Məzmuna keç

Kip Torn

Vikipediya, azad ensiklopediya
Kip Torn
ing. Kip Stephen Thorne
Doğum adı Kip Stephen Thorne
Doğum tarixi 1 iyun 1940(1940-06-01)[1][2][…] (85 yaş)
Elm sahələri fizika, astronomiya
Elmi dərəcəsi
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları Texniki və elmi araşdırma sahəsində Asturiya Şahzadəsi mükafatı — 2017 Fizika üzrə "Nobel" mükafatı — 2017
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kip Torn (1 iyun 1940[1][2][…])[4][5] — Amerikalı fizik və astronom, ümumi nisbilik nəzəriyyəsi üzrə dünyanın aparıcı mütəxəssislərindən biridir. O, qravitasiya dalğalarının eksperimental aşkarlanmasına görə 2017-ci ildə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.

O, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (1973il) və Rusiya Elmlər Akademiyasının xarici üzvüdür (1999il).[6]

Cazibə qüvvəsi nəzəriyyəsi, astrofizika və kvant ölçmə nəzəriyyəsi üzrə mütəxəssis, Beynəlxalq LIGO cazibə dalğası axtarış layihəsinin qurucularından biri olub.

Həyat yolu

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1965-ci ildə Prinston Universitetindən doktorluq dərəcəsi almışdır.[7] 1991-ci ildən Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda Feynman professoru, Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvü (1972il) və NASA Elmi Şurasının üzvüdür. 2009-cu ildə təqaüdə çıxdı, lakin Kalteksdə Feynman professoru vəzifəsində qalaraq bütün diqqətini ümumi fizika dərsliyi və populyar kitablar üzərində işləməyə verdi.[8]

11 fevral 2016-cı ildə o, qravitasiya dalğalarının kəşfinə həsr olunmuş mətbuat konfransında LIGO əməkdaşlığını təmsil edən dörd alimdən biri oldu.[9]

Cazibə nəzəriyyəsi və yüksək enerjili astronomiya haqqında kitabların müəllifi və redaktorudur. 1973-cü ildə o, Con Uiler və Çarlz Misner ilə birlikdə klassik "Qravitasiya" kitabını yazıb. Ümumi nisbilik nəzəriyyəsi üzrə dərslik-monoqrafiya kitabının həmmüəllifidir.[10]

Mükafatları

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • 1983-cü ildə — Silliman Mühazirəsi
  • 1992-ci ildə — Rixtmayer Xatirə Mükafatı
  • 1996-cı ildə — Karl Şvartsşild Medalı
  • 1996-cı ildə- Yuliya Edgar Lilienfeld Mükafatı
  • 2009-cu ildə — Albert Eynşteyn Medalı
  • 2010-cu ildə — Nils Bor Medalı
  • 2016-cı ildə — Fundamental Fizika Mükafatı
  • 2016-cı ildə — Qruber Mükafatı
  • 2016-cı ildə — Şau Mükafatı
  • 2016-cı ildə — Kavli Mükafatı
  • 2016-cı ildə — Tomalla Mükafatı
  • 2016-cı ildə — Oskar Kleyn Medalı
  • 2017-ci ildə — Asturiya Şahzadəsi Mükafatı
  • 2017-ci ildə — Fizika üzrə Nobel Mükafatı (1\4 mükafat)
  • 2018-ci ildə — Luis Tomas Mükafatı, Rokfeller Universiteti
  • 2020-ci ildə — Ceyms Medison Medalı
  • 1981-ci ildə — Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Fəxri Doktoru .[11]
  • 2001-ci ildə Qlazqo Universitetindən fəxri dərəcəyə layiq görülüb.[12]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 Gregersen E. Kip Thorne // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 3 Leidse Hoogleraren (nid.).
  3. ↑ https://www.its.caltech.edu/~kip/index.html/cv.html.
  4. ↑ IMDb (англ.) — 1990.
  5. ↑ Gregersen E. Kip Thorne // Encyclopædia Britannica (англ.)
  6. ↑ Кип Торн: "Исследование вселенной при помощи гравитационных волн: от Большого взрыва до черных дыр" | Фестиваль науки. festivalnauki.ru. Дата обращения: 18 февраля 2020. Архивировано 18 февраля 2020 года.
  7. ↑ "Arxivlənmiş surət". 23 sentyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 19 fevral 2026.
  8. ↑ Биографический очерк К. С. Торна на сайте Калтеха. Дата обращения: 3 марта 2010. Архивировано 11 сентября 2013 года.
  9. ↑ Phys. Rev. Lett. vol.61, pp. 1446–1449 (1988)
  10. ↑ Misner, Charles W.; Kip S. Thorne; John Archibald Wheeler. Gravitation. — San Francisco: W. H. Freeman, 1973. — ISBN 0-7167-0344-0.
  11. ↑ VIVOS VOCO: К. Торн, "Чёрные дыры и гравитационные волны". Дата обращения: 24 апреля 2016. Архивировано 20 декабря 2017 года.
  12. ↑ University of Glasgow — University news — Archive of news — 2017 — October — UofG congratulates Nobel Prize Winners for gravitational wave research. Дата обращения: 11 февраля 2019. Архивировано 12 февраля 2019 года.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Kip_Torn&oldid=8789440"