Komrat Respublikası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
( Qaq: Komrat Respublikası )
Komrat Respublikası
6 yanvar 190612 yanvar 1906
PaytaxtıKomrat
Rəsmi dilləriqaqauz dili
Dini
pravoslavlıq
İdarəetmə formasıYerli özünüidarəetmə
• 19061906
Andrey Qalatsan
Tarixi 
• Yaranması
6 yanvar 1906
• Süqutu
12 yanvar 1906
Xələfi
Rusiya İmperiyası


Komrat Respublikası — 6 yanvar 1906-cı ildə Birinci Rusiya inqilabı dövründə Bender uyezdinin kəndliləri tərəfindən elan edilmiş respublika.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1905-ci ildə baş vermiş Rusiya inqilabından sonra Bessarabiyada hökumət qüvvələri ilə kəndlilər arasında toqquşmalar başladı. Xarkov Texnologiya İnstitutunun tələbəsi eser Andrey Qalatsan Bender uyezdinin Komrat kəndində yeraltı təşkilat yaradır. Qalatsan öz tərəfdarları ilə birlikdə insanları mövcud hakimiyyəti devirməyə, mülkədarların torpaqlarını müsadirə etməyə çağırırdı.[1][2] Nəticədə o həbs olunur bu isə öz növbəsində yerli əhalinin etirazlarına səbəb olur. [1][2][3]

6 yanvar 1906-cı ildə Komratda iğtişaşlara səbəb olmuş mitinq baş tutdu. Həbs edilmiş Qalatsanın tərəfdarları pristavı, bir zabiti və yerli hakimiyyətin bir neçə təmsilçilərini həbs etdilər. Etirazçılar Komrat Respublikasının qurulduğunu elan edib Qalatsanın rəhbərlik etdiyi yerli özünüidarəetmə komitəsi qurdular. Komitənin ilk qərarı bütün vergilərin və borcların ləğvi eləcə də mülkədarların bütün torpaqlarının kəndlilərə paylanılması oldu.[3]

10 yanvar 1906-cı ildə "Russkoe slovo" qəzetinin müxbiri xəbər verirdi ki: " 10 min əhalisi olan Komrat üsyançıların əlindədir. Muxtariyyət elan olunub. Hökumət ləğv edilib təmsilçiləri həbs olunub. Draqunlar gücsüzdürlər. Dünən ora yola çıxmış vitse-qubernator ora ikinci eskadronun da göndərilməsini istəyir. [3]

6 gün sonra üsyan yatırılır. Nəticədə Qalatsan və digər üsyançılar Sibirə katorqaya göndərildilər [3] daha 40 nəfər isə həbs olundular.

İrsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Komrat Dövlət Universitetinin yerləşdiyi küçə Andrey Qalatsanın adını daşıyır. [4].

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 "В фокусе. 107 лет назад в Буджаке была провозглашена Комратская республика". 20 avqust 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 dekabr 2015. (#parameter_ignored_suggest)
  2. 1 2 Гагауз-инфо. 106 лет назад была провозглашена Комратская республика
  3. 1 2 3 4 "История Гагауз. Влияние русской революции 1905—1907 на Бессарабию". 19 fevral 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 dekabr 2015. (#parameter_ignored_suggest)
  4. "Страница контактов КГУ". 23 iyun 20173 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 dekabr 2015. (#parameter_ignored_suggest)