Konstantin Lordkipanidze

Konstantin Lordkipanidze
Konstantin Lordkipanidze
	gürc. კონსტანტინე ალექსანდრეს ძე ლორთქიფანიძე
Doğum tarixi	7 yanvar 1905
Doğum yeri	Didi Cixaişi[d], Kutaisi quberniyası, Rusiya imperiyası;
Vəfat tarixi	30 iyul 1986 (81 yaşında)
Vəfat yeri	Tbilisi, Gürcüstan SSR, SSRİ;
Dəfn yeri	Didube panteonu;
Fəaliyyəti	yazıçı, ssenarist
Əsərlərinin dili	gürcü dili
Mükafatları	;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Konstantin Lordkipanidze (gürc. კონსტანტინე ლორთქიფანიძე, rus. Константин Лордкипанидзе; 7 yanvar 1905^[1], Didi Cixaişi^[d], Kutaisi quberniyası – 30 iyul 1986^[1], Tbilisi) — gürcü tərcüməçisi, yazıçısı və ssenaristi.

Həyat

Erkən illər

Konstantin Lordkipanidze 7 yanvar 1905-ci ildə Gürcüstanın Samtredia yaxınlığındakı Didi Cixaişi kəndində anadan olub. O, Kutaisi Humanitar Texnikumunda təhsil alıb və 1924-cü ildə oranı bitirib. Həmin il o, ilk şeirini, 1926-cı ildə isə ilk şeirlər toplusunu nəşr etdirdi.^[2] Əvvəlcə gürcü simvolistlərindən güclü təsirləndi, lakin tezliklə onlardan ayrılaraq özünü proletar şair elan etdi. O, inqilabi mübarizə haqqında çoxlu təmtəraqlı şeirlər yazıb.^[3]

1930-cu illərin əvvəllərindən yalnız nəsrlə yazmağa başladı.^[3] Onun nəsr əsərlərində mövzular köhnə ideyalardan qoparaq yeni ictimai münasibətlər, sovet xalqının qəhrəmanlığı və fəal humanizm idi. Onun "Kolxidanın şəfəqi" (1931, 1952-ci ildə təkrar nəşr) romanı gürcü kəndinin həyatındakı böyük dəyişiklikləri təsvir edir. "Ölümsüzlük" (1938) hekayələr toplusu 1918–1920-ci illər vətəndaş müharibəsi zamanı belarusların mübarizələrindən bəhs edir.^[4]

İkinci dünya müharibəsi

İkinci Dünya Müharibəsi (1939–1945) illərində 1942-ci ildə Gürcüstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Qırmızı Ordunun Gürcüstan 414-cü atıcı diviziyasını gücləndirmək üçün Lortkipanidzeni və digər fəalları göndərdi. O, 1943-cü ilin sentyabrında fəal ordu sıralarına qoşulmuş, əvvəlcə rabitə müəssisəsində telefon operatoru, sonra 1944-cü ildən gürcü dilində çıxan "Vətən yolunda irəli" divizion qəzetinin müxbiri və təşkilatçısı kimi fəaliyyət göstərmişdir. Şimali Qafqaz Cəbhəsində və ayrıca Primorsk ordusunda döyüşmüş, Novorossiysk-Taman və Krım hücum əməliyyatlarında iştirak etmişdir. Döyüşdə nümunəvi fəaliyyətinə görə iki hərbi ordenlə təltif edilib. 1945-ci ildə ordudan tərxis olunub.^[3]

Müharibədən sonrakı dövr

Müharibə illərində xalqın qəhrəmanlığı Lortkipanidzenin sonrakı əsərlərinin bir neçəsinin mühüm mövzusunu təşkil edirdi: "Passız bıçaq" (1949), "Ölüm gözləyəcək" (1968, hekayələr), "Qoca balıqçılar necə öldü" və s.^[3] Onun mükafata layiq görülmüş "Ölüm gözləyəcək" (1968) real hekayələr toplusu İkinci Dünya Müharibəsi illərində sovet xalqının qəhrəmanlığına həsr olunub. "Sehrli daş" romanı (1955-ci il 1-ci hissə, 1965-ci il 2-ci hissə) Sovet Gürcüstanı haqqında geniş bir əsərdir. "Ortaçala balıqçılar" (1969), "Yaşasın Don Kixot" (1970) və başqa povestlərin mərkəzində müasir etik problemlər dayanır.^[4]

Əsərləri fransız, alman, türk, ukrayna və erməni dillərinə tərcümə olunub. Öz əsərlərini rus dilinə tərcümə edib. Taras Şevçenko və Vladimir Mayakovskinin əsərlərini gürcü dilinə tərcümə edib.^[3] O, həmçinin A. Mitskeviçin, P. Eluarisin, İ. Frankonun, X. Aboviani, A. İsaakyan, Takubokunun bəzi poetik əsərlərini və Sasunlu David erməni dastanının bir neçə fəslini tərcümə etmişdir.^[2] Lordkipanidze "Dostluq" (1941), "Yolda kölgə" (1957), "Yarımçıq mahnı" (1960) filmləri üçün ssenarilər yazıb.^[4]

Lordkipanidze "Literaturnaya qruziya" jurnalının (1956–1962) və "Tsikari" jurnalının (1962–1966) baş redaktoru olub. 1966–1973-cü illərdə Nakaduli nəşriyyatının direktoru olub. 1973–1986-cı illərdə "Zarya" almanaxının redaktoru olub.^[3] 1977-ci ildə isə "Qantiadi" almanaxının baş redaktoru təyin edilib.^[4] Gürcüstan SSR Ali Sovetinin səkkizinci çağırışının deputatı olub.^[5] Lordkipanidze 30 iyul 1986-cı ildə vəfat etdi və Tbilisidəki Didube Panteonunda dəfn edildi.

Mükafatlar

1981 – Gürcüstan Dövlət Mükafatı
1971 – Şota Rustaveli Dövlət Mükafatı
Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı
Lenin ordeni

Nəşrlər

Xavsi. Tbilisi, 1927.
Birveli deda. Tbilisi, 1929.
Axali gleksebi: Narkvevi. Tbilisi, 1930.
Rçeşli Nəcərəbi, cild. 1–2. Tbilisi, 1955–56.
Natvris t'vali. Tbilisi, 1958.
Konstantin Lortkipanidze (1959), Kolxidanın şəfəqi (roman) (gürcücə), Tbilisi: Tsodna, s. 303
Konstantin Lortkipanidze (1966), Ölüm gözləyəcək: Əsl hekayələr (gürcücə), Tbilisi: Şura. Gürcüstan, səh. 95
Konstantin Lortkipanidze (1967), Bircildlik (gürcücə), Tbilisi: Ədəbiyyat və İncəsənət, s. 542
Konstantin Lortkipanidze (1969), Tsabuniya: Hekayə. Məktəb yaşlı uşaqlar üçün (gürcücə), Tbilisi: Nakaduli, s. 25
Konstantin Lortkipanidze (1975), Qoca balıqçı necə öldü: Hekayə (gürcücə), Tbilisi: Merani, səh. 131

İstinadlar

1 2 3 4 საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი (gürc.). (İstifadə tarixi: 21 mart 2018).
1 2 Mchedlishvili, David A. (2010–2012), "კონსტანტინე ლორთქიფანიძე (Konstantine Lortkipanidze)", Biographical Dictionary Arxivləşdirilib 2021-09-21 at the Wayback Machine (in Georgian), retrieved 2021–09–22
1 2 3 4 5 6 "Лордкипанидзе Константин Александрович" Arxivləşdirilib 2022-02-21 at the Wayback Machine, warheroes.ru (in Russian), retrieved 2021–09–22
1 2 3 4 "Константин Лордкипанидзе" Arxivləşdirilib 2021-11-04 at the Wayback Machine, peoples.ru (in Russian), retrieved 2021–09–22
↑ "Konstantin Lordkipanidze" Arxivləşdirilib 2021-11-04 at the Wayback Machine, The Great Soviet Encyclopedia, 1979, retrieved 2021–09–22

Xarici linklər

Konstantin Lordkipanidze IMDb-də

[_71fda030b6061bee-1] 1 2 3 4 საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი (gürc.). (İstifadə tarixi: 21 mart 2018).

[:2-2] 1 2 Mchedlishvili, David A. (2010–2012), "კონსტანტინე ლორთქიფანიძე (Konstantine Lortkipanidze)", Biographical Dictionary Arxivləşdirilib 2021-09-21 at the Wayback Machine (in Georgian), retrieved 2021–09–22

[:0-3] 1 2 3 4 5 6 "Лордкипанидзе Константин Александрович" Arxivləşdirilib 2022-02-21 at the Wayback Machine, warheroes.ru (in Russian), retrieved 2021–09–22

[:1-4] 1 2 3 4 "Константин Лордкипанидзе" Arxivləşdirilib 2021-11-04 at the Wayback Machine, peoples.ru (in Russian), retrieved 2021–09–22

[5] "Konstantin Lordkipanidze" Arxivləşdirilib 2021-11-04 at the Wayback Machine, The Great Soviet Encyclopedia, 1979, retrieved 2021–09–22

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]