Korabl Sputnik 1

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Korabl Sputnik 1
Корабль-Спутник 1
Spuntik IV impact marker Manitowoc 01.JPG
Ölkə SSRİ SSRİ
Operator Sovet kosmik proqramı
Kütləsi 4540 kq
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Korabl-Sputnik 1[1] (rus: Корабль-Спутник 1 , Gəmi Peyki 1 deməkdir) — Qərbdə Sputnik 4 kimi də tanınan Sovet Vostok proqramının ilk sınaq uçuşu və ilk Vostok kosmik gəmisi idi.[2] O, 15 may 1960-cı ildə buraxılıb. Korabl-Sputnik 1 pilotsuz olmasına baxmayaraq, o, ilk insanın kosmosa uçuşu olan Vostok-1-in xəbərçisi idi. Onun kütləsi 4,540 kiloqram idi, bunun 1,477 kiloqramı alət idi.[3]

İnsanın kosmosa uçması üçün vasitələrin tədqiqi üçün istifadə edilən kosmik gəmilər seriyasından birincisi olan kosmik gəmidə elmi alətlər, televiziya sistemi və insan dummisi olan özünü təmin edən bioloji kabinə var idi. O, həyatı təmin edən sistemin işini və uçuşun gərginliyini öyrənmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Kosmik gəmi həm geniş telemetriya, həm də əvvəlcədən yazılmış səs rabitəsini radio ilə ötürürdü. Dörd günlük uçuşdan sonra retro raket atıldı və enmə modulu avadanlıq modulundan ayrıldı, lakin retro atəş açarkən kosmik gəmi düzgün uçuş mövqeyində olmadığı üçün enmə modulu planlaşdırıldığı kimi atmosferə yenidən daxil olmadı.[2]

Ring marking the location of the impact in Manitowoc, Wisconsin.

Eniş modulu 6 sentyabr 1962-ci ildə, avadanlıq modulu isə 15 oktyabr 1965-ci ildə atmosferə daxil oldu.[4] Eniş modulunun 20 funtluq bir hissəsi ABŞ-ın şimalında, Viskonsin ştatının Manitowok şəhərinə endi.[5][6]

Historical marker on the sidewalk, adjacent to the location of where the Sputnik IV fragment was recovered that is marked by the ring in the roadway

Turin yaxınlığındakı Torre Bertdə öz həvəskar dinləmə stansiyasını quran Giovanni Battista Judica Cordiglianın 28 noyabr 1960-cı ildə bu kosmik gəmidən qaynaqlana bilən radio siqnallarının qəbul edildiyini iddia etdiyi bildirilir; kosmik gəmi Əvvəlcədən yazılmış səsli rabitəni radio ilə etdiyi məlumdur. Bu, bəzilərinin kosmik gəminin İtmiş Kosmonavtlar tərəfindən idarə olunduğuna dair bir sui-qəsd nəzəriyyəsinə inanmasına səbəb olmuşdur.[7]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. McDowell, Jonathan. "Launch Log". Jonathan's Space Page. 23 January 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 27 July 2010.
  2. 1 2 "Sputnik 4 - NSSDC ID: 1960-005A". NASA. 2022-04-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-26.
  3. "1960-005A (ε1) - Kosmičeskij korabl' 1". Space 40 encyclopedia. 2020-09-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-26.
  4. Hall and Shayer, p.122
  5. "Sputnik Crashed Here, Manitowoc, Wisconsin". 2022-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-26.
  6. "Sputnik IV Spot Is Marked". Manitowoc Herald-Times. 26 January 1978.
  7. "Interview with Gian Cordiglia". 2017-08-21 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-26.