Leja vilayəti

Leja vilayəti
Qarku i Lezhës
Bayraq Gerb
41°45′ şm. e. 19°50′ ş. u.
Ölkə	Albaniya
İnzibati mərkəz	Leğa
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi	1.620 km²
Hündürlük	92 m
Saat qurşağı	UTC+01:00
Əhalisi
Əhalisi	117.283 nəf. (2022)
Rəqəmsal identifikatorlar
ISO kodu	AL-08
Rəsmi sayt
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Leja vilayəti —

İstinadlar

Leja vilayəti (alb. Qarku i Lezhës) — Albaniya Respublikasının şimal-qərbində yerləşən inzibati ərazi vahididir. Vilayətin inzibati mərkəzi Leja şəhəridir. Bu vilayət Adriatik dənizi sahilində yerləşməsi və zəngin tarixi ilə seçilir.

Coğrafiya

Leja vilayəti qərbdən Adriatik dənizi ilə əhatə olunur. Şimalda Şkodra vilayəti, cənubda isə Dıraç vilayəti ilə həmsərhəddir. Ərazi həm sahil düzənlikləri, həm də dağlıq zonalardan ibarətdir.

Vilayətin ərazisindən Drin çayı keçir ki, bu da kənd təsərrüfatı üçün əlverişli şərait yaradır. Sahil boyunca yerləşən lagunlar və bataqlıq ərazilər ekoloji baxımdan əhəmiyyətlidir.

İqlimi Aralıq dənizi tipinə yaxındır: yaylar isti və quraq, qışlar isə mülayim və rütubətli keçir.

Demoqrafiyası

Tarixi əhali
İl	Əh.	±%
1950	45.533	—
1960	63.373	+39.2%
1979	113.621	+79.3%
1989	165.254	+45.4%
2001	159.182	−3.7%
2011	134.027	−15.8%
2023	99.384	−25.8%
Mənbə:

2023-cü il siyahıyaalınmasına əsasən, bu vilayətin əhalisi 99.384 nəfərdir. 2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən vilayətindəki etnik qruplara aşağıdakılar daxildir:

• Albanlar = 116,469 (86.90%)
• Yunanlar = 41 (0.03%)
• Makedoniyalılar = 9 (0.01%)
• Çernoqoriyalılar = 8 (0.01%)
• Aromanlar = 15 (0.01%)
• Roma = 187 (0.14%)
• Misirlilər = 240 (0.18%)
• digərləri = 18 (0.01%)
• cavab yoxdur = 17,040 (12.71%)
• cəmi = 134,027

İnzibati bölgü

2015-ci ildə həyata keçirilmiş inzibati islahatlardan sonra Leja vilayəti aşağıdakı bələdiyyələrə bölünür:

• Leja
• Kurbin
• Mirdite

Tarixi

Leja vilayəti qədim dövrlərdən mühüm yaşayış məskəni olmuşdur. Antik dövrdə bu ərazi İlliriya tayfalarının yaşadığı bölgələrdən biri idi. Şəhərin qədim adı Lissus olmuşdur və o, strateji mövqeyə malik liman şəhəri kimi tanınmışdır.

Orta əsrlərdə Leja müxtəlif dövlətlərin, o cümlədən Roma imperiyası, Bizans imperiyası və Osmanlı imperiyasının nəzarəti altında olmuşdur.

1444-cü ildə burada Leja liqası yaradılmışdır. Bu ittifaq Skanderbeqin rəhbərliyi altında Osmanlı imperiyasına qarşı mübarizədə mühüm rol oynamışdır. Bu hadisə Albaniya tarixində xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Əhali

Leja vilayətinin əhalisi əsasən albanlardan ibarətdir. Əhali həm şəhər, həm də kənd yerlərində məskunlaşmışdır. Sahil zonalarında əhali sıxlığı daha yüksəkdir.

İqtisadiyyat

Vilayətin iqtisadiyyatı müxtəlif sahələrə əsaslanır:

• kənd təsərrüfatı (taxılçılıq, tərəvəzçilik)
• balıqçılıq
• turizm
• yüngül sənaye

Adriatik sahili boyunca yerləşən çimərliklər və təbii landşaftlar turizmin inkişafına şərait yaradır.

Mədəniyyət

Leja vilayəti Albaniya tarixində mühüm mədəni və siyasi mərkəz olmuşdur. Skanderbeqin məzarı Leja şəhərində yerləşir və bu yer milli ziyarətgah hesab olunur.

Bölgədə ənənəvi folklor, musiqi və dini abidələr geniş yayılmışdır. Tarixi qalalar və kilsələr regionun mədəni irsini zənginləşdirir.

Nəqliyyat

Leja vilayəti ölkənin əsas nəqliyyat yolları üzərində yerləşir. Vilayət Tirana və Şkodra ilə avtomobil yolları vasitəsilə birləşdirilmişdir. Bu da regionun iqtisadi və turistik inkişafını dəstəkləyir.