Məzmuna keç

Kuyaba

Vikipediya, azad ensiklopediya
Kuyaba
Cuiabá
15°35′45″ c. e. 56°05′49″ q. u.HGYO
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 8 aprel 1719
Sahəsi
  • 3.495,424 km²
Mərkəzin hündürlüyü 165 ± 1 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 691.875 nəf. (2025)[1]
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +55 65
Poçt indeksi 78000-000
Digər
cuiaba.mt.gov.br
Xəritəni göstər/gizlə
Kuyaba xəritədə
Kuyaba
Kuyaba
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Kuyaba (port. Cuiaba)— Braziliyada şəhər, Matu Qrosu ştatının paytaxtıdır. Cənub Mərkəzi Matu Qrosu mezoregionunun bir hissəsidir.

Kuyaba ərazinsini ilk dəfə araşdıran ağdərili insanlar 1673-cü ildə San-Paulu şəhərindən gələn bandeirantlar olmuşdur. 1682-ci ildə onlardan biri Makuel de Campos bölgədə ilk portuqal yaşayış məntəqəsi olan San-Qonzalonu qurmuş, lakin bir neçə ildən sonra bu məntəqə tərk edilmişdir.

1718-ci ildə Sorokaba əsilli Paskal Moreyra Kabral rəhbərliyi altında bandeirantlardan ibarət dəstə yerli hindularla uğursuz toqquşmadan geri çəkilərkən çayın dayaz hissələrində qızıl aşkar etmişdilər. Bandeirantlar fürsətdən istifadə edərək tapıntı yerində düşərgə quraraq qiymətli metalın çıxarılmasına başlamışlar.

8 aprel 1719-cu ildə qızıl hasilatı üçün hüquqi əsas yaratmaq məqsədilə dəstənin toplantısında burada Kuyaba yaşayış məntəqəsinin (Braziliyanın qərbində ilk portuqal məskənlərindən biri) salınmasına qərar verilmişdir. Məntəqənin rəhbəri kimi Kabral seçilmiş, toplantının protokolu isə San-Pauluya göndərilmişdir.

Kəşf xəbəri Cənubi Amerikadakı Portuqaliya mülklərinə sürətlə yayıldı və bəxt axtaranlar qəsəbəyə axın etməyə başladılar. 1722-ci ildə yeni, daha zəngin bir yatağın kəşfi qəsəbənin böyüməsini sürətləndirdi və 1 yanvar 1727-ci ildə San Paulu kapitanlığının geniral-qubernatoru Rodrigo Sezar de Menezes Kuyabaya rəsmi qəsəbə statusu verdi.

XVIII əsrin ortalarında qızıl yataqları tükənmişdir və bu da əhalinin axınına səbəb olmuşdur. 1746-cı ildə baş verən zəlzələ ciddi dağıntılara səbəb olmuş və Kuyabanın tənəzzülünü daha da artırmışdı. Yeni bir böyümə dövrü yalnız XVIII və XIX əsrlərin sonlarında, yaşayış məntəqəsi geniş maldarlıq bölgəsinin mərkəzinə çevrildikdə başladı.

Kuyaba rəsmi olaraq 17 sentyabr 1818-ci ildə şəhər statusu aldı və 28 avqust 1835-ci ildə Matu Qrosu əyalətinin paytaxtı Vila Bela da Santisma Trindadedən Kuyabaya köçürüldü.

Kuyaba Cənubi Amerika qitəsinin coğrafi mərkəzinə yaxın Kuyaba çayı üzərində, Braziliyanın üç coğrafi bölgəsinin Amazon, Serrado və Pantanalın birləşdiyi ərazidə yerləşir. Şəhərin cənubunda Çapada dos Guimaraes dağları yerləşir.

Şəhər tropik savanna iqlimi zonasındadır, qışı mülayim və quraq, yayı isə isti və yağıntılı keçir.

Cənubda yerləşən dağ massivi Patagoniyadan gələn soyuq hava kütlələrinin qarşısını aldığı üçün Kuyaba Braziliyanın ən isti şəhərlərindən biri hesab olunur.

  1. https://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2025/estimativa_dou_2025.ods.