmək olar. Dəmləməni hazırlamaq üçün 1 çay qaşığı bitkinin kökünü bir fincan suda dəmləməli və 15 dəqiqə gözləmək lazımdır. Gündə iki-üç fincan bu çaydan içmək olar. Pişik caynağını yaşıl çay ilə dəmləmək yaxşıdır. Bunun üçün 500 ml çaynikə 1 çay qaşığı pişik caynağının kökünü və 1 çay qaşığı yaşıl çay qoyub, on beş dəqiqə dəmləmək və yavaş-yavaş içmək lazımdır. Yan təsiri yoxdur. Hamilə qadınların içməsi qadağandır.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Nauclea tomentosa Willd. ex Schult.
• Ourouparia tomentosa (Willd. ex Schult.) K.Schum.

Heterotipik sinonimləri

• Cinchona globifera Pav. ex DC.
• Nauclea aculeata Kunth
• Nauclea polycephala A.Rich. ex DC.
• Nauclea surinamensis (Miq.) Walp.
• Ourouparia polycephala (A.Rich. ex DC.) Baill.
• Uncaria surinamensis Miq.
• Uncaria tomentosa var. dioica Bremek.