Məzmuna keç

Kena

Vikipediya, azad ensiklopediya
Kena
Təsnifat nəfəs aləti
Hornbostel–Zaks təsnifatı 421.111.12
Mənşə ölkəsi Cənubi Amerika
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

KenaCənubi Amerika xalqları nəfəs musiqi aləti. O, Cənubi Amerikanın dağlıq bölgələrindəki hinduların - Peru, Boliviya, Çilinin şimalı, Argentinanın şimalı və şimal-qərbi, Ekvador, Kolumbiya, Venesuela, Qviana mədəniyyətində istifadə edilən uzun fleytadır.

Çavin mədəniyyətindən (e.ə. IX-II əsrlər) məlum olan bu alət heyvan və insan sümüklərindən, qızılgümüşdən, gildən və ya balqabaqdan hazırlanırdı. Hazırda əsasən qamışdanbambukdan hazırlanır.[1]

Alətin uzunluğu 25-70 sm-dir. 5-6 dəliyi (nadir hallarda 8), üstəgəl baş barmaq üçün əks tərəfdə əlavə bir dəliyi var. Qamma xromatikdir və iki oktavadan ibarətdir. Əsas qammanın dəyişdirilməsi dəliyi qismən bağlamaqla əldə edilir.

Keçua, Aymara və mestizo musiqisində pentatonik melodiyaları ifa etmək üçün istifadə olunur. Kena əsasən kişilər tərəfindən solo və ya ansambllarda ifa olunur. Məsələn, bombo və ya kaha barabanları olan iki kena-kena, vaino, bailecito, carnavalito, kaçarpari, çueça, takuirari və s. rəqslərinə müşayiət olunurdu. Üç kenadan (pusifia və ya mukululos) ibarət ansambl da tipikdir.[2]

  1. "Resolución Directoral Nº 1103/INC-2008" (PDF) (ispan). National Institute of Culture. 22 avqust 2008. İstifadə tarixi: 25 sentyabr 2025.
  2. "MOXEÑO o MOSEÑO". 30 noyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 yanvar 2026. system of insufflation...placing a cane of conduit towards the mouth...to blow through the artificial "mouth"...due to the great distance from the normal mouth to the holes.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]