Məzmuna keç

Lüdviq Faddeyev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Lüdviq Faddeyev
rus. Людвиг Дмитриевич Фаддеев
Doğum adı Людвиг Дмитриевич Фаддеев[1]
Doğum tarixi 23 mart 1934(1934-03-23)[2][3][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 26 fevral 2017(2017-02-26)[5] (82 yaşında)
Vəfat yeri
Elm sahələri riyazi fizika, riyaziyyat[6], nəzəri fizika[6]
Elmi dərəcəsi
Elmi adları
  • SSRİ EA-nın həqiqi üzvləri[d],
  • Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki[d],
  • professor,
  • 1976,
  • 1991,
  • professor[d],
  • SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki[d]
İş yerləri
Təhsili
Üzvlüyü
Mükafatları 3-cü dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 2004 4-cü dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni — 1999 "Şərəf" ordeni — 2010 "Dostluq" ordeni — 2010 "Lenin" ordeni — 1987 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 1981 "Xalqlar dostluğu" ordeni — 1994
Rusiya Federasiyasının Dövlət mükafatı — 1995 Rusiya Federasiyasının Dövlət mükafatı — 2005 SSRİ Dövlət mükafatı — 1971 M. V. Lomonosov adına böyük qızıl medal — 2013 Demidov mükafatı — 2002
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Lüdviq Dmitriyeviç Faddeyev (həmçinin Ludviq Dmitriyeviç; rus. Лю́двиг Дми́триевич Фадде́ев; 23 mart 1934[2][3][…], Leninqrad, SSRİ[2][4][…]26 fevral 2017[5], Sankt-Peterburq) — sovetrus riyazi fiziki. O, kvant-mexaniki üç cisim məsələsində Faddeyev tənliklərinin kəşfi və qeyri-abel ölçmə sahə nəzəriyyələrinin kvantlaşdırılmasında yol-inteqral metodların inkişafı, o cümlədən Faddeev-Popov xəyallarının (Viktor Popovla birlikdə) tətbiqi ilə tanınır. O, Leninqrad Məktəbinə rəhbərlik etmiş və burada bir çox tələbəsi ilə birlikdə kvant inteqrallaşdırıla bilən sistemləri bir fəza və bir zaman ölçüsündə öyrənmək üçün kvant tərs səpələnmə metodunu inkişaf etdirmişdir. Bu iş Drinfeld və Cimbo tərəfindən kvant qruplarının ixtirasına səbəb olmuşdur.

Faddeyev Leninqradda riyaziyyatçı ailəsində anadan olub. Atası Dmitri Faddeyev tanınmış cəbrçi, Leninqrad Universitetinin professoru və Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvü idi. Anası Vera Faddeeva ədədi xətti cəbr sahəsindəki işləri ilə tanınırdı. Faddeev 1956-cı ildə bakalavr dərəcəsini alaraq Leninqrad Universitetində təhsil almışdır. O, "atası"ndan asılı olmayaraq riyaziyyat əvəzinə fizika ixtisasına daxil olmuşdur.[11] Buna baxmayaraq, "V. A. Fok və V. İ. Smirnovun təsiri sayəsində" riyaziyyat üzrə də möhkəm təhsil almışdır.[11] Səpələnmə nəzəriyyəsi üzrə doktorluq işi 1959-cu ildə Olqa Ladıjenskayanın rəhbərliyi altında tamamlanmışdır.[12]

1976-cı ildən 2000-ci ilə qədər Faddeyev Rusiya Elmlər Akademiyasının Steklov adına Riyaziyyat İnstitutunun (PDMI RAS) Sankt-Peterburq şöbəsinin müdiri olmuşdur.[13] O, 1973-cü ildə ilk dəfə CERN Nəzəriyyə Bölməsinə dəvətli qonaq olmuş və ora bir neçə dəfə səfər etmişdir.[14]

1988-ci ildə o, hazırda PDMI REA-nın bir şöbəsi olan Euler Beynəlxalq Riyaziyyat İnstitutunu təsis etdi.[13][15]

  1. Record #7476034 // VIAF (çd.). [Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
  2. 1 2 3 4 Фаддеев Людвиг Дмитриевич // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 1 2 http://duckduckgo.com/1/c/Russian_mathematicians.
  4. 1 2 Google Books (çd.). 2005.
  5. 1 2 http://www.vladtime.ru/nauka/547740.
  6. 1 2 Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
  7. 1 2 Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi. 1994.
  8. https://books.google.cat/books?id=0BVeDwAAQBAJ&pg=PA13. S. 13.
  9. 1 2 3 http://phys.pdmi.ras.ru/faddeev/index.cgi?page=cv.
  10. https://www.ae-info.org/ae/User/Faddeev_Ludwig.
  11. 1 2 "Autobiography of Ludwig Faddeev". Shaw Prize Foundation. 25 dekabr 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 fevral 2011.
  12. Lüdviq Faddeyev Riyazi genealogiya layihəsində
  13. 1 2 "St. Petersburg Department of V. A. Steklov Institute of Mathematics of the Russian Academy of Sciences". İstifadə tarixi: 5 fevral 2011.
  14. Aref'eva, Irina; Slavnov, Andrey. "Ludwig Faddeev 1934–2017". CERN Courier. 57 (4): 55.
  15. "The Euler International Mathematical Institute". İstifadə tarixi: 5 fevral 2011.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]