Lantana başınağacı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?lantana başınağacı
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Sıra:Fırçaotuçiçəklilər
Fəsilə:Adokskimilər
Cins:Başınağacı
Növ: lantana başınağacı
Elmi adı
Viburnum lantana L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
HE  488697
BEABS  149766-1

Lantana başınağacı yaxud Məğrur başınağacı (lat. Viburnum lantana) – adokskimilər fəsiləsinin başınağacı cinsinə aid bitki növü.

Bu bitki başınağacının bir növü olub mərkəzi, Cənubi və Qərbi Avropada, Şimal-Qərbi Afrikada və Cənub-Qərbi Asiyada bitir.[1][2][3]

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Orta və Cənubi Avropada,Kiçik Asiyada,Şimali Afrikada və Qafqazda yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Boyu 4 m-ə çatan,çətirli və qövsvari qalxan zoğlu,gözəl,sıxyarpaqlı koldur.Yarpağı qaidə hissədən yumurtavari-ovalvari və ya ürəkvaridir,kənarları zəif dişlidir,uzunluğu 18 sm-dək,üstü tünd-yaşıl,alt tərəfi boz,keçə tüklüdür.Gövdəsinin qabığı tünd-qonur rəngdə olub ,məxməri yumşaqdır.Cavan zoğları tükcüklüdür.Ağ,xırda meyvə verən çiçəkləri budaqların uclarındaçətirvari çiçək qruplarına yığılmışdır.May ayında çiçəkləyir,çiçəkləri ikicinslidir,xırdadır,qalxanvarı çiçək qrupunda yerıəşir.Meyvəsi payızda yetişir.Meyvəsi-oval,yeməli olmayan çəyirdəkdir;yetişməzdən əvvəl parlaq qırmızıdır və yetişdikdə qaralır.Yay qələmlərinin 30%-ə qədəri kök atır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Əlverişli şəraitdə 100 ilə qədər yaşayır.Qışadavamlılığı yüksəkdir.Torpağın nəmişliyinə çox tələbkardır.Kölgəyə,tüstüyə və qazadavamlılığı ortadadır.Günəş yanıqları ilə zədələnir.Torpağa tələbkar,kölgəyə.şaxtaya,quraqlığa davamlıdır

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Respublikanın yarımrütubətli Şəki-Zaqatala və Lənkəran-Astara bölgələrində mədəni şəraitdə becərilir.Böyük Qafqazda,Kiçik Qafqazda,Cənub bölgəsində,Naxçıvanda dağ meşələrində,əsasən kolluqlarda bitir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Sentyabr-oktyabr aylarında yetişmiş yaşıl-sarı meyvələri bitkiyə dekorativlik verir.Şaquli yaşıllaşdırmanın bütün növləri üçün (çəpər,çardaq və s.) perspektivlidir.Bağ və parkların qrup və tək əkinlərində və canlı çəpərlər salınmasında istifadə edilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Flora Europaea: Viburnum lantana
  2. Blamey, M. & Grey-Wilson, C. (1989). Flora of Britain and Northern Europe. ISBN 0-340-40170-2
  3. Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan ISBN 0-333-47494-5.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]