Ləzgilər

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Ləzgilər
ləzg. Лезгияр
Ümumi sayı
850 000
Yaşadığı ərazilər
Flag of Russia.svg Rusiya 476 228 (2010)[1]
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan 191 000 (2016)[2]
Flag of Turkmenistan.svg Türkmənistan 17 000 (2016)[3]
Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan 5 300 (2016)[4]
Flag of Ukraine.svg Ukrayna 4 000 (2001)[5]
Flag of Uzbekistan.svg Özbəkistan 3 700 (2016)[6]
Flag of Turkey.svg Türkiyə 3 200 (2016)[7]
Flag of Kyrgyzstan.svg Qırğızıstan 2 700 (2016)[8]
Flag of Georgia.svg Gürcüstan 2 600 (2016)[9]
Dili

Ləzgi dili

Dini

İslam (əksəriyyəti sünni, azlığı şiə)

Qohum xalqlar

tabasaranlılar, ağullar, udinlər, rutullar, saxurlar, arçilər, buduqlar, qrızlar

Ləzgilər (ləzg. лезгияр) — Qafqaz dilli xalqlardan biri və ana dili ləzgi dili olan, əsasən kompakt şəkildə cənub-şərqi Dağıstanda, qismən şimali-şərqi Azərbaycanda, az sayda isə dünyanın bir çox ölkələrində yaşayırlar.

Ləzgilərin çoxu islam dininin sünni məzhəbinə etiqad edir. Dağıstanın Miskincə kəndində yaşayan ləzgilər şiədirlər.

Məskunlaşma[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanda ləzgilər respublikanın 20-dən çox rayonunda, həmçinin Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Mingəçevir, Göyçay və başqa şəhərlərində yaşayırlar. Quba, Qusar, Xaçmaz, İsmayıllı, Qəbələ, Şəki, QaxOğuz ləzgilərin yığcam yaşadıqları rayonlardır[12].

Ləzgilər Azərbaycan əhalisinin 2,0%-ni təşkil edir (2009).[13] 30-cu illərdə məktəblərdə аnа dilinin keçilməsinə bаxmаyаrаq, 1936-cı ildən ləzgi dilində dərslərin keçilməsi ləğv edilmişdir. Bu, ləzgilərin аssimilyаsiyа prоsesini gücləndirmiş, xаlqı yоxа çıxmаq təhlükəsi qаrşısındа qоymuşdur[14]. 1993-cü ildən başlayaraq Azərbaycanda ləzgi dilində dərsliklər çap edilir. Hazırda 94 məktəbdə (891 sinif) ləzgi dilində dərslər keçirilir. Həmin məktəblərdə 15 000-ə yaxın şagird təhsil alır. Ləzgilərin sıx yaşadığı Quba-Xaçmaz iqtisadi rayonunun sənayesinin əsasını yüngül və yeyinti sənayesi təşkil edir. Başlıca olaraq meyvə-tərəvəz, şərab və süd məhsulları emal edilir. Rayonun kənd yerlərində xalçaçılıq ənənəvi sənətkarlıq növü kimi inkişaf etməkdədir. Qafqazın qədim xalqlarından olan ləzgilər bu bölgənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayırlar.

Ləzgi əsilli məşhurlar[redaktə | əsas redaktə]

Cabbar Əskərov - Boksçu

Hasan Alkadari- tarixçı-alim,şair

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]