Lələtəpə

Vikipediya, azad ensiklopediya
(Lələ təpə səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
Lələtəpə
Stamps of Azerbaijan, 2019-1533.jpg
Ümumi məlumatlar
Mütləq hündürlüyü 271 m
Yerləşməsi
39°24′31″ şm. e. 47°16′07″ ş. u.
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Vilayət
Lələtəpə xəritədə
Lələtəpə
Lələtəpə

Lələ təpəCəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndinin 2.9 km şimal-qərbində yerləşən 271.1 m hündürlüyə malik təpə[1].

Etimologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Lələtəpə adlandırılan yüksəklik mühüm tarixi, etnoqrafik, dini və mədəni əhəmiyyət kəsb edir. Folklorşünas Sədnik Paşa Pirsultanlının tədqiqatlarından aydın olur ki, “Lələ dağı” (bir adı da Lələ yaylağıdır) Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndi yaxınlığında, qəbri isə Füzuli rayonunun Əhmədallar kəndindədir. Yerli camaatın dediyinə görə Lələ öz qəbrinə yaxın olan Arqalı gümbəzində, ondan xeyli aralı olan Babı gümbəzində yaşamış, yaz-yay aylarında isə “Lələ dağı”, “Lələ yaylağı” deyilən yerdə çardaq qurmuşdur.”[2]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Aprel döyüşləri

Hərbi strateji əhəmiyyətə malik olan bu təpənin tutulması Horadiz qəsəbəsi və Füzuli rayonunu atəş nəzarətində saxlamağa imkan verir[3]. Lələ təpə Qarabağ müharibəsi zamanı 1994-cü il fevral ayının 11-12-də döyüş yerlərindən biri olub.[4] Yüksəklik 1993-cü ildə Ermənistan ordusu tərəfindən tutulub. Sonra Lələtəpə 1994-cü ildə “Horadiz əməliyyatı” zamanı Azərbaycan ordusu tərəfindən ələ keçirilsə də, sonralar ağır döyüşlər nəticəsində yenidən Ermənistan ordusunun nəzarətinə keçib.[5] 2 aprel 2016-cı ildə Lələ təpə Dördgünlük müharibə zamanı Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edilib.[4][6][7] İşğaldan azad edilmiş Lələtəpə yüksəkliyinə illər sonra ilk dəfə Azərbaycan bayrağını aprelin 2-də təxminən saat 05:45 radələrində asan hərbi qulluqçu Asim Əliyev olub.[8]

2017-ci il Fevral döyüşləri zamanı Ermənistan silahlı qüvvələri Lələ təpə yüksəkliyin almaq məqsədilə təxribat törədiblər.[9] Lakin, Azərbaycan silahlı qüvvələri əməliyyat şəraitinə uyğun olaraq düşmənin atəş mövqelərinə və cəmləşmə nöqtələrinə qarşı müvafiq cavab tədbirləri həyata keçirib.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. ordu.az (23.10.2018). "Lələtəpədən döyüş əməliyyatları teatrına baxış" (azərb.). ordu.az. İstifadə tarixi: 2020-10-20.
  2. APREL DÖYÜŞLƏRİ ŞANLI TARİXİMİZDİR
  3. Lələtəpə və Talış yüksəkliklərinin əhəmiyyəti nədir?
  4. 1 2 "Ordumuzun ələ keçirdiyi "Lələ təpə" haradadı və strateji əhəmiyyəti nədən ibarətdir ?" (azərb.). www.politika.az. 2016-04-02. 2016-04-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-04-06.
  5. Lələtəpədən döyüş əməliyyatları teatrına baxış - HƏRBİ EKSPERT (FOTOLAR)
  6. "Прекращение огня в Нагорном Карабахе: "стреляют, но не так сильно"". RIA Novosti. 6 Aprel 2016.
  7. MN: Talış kəndi ətrafındakı yüksəkliklər və Seysulan məntəqəsi düşməndən tam təmizlənib
  8. Lələtəpədə illər sonra ilk bayraq necə və kim tərəfindən asıldı?
  9. http://news.milli.az/politics/521188.html

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]