Kolçedan tipli yataq

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kolçedan tipli yataq
Elm Geologiya

Kolçedan tipli yataq - filizləri əsasən dəmirin (pirit, bəzən pirrotin və markazit), qismən əlvan metalların (xalkopirit, sfalerit, qalenit) sulfidlərindən ibarət olan yataqlar. Evgeosinklinalların inkişafının ilk mərhələsinin submarin bazalt-riolit formasiya ilə əlaqədar olaraq, əsasən vulkanik tsiklin sonunda, turş vulkanizm mərhələsində və hidrotermal məhlullar vasitəsilə əmələ gələn bu yataqlar müxtəlif tiplərə bölünürlər: Kipr tipli kükürd kolçedan yataq, Ural tipli mis-kolçe­dan yataqları, kuroko tipli kolçedan-polimetal yataqları. Kvarslaşma, xloritləşmə, serisitləşmə, karbonatlaşma metasomatik dəyişiklərə məruz qalmış yan süxurlar və filiz kütlələrini əhatə edən geokimyəvi səpinti oreolları zonal quruluşlu olur. Ümumiyyətlə, kolçedan yataq 500-40°C temperatur şəraitində əmələ gəlirlər. Smirnov kolçedan yataq üç sinfə bölür: 1) vulkanogen hidrotermal-meta­so­ma­tik; 2) vulkanogen hidrotermal-çökmə; 3) vulkanogen hidrotermal-metasomatik-çök­mə. Kolçedan yataq əsasən polimetal filizlərinin ehtiyatları böyük olur və onlardan, əlvan metallarla (Cu, Zn bəzən Pb) bərabər, bir sıra nəcib və nadir metallar da (Au, Ag, Cd, Ge və b,) çıxarılır.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.