Konstantin Çernenko

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Konstantin Çernenko
Константин Устинович Черненко
Konstantin Çernenko.jpg
bayraqSov.İKP MK Baş Katibibayraq
13 fevral 1984 — 10 mart 1985
Baş nazir Nikolay Tixonov
Sələfi Yuri Andropov
Xələfi Mixail Qorbaçov
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 24 sentyabr 1911(1911-09-24)[1][2][3][…] və ya 11 (24) sentyabr 1911
Vəfat tarixi 10 mart 1985(1985-03-10)[4][1][2][…] (73 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi qaraciyər sirrozu, ürək tutması[d]
Dəfn yeri
Partiya
Hərbi xidmət
Rütbəsi

Təltifləri Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
"Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
"Lenin" mükafatı SSRİ Dövlət mükafatı
Order of Klement Gottwald "Karl Marks" ordeni "Georgi Dimitrov" ordeni
İmzanın şəkli
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Konstantin Ustinoviç Çernenko (rus. Константин Устинович Черненко; 24 sentyabr 1911[1][2][3][…] və ya 11 (24) sentyabr 191110 mart 1985[4][1][2][…], Moskva[5]) — Sovet siyasətçisi və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının beşinci Baş katibi olmuşdur. On üç ay sonra Sovet İttifaqına rəhbərlik etmişdir.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çernenko hazırki Bolşaya Tes (Krasnoyarsk diyarı) kəndində yoxsul ailəsində anadan olub. 1929-cu ildə Komsomol sıralarına daxil olub. 1931-ci ildə Kommunist Partiyasının üzvüdür. Əsgərliyini tamamladıqdan sonra, Krasnoyarska döndü. 1933-cü ildə Novosyolovsky rayon Partiya Komitəsində çalışmışdır. Çernenkonun karyerasında dönüş nöqtəsi tapşırıq əsasında 1948-ci ildən Moldova SSR Kommunist Partiyası təbliğat şöbəsinin rəhbəri olması idi. 1952-ci ildə gələcək lider Leonid Brejnev Moldova SSR-in birinci katibi olan Çernenkonun etibarını qazandı. Brejnev Ali Sovetinin (Sovet İttifaqı dövlət titullu rəhbəri) Rəyasət Heyətinin sədri seçildi sonra 1960-cı ildə, Çernenko heyətin sədri olmuşdur.

Politbürodakı karyerası[redaktə | mənbəni redaktə et]

Çernenkoya aid məxfi materiallar Tehrandakı ABŞ səfirliyinin əlinə keçdi

1964-cü ildə Sovet lideri Nikita Xruşşov vəfat etdi və Leonid Brejnev rəhbər seçildi. Partiya lideri kimi Brejnevin dövründə, Çernenko karyerasına uğurla davam etdi. O, Mərkəzi Komitənin Baş İdarəsinin rəisi vəzifəsində 1965-ci ildə irəli sürülmüş və Siyasi Büronun gündəliyinə fərmanlarını və sərəncamlarını çoxsaylı Mərkəzi Komitəsinin layihəsini hazırlamaq üçün mandat kimi verilmişdir. Politbüronun üzvü seçilmişdir. O, həmçinin üst Partiya üzvlərinin müxtəlif ofis telefonlarını dinləmə cihazları nəzarət edirdi.

Rəhbərlik dönəmi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yuri Andropov ofisində yalnız 15 ay sonra, 1984-cü ildə vəfat etmişdir. Bu dönəmdə Çernenko sağlamlıq arayışı təqdim edərək, rəhbər postunun Qorbaçova verilməsini istəyib. Lakin onun bu xahişi yerinə yetirilməyib. Yegor Ligaçov xatirələrində yazır ki, axşam fevralın 12-də Çernenko rəhbər seçibibmiş. Fevralın 13-də Mərkəzi Komitəsinin plenar iclasında, Andropovun ölümümndən dörd gün sonra, Nazirlər Şurasının sədri, Premyer və Siyasi Büronun üzvü Nikolay Tixonovun Çernenkonun Baş katib seçiləcəyini bəyan edib, komitə lazımi qaydada yeni rəhbərə Kremldə iş otağı da verib.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 4 Konstantin Ustinowitsch Tschernenko // Brockhauz Ensiklopediyası (alm.). / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  2. 1 2 3 4 Konstantin Ustinovitsj Tsjernenko // Store norske leksikon (бук.). 1978. ISSN 2464-1480
  3. 1 2 Konstantin Ustinovich Chernenko // TracesOfWar.
  4. 1 2 Konstantin Chernenko // Encyclopædia Britannica (ing.).
  5. 1 2 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası, Avstriya Milli Kitabxanası Record #118638300 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND). 2012—2016.