Kolçak adası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kolçak adası
rus. остров Колчак
Kolchak memorial, Kolchak island.jpg
Ümumi məlumatlar
Uzunluğu
  • 21 km
Hündür nöqtəsi 50 m
Əhalisi 0 nəfər (2015-ci il)
Yerləşməsi
76°02′ şm. e. 97°01′ ş. u.
Ölkə Rusiya Rusiya
Vilayət
Arxipelaq
Akvatoriya
Kolçak adası xəritədə
Kolçak adası
Kolçak adası

Kolçak adası[1][2] (1937 - 2005 illərdə Rastoquev adası) — Kara dənizinin Taymır körfəzində yerləşən ada. Ada Taymır yarımadasında yerləşən Təyyarəçilər yarımadası sahilində Zeeberq közfəzi yaxənlığında qərar tutur. Materikdən Rastorquev boğazı ilə ayrılır.

Adanın uzunluğu 20 km, eni isə 6 km, maksimal hündürlüyü 50 m təşkil edir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Kolçak adası, Taymır körfəzinin cənubu

Ada ilk dəfə 1901-ci ildə İmperator Elmlər akademiyasının təşkil etdiyi Rusiya Qütb ekspedisiyası zamanı kəşf edilmişdir. Bu ekspedisiyaya Eduard Vasileviç Toll rəhbərlik etmişdir. Tollun fikri ilə adanın şimalı Kolçaq burnu olaraq qeydə alınmışdır. Aleksadr Vasiliviç Kolçak ekspedisiyanın hidroqrafı olmuşdur. Bir müddət sonra ada bütünlüklə Kolçak adlandırılır. Burun idə Rusiya Coğrafiya cəmiyyətinin üzvü olan şair Konstantin Konstatinoviç Sluçevskinin (1873—1905) şərəfinə adlandırılır.

Rastorquev boğazı ada ilə bir müddətdə xəritəyə salınmışdır. Boğaz Yakitiyadan olan kazak Stepan İnnoketeviç Rastorquevin şərəfinə adlandırılmışdır. Oda Tollun ekspedisiyasında iştirak etmişdir. Ada Kolçak adı ilə 1939-cu ilə qədər adlandırılır. Siyasi qərarla adanın adı Rastorquev olaraq adlandırılır[3]. Bu adın adaya verilməsi eyni anda iii adanın eyni adı daşıması müəyyən yalnışlıqlara gətirib çıxarırdı. İkinci ada öz adını idiyənə qədər qoruyur. Kamenıe adaları qrupuna daxildir və Pyasinski körfəzində yerləşir. (Rastorquev adası).

Aleksadr Vasili Kolçakın rus elmində xidmətlərini nəzərə alınara Rusiya Federasiyası hökuməti tərəfindən adaya tarixi adı 15 iyul 2005-ci ildə № 433 qərarla[4] qeri qaydarılmışdır. 2004-cü ildə Taymır yerli qanunverici orqanın qərarı ilə adının dəyişdiriləsinə baxılır. 2005-ci ildə isə hökumət bu əmri imzaladıqdan sonra Taymır Dolqan-Nenes rayonunun qərarı ilə təstiqlənmişdir. Bu sənəd Krasnoyarsk diyarı kommunistlərinin qəti etirazına baxmayaraq qəbul edilir[5]. Ancaq sənəddə səhvə yol verilir. Belə ki, ada Kolçak adası deyil Kolçakın adası olaraq yazılmışdır[6].

A. V. Kolçakın mərəfinə abidə.

1 sentyabr 2009-cu ildə Sluçevski burnunda A. V. Kolçakın şərəfinə abidə ucaldılmışdır[7]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Постановление Правительства Российской Федерации от 15 июля 2005 г. N 433 О переименовании географического объекта в Карском море
  2. Кручинин А. С. Адмирал Колчак: жизнь, подвиг, память / Андрей Кручинин. — М.: АСТ: Астрель: Полиграфиздат, 2010. — 538, [6]с.: ил. ISBN 978-5-17-063753-9 (АСТ), ISBN 978-5-271-26057-5 (Астрель), ISBN 978-5-4215-0191-6 (Полиграфиздат), стр. 23
  3. Плотников И. Ф. Александр Васильевич Колчак. Жизнь и деятельность. Ростов н/Д.: изд-во «Феникс», 1998. — 320 с., стр. 38
  4. Постановление Правительства Российской Федерации от 15 июля 2005 года № 433 «О переименовании географического объекта в Карском море»
  5. В. Г. Хандорин Адмирал Колчак: правда и мифы. Вступление
  6. "Карта 1908 года". Kolçakın adası. 2012-03-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2011-06-25.
  7. Arktika heyranlarını Sluçevski burnunda Kolçak qarşılayır