Kolxida daş sarmaşığı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Kolxida daş sarmaşığı
}}
Kolxida daş sarmaşığı
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Çətirçiçəklilər
Fəsilə:Araliyakimilər
Növ: Kolxida daş sarmaşığı
Elmi adı
Hedera colchica K.Koch
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI  ???

Kolxida daş sarmaşığı — Kolxida florasının tipik nümayəndəsidir.Qafqazda,Türkiyədə,Kiçik Asiyada,İranda rütubətli subtropiklərdə yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 30 m-ə çatan güclü,lianaşəkilli,həmişəyaşıl koldur.Zoğları nazik,qısasorucu köklüdür.Meyvə verən zoğları isə qalın və tüklüdür.Yarpaqlarının uzunluğu 25 sm-ə qədər,müxtəlif formaalı: parlaq dərili,bütöv,bəzən üç hissəli,yaşıl və spesifik qoxuludur.Payızda çiçəkləyir.Çiçəkləri ikicinsli,beşhissəli,yaşılımtıl-sarı,12-35 ədədi çətirşəkilli hamaşçiçəklərə yığılmışdırSaplaqlarının uzunluğu 2-3 sm-ə çatır.Kolxida sarmaşığının çiçək qrupunun bütün hissələri sarı-qonur,çoxşüalı,pulcuqlu tükcüklərlə örtülmüşdür.Ləçəklərin uzunluğu 4-4,5 mm və eni 2-2,5 mm, uzunsov-yumurtavari,ucu bizdir.Erəkcikləri bir az ləçəklərindən qısadır.Sütuncuğun uzunluğu 1,5 mm-dir.Meyvələri qara,şarşəkilli,diametri 10-13 mm,2,5 toxumludur.Növbəti ilin yayında yetişir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Kolxida sarmaşığı kölgəli,nəmişli meşələrdə bitir,qayalarda sürünür.Şaxtaya az davamlıdır.Aşağı və orta meşə zolağında,1500 m hündürlüyə qədər rast gəlinir.Təzə,məhsuldar torpağa ehtiyac vardır.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Abşeronda.Qazaxda,Tərtərdə yarımkölgəli yerlərdə bitir.Bir çox formalarına rast gəlinir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Şaquli yaşıllaşdırmada istifadə edilir.Sarmaşığın bütün hissələrində qederin və çox miqdarda saponin vardır ki, ondan hazırlanan dərmanlar mədə şirəsini sərbəst sulfat turşusunu azldır, qanda şəkərin miqdarını azaldır.Həlimindən soyuqdəymədə,vərəm xəstəliklərində.böyrək daşının təmizlənməsində,podaqraya qarşı istifadə edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Tofiq Məmmədov (botanik), "Azərbaycan dendroflorası II cild", Bakı:-"Səda"-2015.