Klassik mexanikadakı düsturların siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Klassik mexanika fizikanın makroskopik cisimlərin hərəkətini izah eləyən sahəsidir. Fizikanın nəzəriyyələri arasında ən geniş yayılmışıdır. Əhatə etdiyi mövzulara isə, kütlə, təcil və qüvvə aiddir. Burada hadisələrin 3 ölçülü Evklid fəzasında baş verdiyini təsəvvür eləyirlər. 

Klassik mexanikada çoxlu tənliklərdən istifadə olunur və başqa riyazi anlayışlardan da həmçinin. Məsələn, differensial tənliklər, Li qrupları, çoxqatlılar və erqodik nəzəriyyə və s.  Bu səhifədə bunların arasında ən önəmlilərinin xülasəsi verilib

Bu məqalədə əsasən Nyuton mexanikasının düsturlarını təqdim eləyir. Klassik mexanikanın daha ümumi tərtibi üçün isə analtik mexanikaya baxın (Laqranj və Hamilton mexaniklarını əhatə eləyir).

Klassik mexanika[redaktə | əsas redaktə]

Kütlə və ətalət[redaktə | əsas redaktə]

 Kəmiyyət

(geniş yayılmış adı/ları)

(Geniş yayılmış) simvolu/ları Tənliyi SI vahidləri Ölçüsü
Xətti, səth, həcmi

kütlə sıxlığı

λ yaxud μ (xüsuilə akustikada) xətti sıxlıq üçün, σ səth üçün, ρ həcm üçün.

kg mn, n = 1, 2, 3 [M][L]n
Kütlə momenti[1] m (Ümumi simvolu yoxdur) Maddi nöqtə:

:

:

kg m [M][L]
Kütlə mərkəzi rcom

(Simvolu dəyişə bilər)

i-ncı kütlə momenti 

Diskret kütlələr:

Kütlələr silsiləsi:

m [L]
2 cisimli azalmış kütlə m12, μ Kütlələr = m1 and m2 kg [M]
Ətalət momenti I Diskret kütlələr:

Kütlələr silsiləsi:

kg m2 [M][L]2
Kəmiyyət (geniş yayılmış adı/ları) (Geniş yayılmış) simvolu/ları Tənliyi SI vahidləri Ölçüsü
Moment p kg m s−1 [M][L][T]−1
Qüvvə F N = kg m s−2 [M][L][T]−2
İmpuls J, Δp, I kg m s−1 [M][L][T]−1
nöqtəsinə nəzərən bucaq momenti r0 L, J, S

Most of the time we can set r0 = 0 if particles are orbiting about axes intersecting at a common point.

kg m2 s−1 [M][L]2[T]−1
Moment of a force about a position point r0,

Torque

τ, M N m = kg m2 s−2 [M][L]2[T]−2
Angular impulse ΔL (no common symbol) kg m2 s−1 [M][L]2[T]−1

Notes[redaktə | əsas redaktə]