Laçın rayonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
Disambig.svg Bu məqalə Laçın rayonu haqqındadır. Şəhər üçün Laçın səhifəsinə baxın.
Laçın rayonu
A-Lacin.PNG
İqtisadi rayon Kəlbəcər-Laçın iqtisadi rayonu
Ərazi 1 835[1][2] km²
Əhali 73 100 nəfər
Əhali sıxlığı 40 nəfər/km²
Nəqliyyat vas. kodu 041
Telefon kodu 994 26
Yaşayış məntəqələrinin sayı 125
İcra başçısı Aqil Nəzərli[3]
İnternet saytı http://lachin-ih.gov.az

Laçın rayonuAzərbaycan Respublikasında inzibati – ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Laçın şəhəridir. Laçın rayonu 18 may[4] 1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub. Rayonda bir şəhər, bir qəsəbə (Qayğı qəsəbəsi), 125 kənd olmuşdur.

Azərbaycanın cənub-qərbində, dağlıq ərazidə yerləşir. Şimaldan Kəlbəcər, şərqdən Xocalı, ŞuşaXocavənd, cənubdan Qubadlı rayonu ilə, qərbdən isə Ermənistanla həmsərhəddir. Rayon mərkəzinin Bakı şəhəri ilə şosse yolla ara məsafəsi 450 km, Xankəndi dəmir yolu stansiyası ilə ara məsafəsi isə 60 km-dir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Taxtakörpü qəsəbəsində yerləşən Laçın Rayon İcra Hakimiyyətinin binası

Laçın tarixi keçmişi zəngin olan bir ərazidir. Laçın abidələri hələ eramızdan əvvəl I-II minilliyə aid edilən Xocavənd rayonundakı Azıx və Cəbrayıl rayonundakı Tağlar mağaraları ilə müqayisə edilə biləcək qədər dəyərli və nadir abidələrdəndirlər.

XII əsrin sonu XIII əsrin əvvəllərində Qarabağın dağlıq hissəsində alban Xaçın knyazlığı yarandı. Bu knyazlıq eləcə də indiki Laçın bölgəsini əhatə edirdi. Ona görə də Dağlıq Qarabağın digər bölgələrində olduğu kimi, bu ərazilərdə də Xaçın adı ilə bağlı yeni adlar, toponimlər əmələ gəlməyə başladı. Buna misal olaraq indiki Laçın ərazisindəki Xaçınyalı kəndini, Bozlu kənd ərazisindəki Xaçın yalı, Xaçın daşı adları ilə adlanan yer adlarını göstərmək olar.

Sonralar Xaçın knyazlığının ərazisində Xaçın da daxil olmaqla Qarabağ-alban məlikləri Xaçın, Vərəndə, Dizaq, Gülüstan (Talış) məlikliyi ilə yanaşı, Çiləbörd məlikliyi də yarandı.

1828-ci il Rusiya-İran müharibələrindən sonra bağlanan Türkmənçay müqaviləsinə əsasən, bölgə Şimali Azərbaycanın tərkibində Rusiyaya qatılıb. Rusiyanın himayəsi altında Cənubi Qafqaza Osmanlı dövlətindən və İrandan ermənilərin kütləvi şəkildə köçürülüb məskunlaşdırılmasına başlandı. Ancaq Laçın bölgəsinə ermənilərin məskunlaşdırılması mümkün olmadı.

Azərbaycanda xanlıqlar ləğv edildikdən sonra, Laçın bölgəsi 1829-cu ildən yeni yaradılan Qarabağ əyalətinə qatılıb, 1868-ci ildən isə indiki Laçın yeni yaradılan Zəngəzur qəzasına qatılır. Zəngəzur qəzası Yelizavetpol quberniyasına (Gəncə quberniyası) daxil idi, 1918-ci ildən 1922-ci ilədək isə Qarabağ quberniyasının tərkibində olmuşdur.

1905-1907 və 1914-1920-ci illərdə Laçının da daxil olduğu Zəngəzur bölgəsində silahlı erməni dəstələrinin törətdiyi qırğınlar nəticəsində təxminən yarım milyon müsəlman həlak olmuşdur.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti yaradıldıqdan sonra da Qarabağı və Zəngəzuru mənimsəmək üçün ermənilərin ərazi iddiaları nəticəsində kütləvi qırğınlarla davam edir. Erməni komandanı Andronik nə yolla olursa-olsun öz silahlı qüvvələri ilə bərabər Gorus, Laçın, Şuşa istiqamətindən Qarabağa daxil olmaq, oranın erməni əhalisini Azərbaycan hökumətinə qarşı qaldırmaq, təxribatlar törətmək və bölgədə itaətsizlik yaratmaq istəyirdi. Bu məqsədlə Andronik bir neçə minlik ordu ilə Zabux kəndini keçərək Laçın istiqamətində irəliləməyə başladı. Bu məsələdən əvvəlcədən xəbər tutan, bölgənin nüfuz sahiblərindən biri, Qarabağın general qubernatoru Xosrov bəy Sultanovun qardaşı Sultan bəy Sultanov, öz partizan dəstəsi ilə Laçın-Zabux yolundakı bir dərədə pusqu quraraq Andronikin qoşununu mühasirəyə saldı. Burada təqribən bir günlük çox qanlı döyüşlər getdi. Bu döyüşlər zamanı general Andronik demək olar ki, bütün qüvvəsini itirərək bir neçə nəfərlə güclə qaçmağa imkan tapdı. Dərə bu döyüşdən sonra xalq arasında "Qanlı dərə" adlandırıldı.

Bu məğlubiyyətdən sonra da erməni silahlıları tez-tez bölgədə qırğınlar törədir. Andranik Azərbaycanın bu bölgəsində daim sabitliyi pozmaq, Zəngəzur və Qarabağ torpaqlarını işğal etmək üçün Rusiyanın maliyyə dəstəyi ilə yeni-yeni silahlı qruplar yaradırdı.

Laçının SSRİ dövründəki gerbi

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti ölkənin ərazi bütövlüyünü təmin etmək üçün Zəngəzura qoşun hissələrini göndərir. Dağ istiqamətində aparılan döyüşlərdə Sultan bəy Sultanovun rəhbərliyi ilə Laçın silahlı dəstəlləri də iştirak edir. Döyüşlər Azərbaycan qoşun hissələrinin uğuru ilə başlasa da Dağı əldə saxlamaq mümkün olmadı. Tezliklə bölgə qızıl ordu hissələri tərəfindən işğal olundu.

1920-ci il noyabrın 30-da keçirilən Azərbacan K/b/P MK Siyasi və Təşkilat bürolarının birgə iclasının qəbul etdiyi qərarı ilə Zəngəzur bölgəsi 2 yerə bölündü və nəticədə Zəngəzur qəzasının 6.742 kv. verstlik ərazisindən [4] 3.105 kv. versti Laçın da daxil olmaqla Azərbaycan SSR tərkibində qaldı, 3.637 kv. verstlik hissəsi isə Ermənistana verildi. Azərbaycan SSR-in tərkibində qalan hissə Şuşa qəzasına daxil edildi. 1923-cü il iyulun 7-də DQMV-nin yaradılması nəticəsində Şuşa qəzası 2 hissəyə bölündü - Şuşa şəhəri də daxil olmaqla Şuşa rayonu DQMV-nin tərkibinə keçdi. Artıq bu dövrdə Şuşa qəzasının DQMV-nə daxil edilməyən hissəsində də hansısa bir inzibati idarə mərkəzi yaradılması zərurəti meydana gəlib. İndiki Laçın, Qubadlı və Kəlbəcər rayonlarının ərazisini əhatə edən ərazidə Kürdüstan qəzası yaradıldı. İnzibati mərkəz müvəqqəti olaraq Şuşa şəhərində yerləşsə də, elə həmin il - 1923-cü ildə Laçın və Abdallar kəndləri arasında kiçik bir şəhər salındı və qəza mərkəzi ora köçürüldü. Relyef və ora yaxın kəndin adı nəzərə alınmaqla Tağı Şahbazinin təşəbbüsü ilə şəhərə Laçın adı verildi.

Qəza inzibati cəhətdən Kəlbəcər, Qoturlu, Kürdhacı, Qarıqışlaq, Həkəri (Muradxanlı) və Püsyan (Qubadlı) nahiyələrindən ibarət idi. 1930-cu ildə Azərbaycan SSR-də qəza inzibati ərazi vahidləri ləğv edilərək onların ərazisində rayonlar yaradıldı. Kürdüstan qəzası ərazisində yuxarıda qeyd edildiyi kimi 3 rayon - Laçın, Qubadlı və Kəlbəcər rayonları yaradıldı.

Azərbaycanın qərb torpaqlarına sahib çıxaraq bu torpaqlar üzərində özlərinə dövlət quran ermənilər artıq Azərbaycana qarşı yeni, daha böyük ərazi iddiaları ilə çıxış etməyə başladılar. Onlar Qarabağı Ermənistana birləşdirilməsi məsələsini ortaya ataraq bir maneə kimi Laçın rayonunu aradan götürməyin yollarını düşündülər. Sovetlər dönəmində ermənilər dəfələrlə Laçın rayonunun bir inzibati mərkəz kimi ləğvinə çalışsalar da, təşəbbüsləri baş tutmamışdı. Bunun əvəzində onlar 1970-1980-ci illərdə Güləbird, Cicimli, Malıbəy, Qarıqışlaq, Sadınlar və digər kəndlərin yüz hektarlarla pay torpaqlarını və bütövlükdə Qaragöl yaylağını mənimsəməyə nail oldular.

Mədəniyyət, təhsil və səhiyyə müəssisələri[redaktə | əsas redaktə]

Laçın rayonda 1 ədəd avtovağzal, 82 avtobus dayanacağı, 2130 km uzunluğunda avtomobil yolları, 92 ədəd körpü, 1187 km uzunluğunda su kəməri, 33 su anbarı, cəmaşırxana, 15 km uzunluğunda mərkəzi kanalizasiya, 20 km uzunluğunda istilik şəbəkəsi, 14 hamam, 8 ədəd yanacaq doldurma stansiyası, 2636 km uzunluğunda elektrik hava xətləri, 498 km uzunluğunda qaz kəməri, 10200 km uzunluğunda radio-telefon kommunikasiya xətləri, 3 ədəd televiziya stansiyası və ötürücülər və sair mövcud olmuşdur.

Laçın ərazisində toxuculuq sənəti də inkişaf etmişdi. Burada yundan toxunan at çulu, palaz, kilim, xalça, zili, xurcun, fərməş xüsusi gözəlliyilə seçilib. Təsadüfi deyil ki, dünyada "Qasımuşağı" adı ilə tanınan xalçanın yaranması məhz bu bölgənin adıyla bağlıdır.

Abidələri[redaktə | əsas redaktə]

Əsas məqalə: Laçın abidələri

Ermənistan tərəfindən işğalının nəticələri[redaktə | əsas redaktə]

264 nəfər şəhid olmuş, 65 nəfər girov götürülmüş, 103 nəfər əlil olmuşdur. Rayonun 6 Milli Qəhrəmanı vardır. Rayon üzrə 1 yaşdan 16 yaşadək mövcud olan 24374 nəfər uşaqdan 18 nəfəri şəhid, 225 nəfəri əlil olmuş, 1071 nəfəri, o cümlədən 31 nəfəri hər iki valideynindən yetim qalmışdır.

İşğal ilə əlaqədar rayona 7,1 milyard ABŞ dolları dəyərində ziyan dəymişdir.

Rayonun 65507 nəfər əhalisi Azərbaycanın 59 şəhər və rayonlarına, "Taxta-körpü" qışlaqlarındakı 84 obaya məcburi köçkün düşmüşdür.

Rayon ərazisi Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edildikdən 2 gün sonra Ermənilər tərəfindən rayonun işğalına beynəlxalq aləmdə don geyindirmək məqsədi ilə qondarma "Kürd Respublikası" yaradılması ortaya atıldı. İrəvan bələdiyyə orqanlarının təşkilatçılığı ilə bu ideyanı dəstəkləyən bir dəstə kürd əhali (təxminən 50 nəfərə yaxın şəxs) avtobuslarla xüsusi olaraq Laçın şəhərinə gətirilimişdi. Əsas kimi isə 1923-cü ildə yaradılan Qırmızı Kürdüstan göstərilirdi. Halbuki, Qırmızı Kürdüstan yaradılarkən siyahıya alınma nəticəsində yerli əhalinin 94 % Azərbaycan türkü, 6 % isə kürd olması müəyyənləşir. Sosial bazanın olmamasından dolayı muxtariyyət 1929-cu ildə ləğv edilmişdir.

Qondarma Respublikanın baş naziri Vəkil Mustafayev[5] seçilir və bu işin təşkilatçıları kürdləri Laçına çağırması bir nəticə verməmişdi[6] Buna səbəb isə Laçın işğal olunarkən azərbaycanlılarla bərabər kürdlərdə ərazini tərk etmişdilər. Bu səbəbdən sosial bazanın olmaması qondarma respublikanın mövcudluğunu mümkünsüz edirdi. Üstəlik bölgənin kürd əhalisi say baxımdan Azərbaycan türklərindən dəfələrlə az idi. Qondarma respublika elan edilsədə fəaliyyətə başlamamışdır.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Təbiəti[redaktə | əsas redaktə]

Laçın rayonunun yaşayış məntəqələri

Səthi dağlıqdır və şimal hissəsi Qarabağ silsiləsinin cənub-qərb yamacında, şimalı Mıxtökən silsiləsinin cənub-çərq yamacında, cənub-qərbi Qarabağ yaylasındadır. Ən hündür nöqtəsi Qızılboğaz dağıdır (3594m). Çayları Həkəri və onun qollarıdır. Əsasən çimli, dağ-çəmən, qəhvəyi dağ-meşə və karbonatlı dağ0qara torpaqlara malikdir. Bitki örtüyü kollu və seyrək meşəli çəmənliklərdən, enliyarpaqlı dağ meşələrindən (palıd, vələs, fıstıq), subalp və alp çəmənliklərindən ibarətdir. Heyvanat aləminə qayakeçisi, çölsiçanı, cüyür, çöldonuzu, sincab, süleysin və s. aiddirlər. Ərazinin çox yerində qışı quraq keçən mülayim isti və soyuq iqlim üstündür. Orta temp-r yanvarda -10°C-dən 0°C-yədək, iyulda 10-22°C-dir. İllik yağıntı 600-900 mm-dir. Rayonun cəmi torpaq sahəsi 166488 hektardır. Ondan da 75781 hektarı kənd təsərrüfatına yararlı, 12102 hektarı isə əkin yeridir.

İnzibati-ərazi bölgüsü[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın Laçın rayonunun xəritəsi
City locator 4.svg — şəhərlər, City locator 4.svg — kəndlər
Map symbol archaeology.svg — arxeoloji obyektlər, Legenda kopiec.svg — türbələr, Set01-church1.svg — məbədlər
Mountain sign.svg — dağ zirvələri, Waterbody.svg — göllər


Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

İşğal olunmuş rayonun yerli əhalisi 01 yanvar 2014-cü il tarixə 73.3 min nəfər olmaqla respublikanın 57 şəhər və rayonunda müvəqqəti məskunlaşıb.[7] Ermənistan işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərində demoqrafik strukturu süni şəkildə dəyişdirmək siyasətini həyata keçirir. Bu məqsədlə əvvəllər ümumiyyətlə ermənilər yaşamayan Laçın rayonuna ermənilərin qanunsuz məskunlaşdırılmasını həyata keçirir. ATƏT-in Faktaraşdırıcı Missiyası hesabatında Laçın rayonu ərazisində 8-11 min erməninin yerləşdirildiyini müəyyən edib. Azərbaycanın məlumatlarına görə isə bu rəqəm 13 mindən artıqdır.[8]

Milli tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

2009-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatına əsasən rayon əhalisinin 66671 nəfərini azərbaycanlılar, 1914 nəfərini kürdlər, 464 nəfərini türklər, 28 nəfərini ruslar, 10 nəfərini isə digər millətlərin nümayəndələri təşkil edir.

Qeyd
  1. kürdlər etnik azərbaycanlı olaraq siyahıya alınıblar

Görkəmli şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ağa Laçınlı şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
  2. Aşıq AbbasAşıq, hikmətli söz ustası.
  3. Bəylər Aslanov - Azərbaycanlı alim, geologiya-minerologiya elmləri doktoru.
  4. Ələmdar Şahverdiyev - Tarix elmləri namizədi, müəllim.
  5. Ələsgər Xanlar oğlu NovruzovAzərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
  6. Elmira Abbasova - etnoqraf alim.
  7. Ərşad Hüseynov Tədqiqatçı hüquqşünas
  8. Əvəz Həşim oğlu VerdiyevSovet İttifaqı Qəhrəmanı, İkinci dünya müharibəsi iştirakçısı.
  9. Əvəz Səməd oğlu Zeynalov — Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi , tibb elmləri namizədi
  10. Faiq İsmayılov Milli-mədəni dəyərlər üzrə tədqiqtçı ekspert.
  11. Fazil Umud oğlu MehdiyevAzərbaycanın Milli Qəhrəmanı,Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
  12. Firudin Bəy Daryalı - Ordu generalı.
  13. Hüseyn Abdullayev - Zəngəzur Qəza İcraiyyə Komitəsi sədrinin müavini
  14. Hüseyn Kürdoğlu - şair, ədəbiyyatşünas, 1973-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü olmuşdur.
  15. İlham Qəhrəman - Tanınmış şair-publisist.
  16. İlkin Nadirov - Jurnalist,Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü
  17. İpək Abbasova - hüquq elmləri namizədi, dosentdir
  18. İskəndər bəy Sultanovdaşnaksütyunerməni terrorizminə qarşı mübarizənin fəal iştirakçısı.
  19. İsmayıl Mirzəyev – Laçın rayonunun sosial-iqtisadi həyatının fəal iştirakçısı
  20. İsmayıl Sadıqov - professor.
  21. İsrafil Şahverdi oğlu ŞahverdiyevAzərbaycanın Milli Qəhrəmanı,Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
  22. Kamil Baladə oğlu NəsibovAzərbaycanın Milli Qəhrəmanı,Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
  23. Knyaz Şiraslan oğlu Məmmədov — Fizika-riyaziyyat elmlər doktoru, professor.
  24. Maarif Cəfərov - fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.
  25. Malik Fərrux oğlu İbrahimov — şair, jurnalist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü
  26. Malik Mirzəyev - Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda dosenti, coğrafiya elmləri namizədi.
  27. Məhəbbət Kazımov - Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti.
  28. Məhəmməd Fərman oğlu MehdiyevAzərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvi.
  29. Məmməd Məlikov - Laçın rayonunun sosial-iqtisadi həyatının fəal iştirakçısı
  30. Mikayıl Zeynalov - Hüquq üzrə fəlsəfə doktoru.
  31. Mir Həmzə Nigari - şair, təsəvvüf alimi.
  32. Muğan Quliyev - fizika-riyaziyyat elmləri üzrə fəlsəfə doktoru.
  33. Muradxan Cabbarov - Laçın rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı (1994-2005).
  34. Mürsəl bəy Şahsuvarov - Cümhuriyyət tələbəsi, həkim, professor.
  35. Müseyib İlyasov - Azərbaycanda xalq təhsilinin yayılmasında müstəsna xidmətləri olan ziyalı, Şuşada açılan darülmüəlliminin ilk təşkilatçı və müdiri.
  36. Mustafa Qarayev - fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professordur.
  37. Nadir Əbdürrəhmanov - rəssam, əməkdar incəsənət xadimi, xalq rəssamı, professor.
  38. Natiq Mustafayev-Kimya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
  39. Nazim Əhmədli - Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Ədəbiyyat Təbliği Bürosunun direktoru, şair.
  40. Nurməmməd bəy Adilxan oğlu ŞahsuvarovAzərbaycan Demokratik Respublikası dövründə Nazirlər Şurasının sədri.
  41. Oqtay Güləli oğlu GüləliyevAzərbaycanın Milli Qəhrəmanı,Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
  42. Paşa bəy Sultanov — müdrik kəlamlar ustadı, Hacısamlı nahiyəsinin bəyi.
  43. Qara Murtuza bəy — XVIII əsr Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşirin sərkərdəsi,Qarabağın Hacısamlı nahiyəsinin bəyi.
  44. Qızbəs Əsədova, Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi.
  45. Qorxmaz Abış oğlu EyvazovAzərbaycanın Milli Qəhrəmanı,Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
  46. Rəhman Səfərəliyev - tibb elmləri doktoru, professor.
  47. Rövşən Cavadov - Azərbaycan Daxili İşlər nazirinin müavini,OMON-nun komandiri
  48. Şahbaz Muradov - Azərbaycan iqtisadçısı, AMEA-nin müxbir üzvi(2001), professor.
  49. Salman Salahov — fəlsəfə elmləri doktoru, professor.
  50. Sarı Aşıq — XVII əsrdə yaşamış məşhur Azərbaycan aşığı.
  51. Şərahil Laçın - Avrasya Yazarlar Birliyinin üzvü, şair.
  52. Şərqiyyə Vəliyeva - Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Qəhrəman Ana.
  53. Seyid Lazım Ağa - Azərbaycanın ən tanınmış seyidlərindən biri.
  54. Şikar Qasımov - tarix elmləri doktoru, professor.
  55. Şirindil Alışanlı - filologiya elmlər doktoru, professor.
  56. Solmaz Məhərrəmova - etnoqraf-alim, "əməkdar mədəniyyət işçisi".
  57. Sultan bəy Sultanov — xalq qəhrəmanı.
  58. Surxay bəy Şahsuvarov - Cümhuriyyət tələbəsi, Fraybеrq Dağ Mədən Akadеmiyasının tələbəsi, mühəndis.
  59. Tofiq Surxay oğlu Şahsuvarov — Geologiya və Minerologiya elmlər doktoru, professor.
  60. Vəsilə Vahidqızı - Azərbaycan jurnalisti, teleaparıcı, İTV-nin "Ortaq məxrəc" proqramının aparıcısı.
  61. Vüqar Novruzov - hüquq elmləri doktoru, Moldova Azərbaycanlıları Konqresinin sədri.
  62. Vüqar Qədirov - Qarabağ- Qeyri Hökumət Təşkilatları Koalisiyasının koordinatoru, Üçüncü Sektor Mərkəzinin rəhbəri.
  63. Xosrov bəy SultanovAzərbaycan Demokratik Respublikasının ilk müdafiə naziri, Qarabağ General Qubernatoru, həkim.
  64. Zəfər Cəfərov - texnika elmləri namizədi.
  65. Ziyadxan İsrafil oğlu Nəbibəyli — professor, elmlər doktoru,Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvi.
  66. Zöhrab Qarayev - Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin professoru
  67. Xanoğlan Cəfərov - Laçın rayonunun sosial-iqtisadi həyatının fəal iştirakçısı

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ümumi məlumat. — Azərbaycan Respublikasının inzibati–ərazi vahidləri. — İnzibati kənd rayonları (01.01.2006), səhifə 12. // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. 25 cilddə. Məsul katib akademik T. M. Nağıyev. "Azərbaycan" cildi. Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2007, 884 səhifə. ISBN 9789952441017
  2. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Prezident Kitabxanası – İnzibati ərazi vahidləri : Laçın rayonu
  3. "Azərbaycan Prezidentinin Rəsmi internet səhifəsi - SƏNƏDLƏR » Sərəncamlar A.A.Nəzərlinin Laçın Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı". www.president.az. http://www.president.az/articles/20297. İstifadə tarixi: 16 iyun 2016.
  4. İnzibati-ərazi vahidi üzrə məlumat: Laçın. Tarixi haqqında qısa məlumat. "1992-ci ilin mayın 18-də Laçın rayonu xəyanətin qurbanı oldu və erməni silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edildi."
  5. Qondarma dövləti kimlər təşkil etdi
  6. PKK təxribatı
  7. Lacin.info
  8. İşğal altındakı ərazilərdə qanunsuz məskunlaşma
  9. Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Лачинский район (перепись 1959 года)
  10. Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Лачинский район (перепись 1970 года)+Распределение русских и украинцев по административно-территориальным единицам Азербайджанской ССР (1970 г.)-(без Нагорно-Карабахской АО)+Распределение евреев и горских евреев по административно-территориальным единицам Азербайджанской ССР (1970 г.)-(без Нагорно-Карабахской АО)
  11. Ethno-Caucasus, Этнодемография Кавказа: Лачинский район (перепись 1979 года)+Распределение русских и украинцев по административно-территориальным единицам Азербайджанской ССР (1979 г.)-(без Нагорно-Карабахской АО)+Распределение евреев и горских евреев по административно-территориальным единицам Азербайджанской ССР (1979 г.)-(без Нагорно-Карабахской АО)
  12. Population statistics of Eastern Europe: Azerbaijan: Ethnic composition: 1999 census
  13. Population statistics of Eastern Europe: Azerbaijan: Ethnic composition: 2009 census

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. Bakı: 2007 səh. 866.
  • Faiq İsmayılovun şəxsi arxivi.
  • Azərbaycanın İşğal Olunmuş Ərazilərindəki Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Müdafiə Təşkilatı ictimai birliyi.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]