Məzmuna keç

Ladakh

34°10′ şm. e. 77°35′ ş. u.HGYO
Vikipediya, azad ensiklopediya
Ladakh
लद्दाख़
لداخ

34°10′ şm. e. 77°35′ ş. u.HGYO


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 31 oktyabr 2019
Sahəsi
  • 59.196 km²
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 274.289 nəf. (2011)
Rəqəmsal identifikatorlar
ISO kodu IN-LA
Rəsmi sayt
Ladakh xəritədə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ladakh, həmçinin Ladakx və ya Ladak (Tibet: ལ་དྭགས་, Vayli: la dwags; hind. लदाख; urdu لدّاخ) — Hindistanda yerləşən tarixi və coğrafi region.

2019-cu ildən etibarən Ladakh Cammu və Kəşmirin keçmiş ştatından ayrılaraq ayrıca bir birlik ərazisi statusu almışdır.[1]

"La" sözü "dağ keçidi", "dak" isə "ölkə" mənasını ifadə edir. Region şimalda Kunlun sıra dağları, cənubda isə Himalay dağ sistemləri arasında yerləşir. Ladakh həm hind-Avropa, həm də tibetmənşəli xalqlar tərəfindən məskunlaşdırılmışdır və Mərkəzi Asiyanın ən seyrək əhalili bölgələrindən biridir. Tarixi Ladakh ərazilərinə Baltistan, Hind vadisi, Zanskar, cənubda Laxul-Spiti, şərqdə NqariAksayçin, eləcə də şimalda Nubra vadisi daxil olmuşdur. Müasir dövrdə Ladakh şərqdən Tibet, cənubdan Lahul və Spiti (Himaçal-Pradeş ştatı), qərbdən Kəşmir, Cammu və Baltistan vadiləri ilə həmsərhəddir, şimaldan isə Kunlun dağ silsiləsi ilə məhdudlaşır və onun o tayında Şərqi Türküstan başlayır. Ladakh ərazisində dünyanın ən hündür dağlarından bəziləri yerləşir.

Ladakh bəzən "Kiçik Tibet" kimi də adlandırılmışdır. Bu, onun Tibet təbiəti və mədəniyyəti ilə oxşarlıqları ilə əlaqədardır. Keçmişdə ticarət yollarının kəsişməsində yerləşməsi səbəbilə region mühüm strateji rol oynamışdır. Böyük İpək Yolubun bir qolu buradan keçmiş, Hindistandan Tibətə yollanan buddist zəvvarlar bu ərazilərdə monastırlar salmışdılar.[2] Çin ilə sərhədlərin bağlanmasından sonra beynəlxalq ticarət tənəzzülə uğramışdır. 1974-cü ilə qədər Ladakh turistlər üçün bağlı olmuşdur, lakin hazırda Hindistan hökuməti bölgədə turizmi fəal şəkildə inkişaf etdirməkdədir və turizm region iqtisadiyyatının mühüm gəlir mənbələrindən birinə çevrilmişdir.

Ladakhın ən böyük və mühüm şəhəri Lehdir. Əhalinin böyük hissəsini buddistlər təşkil edir, qalanların əksəriyyəti isə şiə müsəlmanlardır.[3]

  1. "Ladakh designated as separate division". The New Indian Express. 11 noyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 noyabr 2019.
  2. Rizvi, Janet. Trans-Himalayan Caravans – Merchant Princes and Peasant Traders in Ladakh. Oxford India Paperbacks. 2001.
  3. Rizvi, Janet. Ladakh - Crossroads of High Asia. Oxford University Press. 1996.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]