Krım gerbi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Krım gerbi
Emblem of Crimea.svg
Detallar
Armiger Krım Muxtar RespublikasıKrım Respublikası
Təsis edilib 24 sentyabr 1992
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Krım gerbi (ukraynaca:Герб Автономної Республіки Крим) — Krım Muxtar RespublikasıKrım Respublikasının rəsmi gerbidir. 1992-ci ildən etibarən istifadə olunmasına baxmayaraq, 21 aprel 1999-cu ildə rəsmi olarak qəbul edilmişdir.[1]

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1944-cü ildə Krımın tatar əhalisi almanlarla əməkdaşlıqda ittiham edilərək Krımdan sürgün edildilər. Bundan sonra Krımın muxtariyyəti də ləğv olundu. 1954-cü ildə isə Krım oblastı Ukraynanın Rusiyaya birləşdirilməsinin 300 illiyi münasiətiylə Ukraynaya verildi. Sovet İttifaqı çökməyə başladığı zaman Krımın muxtariyyəti yenidən bərpa edildi. Məhz bu zaman - 1992-ci ildə Krımın gerbi olaraq bu gerbin istifadəsnə başlanıldı. Rəsmi olaraq isə, 1999-cu ildən istifadə edilmişdir.

2014-cü ildə Rusiyanın Krımı işğal etməsindən sonra muxtariyyət ləğv edilmiş və gerbin istifadəsi faktiki olaraq dayandırılmışdır.[2]

Haqqında[redaktə | mənbəni redaktə et]

Gerb qırmızı Varyaq qalxanı və sağ pəncəsində mavi inci tutan, sağa dönük gümüşü qrifondan ibarətdir. Qalxanın hər iki tərəfində də bəyaz sütun vardır. Qalxanın üst tərəfində isə doğan günəş vardır. Qalxanın altından iki sütuna da sarılmış Krım bayrağı keçir. Mavi, bəyaz və qırmızı rəngli zolağın üzərində Krımın şüarı - Birlik içində rifah - yazılmışdır.

Varyaq qalxanı uzun illər önəmli ticarət yollarının Krımda kəsişməsinin simvolu kimi gerbə əlavə edilmişdir.[3] Qalxanın üzərindəki qırmızı rəng Krımın dramatik və qəhrəman tarixinin rəmzidir.[3] Qara dənizin şimalındakı bölgələr tez-tez qrifonla təmsil edilir. Həmçinin qrifon Krımdakı antik yunan koloniyaları olan Pantikapaeum və Xersones Taurikanın gerbləri olaraq da bilinir. Krımın bir çox yerlərindəki antik abidələrin üzərində qrifon rəsmləri də vardır.[3]

Səsləndirilən bir digər versiyaya görə qrifon pəncəsi üzərindəki incinin Krımın dünyanın incisi olduğunun və qrifonun isə bu gənc respublikanın qoruyucusu olduğunun rəmzləridir.[3] İncinin mavi olması Krımdakı mədəniyyətlərin kombinasiyasının, sütunlar tarix boyunca yarımadada mpvcud olmuş antik sivilizasiyaların və doğan günəş isə, rifah və yenilənməyin simvəllarıdır.[3]

Tarixi gerbləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Krım ərazisindəki inzibati vahidlər tarix boyunca müxtəlif gerblərdən istifadə etmişdirlər. Bu gerblərdən bəziləri:

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "KIRIM ARMASI: FOTOĞRAF, ANLAM, AÇIKLAMA". tr.aroundtravels.com.
  2. "Kırım'ın yasa dışı ilhakı 7 yıl önce '26 Şubat olayları' ile başladı". www.aa.com.tr.
  3. 1 2 3 4 5 fotw.net Arxivləşdirilib 2007-03-11 at the Wayback Machine — Crimea Autonomous Republic (Ukraine)