Lauri Törni

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Lauri Törni
fin Lauri Allan Törni
LauriTorni2.jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 28 may 1919(1919-05-28)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 18 oktyabr 1965(1965-10-18) (46 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi təyyarə qəzası[d]
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Hərbi fəaliyyəti
Qoşun növü Finlandiya Silahlı Qüvvələri, Amerika Birləşmiş Ştatları Quru Qoşunları[d]
Xidmət illəri 1938–1965
Döyüşlər
Təltifləri Good Conduct Medal National Defense Service Medal Vietnam Service Medal Distinguished Flying Cross Bronze Star Medal Purpur Ürək Air Medal Commendation Medal Combat Infantryman Badge Dəmir Xaç Vietnam Campaign Medal Legionnaire of Legion of Merit
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Lauri Törni (28 may 1919(1919-05-28), Vıborq18 oktyabr 1965(1965-10-18), Phước Sơn[d], Quảng Nam[d]) — müxtəlif vaxtlarda 3 ölkənin (Finlandiya, Almaniya, ABŞ) hərbi qulluqçusu olmuş fin hərbçi, Finlandiyanın ali hərbi ordeni sayılan Mannerheym nişanının sahibi.

Lauri Törni Finlandiya SSRİ-nin hücumlarından müdafiə olunmaq üçün almanlar ilə ittifaq qurduqdan sonra, 7 həftəlik waffen-ss təlimləri keçmək üçün Avstriyanın Vyana şəhərinə getmişdir. İyul ayında həm fin zabiti, həm də Alman waffen-ss kiçik leytenantı kimi Finlandiyaya qayıtmışdır.

1941-1944-cü illərdəki Finlandiya Sovet müharibəsində hərbi etimadının böyük bir hissəsini qazandı. Qərb mənbələrində bu müharibəyə Davam müharibəsi deyilir. Öz birliyi ilə düşmən xətlərinin dərinliklərinə girərdi. Ruslara çoxlu itki verdirmişdir. Bu səbəbdəndə Sovetlər başına 3 milyon Fin markası (təxminən 650.000 dollar) mükafat təyin etmişdilər.

Sovetlər və Finlandiya arasında imzalanan sülh sazişindən çox da məmnun qalmamış, sabotaj hazırlığı üçün Almaniyaya getmişdir. Müharibənin gedişatına görə təhsili yarımçıq qalmış və Finlandiyaya etibarlı şəkilə qayıda bilməmişdir. Bu vəziyyətdə sovetlərə qarşı vuruşan Alman qoşunlarına qoşularaq mübarizəsini davam etdirmişdir. Müharibənin sonlarında Amerika və İngilis qoşunlarına təslim olmuşdur. 1945-ci ildə Almaniyadakı Lübek ingilis hərbi əsir düşərgəsindən qaçmış və Finlandiyaya qayıtmışdır.

Finlandiya polisi tərəfindən 1946-cı ilin aprelində dövlətə xəyanət ittihamı ilə tutuldu və 6 il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi. İyun ayında həbsxanadan qaçdı.

1949-cu ildə Venesuelaya köçdü. Burada bir yük gəmisində özünə iş tapdı, yük gəmisi Meksika körfəzində olarkən, gəmidən atılaraq Alabamaya, ABŞ-a kimi üzmüş və Amerikada siyasi mühacir olaraq qalmışdır.

1954-cü ildə Larri Torne (Larry Thorne) adı altında Amerika ordusuna qoşuldu. Amerika ordusundakı fin-amerikalı əsgərlərin dəstəyi ilə xüsusi təyinatlı dəstələrə qoşulmuşdur. Xüsusi qüvvələrdə sağ qalma, alpinizm, xizək və partizan taktikaları üzrə təlim keçmişdir.

1963-cü ildə Vyetnam müharibəsi dövründə Vyetnama göndərildi. 1965-ci ildə gizli bir əməliyyat zamanı onun olduğu helikopter dağa çırpılmışdır.

Sümükləri 1999-cu ildə bir qrup finlandiyalı araştırmaçı tərəfindən aşkarlanmış, 26 iyun 2003-cü ildə Arlinqton Milli Qəbiristanlığında 60-cı bölgə, 8136 nömrəli məzarda dəfn edilmişdir.

Lauri Törninin məzarı

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]