Ket çayı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ket çayı
rus. Кеть
Ket basin.png
Ölkə Rusiya Rusiya
Mənbəyi Sayan dağları
Mənbəyinin yüksəkliyi 332 m
Mənsəbi Ob çayı
Mənsəbinin yüksəkliyi 48,5 m
Uzunluğu 1621 km
Su sərfi 560 m³/s
Hövzəsinin sahəsi 94200 km²
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ket çayı[1] — Sibir ərazisindən axan çay, Obun sağ qolu.

Coğrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Uzunluğu - 1621 km, hövzəsinin sahəsi - 94,2 min km²-dir. Başlanğıcını Ob-Yenisey su ayrıcısından götürür. Qərbi Sibir düzənliyi boyunca, Krasnoyarsk diyarıTomsk vilayətinin ərazisindən axır. Orlovka çayının axınından əvvəl çay dolama olaraq axır. Aşağı axarlarda isə çoxlu kanallara bölünür. Ket Oba iki qola birləşir - Toqur Ket və Kopılov Keti.

Orta illik axını 560 m³/s-dir. İldə 17.7 km³ su baxıdır. May-avqust aylarında gursululuq müşahidə olunur. Oktyabrın sonları - noyabrın əvvəlində çay donur. Aprelin axının sonu - mayın əvvəlində dondan azad olur.

Qolları[redaktə | əsas redaktə]

Sağ qolları - Şaytanka, İvaşkova, Soçur, Kelma, Ozernaya, Çaqiseyka, Toqolika, Orlovka, Lisisa, Krasnaya (?), Alset, Kuzurova, Nalımya, Panovskaya, Çiçulina, Tododya, Eltyreva, Parqa, Pinqasan, Kolosok, Pikovka, Payduqina.

Sol qolları - Malaya Ket, Krasnaya (?), Yeremskaya, Kelçiqeyka, Mendel, Sterlyajya, Elovaya, Olyonka, Kassayqa, Katayqa, Layqa, Poludenovka, Utka, İnquzet, Karbinskaya Anqa, Suyqa, Kasatka, Sunqoto, Pizik.

Yaşayış məntəqələri[redaktə | əsas redaktə]

Yaşayış məntəqələri (Böyük və Kiçik Ketin birləşməsindən sonra): Makovskı, Aydara, Katayqa, Ust-Ozernoye, Stepanovka, Makzır, Klyukvinka, Belıy Yar, Yudino, Ust-Reşka, Rodionovka, Tipsino, Novoselovo, Volkovo, Toqur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

XIX əsrin sonlarında Ket hövzəsinə aid olan Lomovataya hövzəsinin çayını Yeniseylə birləşdirən Ob-Yenisey kanalı tikildi. Su yolu praktik əhəmiyyət daşımadı və 1917-ci ildə bağlandı.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 15. Алтай и Западная Сибирь. Вып. 2. Средняя Обь / под ред. В. В. Зееберг. — Л.: Гидрометеоиздат, 1967. — 351 с.