Krasnodar su anbarı
| Krasnodar su anbarı | |
|---|---|
| rus. Краснодарское водохранилище | |
 | |
| Ümumi məlumatlar | |
| Tikilmə tarixi | 1967 |
| Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü |
33 m |
| Eni | 15 km |
| Uzunluğu | 40 km |
| Sahəsi | 420 km² |
| Həcmi | 2,0—3,1 km³ |
| Dərin yeri | 18 m |
| Orta dərinliyi | 5 m |
| Axan çay | Kuban |
| Dolma ili | 1973 |
| Yerləşməsi | |
| 44°59′ şm. e. 39°17′ ş. u.HGYO | |
| Ölkə |
 Rusiya |
| Region | |
.jpg)  Krasnodar su anbarı |
|
 | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Krasnodar su anbarı — Rusiyanın Krasnodar diyarı və Adıge Respublikası ərazisində yerləşən süni su hövzəsi. Su anbarı Şimali Qafqaz ən böyük su anbarıdır.
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]22 iyul 1967-ci ildə SSRİ-nin Nazirlər Soveti Kuban çayı üzərində Krasnodar su anbarının tikilmə layihəsini təsdiq etmişdir[1]. Tikinti öncəsi əhalinin yeni əraziyə köçürülməsi həyata keçirilmişdir[2]. Su anbarının tikintisi zamanı iyirmi aul, xutor ərazisində olan əkin sahələri su altında qalmışdır. Eyni zamanda 5 qardaşlıq məzarı, 28 qəbiristanlıq köçürülmüşdür. 16 min hektar meşə kəsilmişdir[3]. Əhali əsasən yeni tikilən Adıgeysk şəhərinə və Tlyustenxabl qəsəbəsinə köşürülmüşdür.
Su anbarı 1973-1975-ci illərdə su ilə doldurulmuş. Su anbarının istifadəsi 4 dekabr 1975-ci ildə baş vermişdir. Su anbarının şərq hissəsinə 1940-cı ildə inşa edilən Tşikskoe su anbarıda birləşmişdir. Sonuncu su anbarı əsas anbardan yarım batırılmış dama vasitəsi ilə ayrılır. Yerli əhali o hissəni öz köhnə adı ilə adlandırırlar. Bu ərazi balıqçılıq üçün çox əlverişli məkandır.[4]
Ümumi xarakteriskası
[redaktə | vikimətni redaktə et]Krasnodar su anbarının sahəsi — 420 km², həcmi — 2,0 km³ - 3,1 km³-dir. Suyun həcmi nizamlanır və su səviyyəsi 8 metr arasında dəyişir. Su anbarının uzunluğu — 40 km, eni isə — 15 km-dir. Krasnodar su anbarının ən dərin yeri 18 metr, orta dərinlik isə 5 metrdir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
[redaktə | vikimətni redaktə et]Krasnodar su anbarının tikilməsində əsas məqsəd ərazidə çəltik əkininə dəstək və Kuban çayında olan səviyyə enişinin qarşısını almaq idi. İlk illər su anbarında gəmiçilik nəzərdə tutulmuşdu. Sonrakı illərdə gəmiçilik dayandırıldı. Buna səbəb Kuban və digər kiçik çayların gətirmə məhsulları hesabın su anbarının dayazlaşması idi.
1992-ci ildə Adıge Respublikasının Ali Soveti su anbarının mərhələli şəkildə boşaldılmasını qərara aldı. Sonradan Krasnodar diyarının adminstrasiyası ilə aparılan danışıqlardan sonra qərar su anbarının su səviyyəsinin endirilməsi ilə əvəzləndi.[5]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ "Распоряжение Совмина СССР от 22.07.1967 N 1737р «О проектном задании на строительство Краснодарского водохранилища на реке Кубани»". base.consultant.ru (rus). 4 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 sentyabr 2020.
- ↑ "Постановление Совмина СССР от 22.10.1969 N 843 «О мероприятиях по переселению населения, переносу на новые места и сносу строений и сооружений в связи со строительством Краснодарского водохранилища на р. Кубани»". base.consultant.ru (rus). 25 iyul 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 sentyabr 2020.
- ↑ Виталий Штыбин. Утерянное наследие Адыгеи. Какой ценой построили Краснодарское водохранилище // Юга.ру. 2018.
- ↑ "Постановление Совмина СССР от 04.12.1975 N 987 «О приемке в эксплуатацию Краснодарского водохранилища на реке Кубани»". 4 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 iyun 2013.
- ↑ ""Краснодарское море": как это было". 4 sentyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 oktyabr 2021.