Leyla Bədirbəyli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Leyla Bədirbəyli
Leyla Ağalar qızı Bədirbəyli
Leyla Bədirbəyli.JPG
Digər adı Leyla Cavanşirova
Doğum tarixi 8 yanvar 1920(1920-01-08)
Doğum yeri Bakı, AXC
Vəfat tarixi 23 noyabr 1999 (79 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı Azərbaycan AXC
SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Peşəsi aktrisa
Milliyyəti azərbaycanlı
Mükafatları Azərbaycan SSR dövlət mükafatı — 1972 Stalin mükafatı
"İstiqlal" ordeni — 1999
IMDb ID 0246139
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bədirbəyli Leyla Ağalar qızı — Azərbaycan teatr xadimi, Azərbaycan SSR xalq artisti (1959), SSRİ (1946) və Azərbaycan SSR (1972) Dövlət Mükafatları laureatı. 1937- 1942 illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti olmuş, 1942-1975 illərdə Azərbaycan Akademik Dövlət Dram Teatrında fəaliyyət göstərmişdir.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Leyla Bədirbəyli 8 yanvar 1920-ci ildə Bakıda dünyaya göz açıb. Anası Bikə xanım Şəmkirdə Musa xanın qızı, atası Ağalar bəy isə həmin bölgənin kənd bəylərindən olub. 1918-ci ildə bacıları ilə birlikdə Gəncəyə, oradan isə Bakıya qaçırılan Bikə xanımın o zaman 12-13 yaşı vardı.

Leyla uşaqlığını İçərişəhərdəki evlərində keçirmişdir. Anası Bikə xanım Əli Bayramov klubuna-qadınların dərnəyinə gedirdi. Qızını da özü ilə aparırdı. Leylanın incəsənətə marağı da o vaxtdan yaranmağa başlayır.

Leyla Bədirbəyli 1936-ci ildə 16 yaşı olarkən Fərəc Cavanşirovla ailə qurmuşdur. 1937-ci ildə Cavanşir adlı oğulları dünyaya gəlmişdir. Hazırda Cavanşir Cavanşirov öz həyat yoldaşı Elmira Cavanşirova ilə birgə Fəvvarəler meydanında yerləşən, Leyla xanımın uşaqlıqda yaşadığı evdə yaşayır.

Аmmа Leyla ilə Fərəcin birgə ailə həyatları uzun sürmür və bir neçə ildən sonra onlar boşanırlar. 1942-ci ildə isə Leyla Kamil Aslanova ərə gedir. 1947-ci ildə ilk qız övladı - Lalə dünyaya gəlir. 1964-cü ildə isə ikinci qızları - Bikə doğulur. Kamil Aslanov xarici ölkələrin birində yol qəzasına uğrayır və vəfat edir. Bu hadisənin üzərindən bir il keçməmiş böyük qızları Laləni Kukla Teatrının qarşısında maşın vurur. Bu iki itki Leyla Bədirbəyliyə çox pis təsir edir[1].

Leyla Bədirbəyli 1999-cu il noyabrın 23-də vəfat etmişdir. Azərbaycan Respublikası prezidentinin sərəncamı ilə mərhumun dəfni ilə bağlı olan bütün xərclər dövlət hesabına ödənilmiş, dəfnini təşkil etmək üçün Dövlət komissiyası yaradılmışdır[2]

Leyla Bədirbəyli Bakıdakı Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

Yaradıcılıq fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Leyla Bədirbəyli 16 yaşı tamam olmamışdan Filarmoniyada solist kimi çalışıb. Şəxsən onun üçün rəqslər səhnələşdirilib. "Toy" və Əlibaba Məmmədovun "Bir dənəsən, bir dənə" rəqsləri məhz onun üçün nəzərdə tutulub. Filarmoniyada çalışdığı illərdə "Ayna", "Bakının işıqları" filmlərində çəkilib. 1941-ci ildə onu Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrına dəvət ediblər. İlk tamaşası Rəsul Rzanın "Vəfa"sı olub.

1945-cü ildə "Arşın mal alan" filmi çəkilməyə başlayıb. Leyla Bədirbəyli Üzeyir Hacıbəyovun dəvəti və təşəbbüsü ilə filmə çəkilib.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı — 1972[3]
  • "İstiqlal" ordeni — 1999[4]

Teatr sahəsində rolları[redaktə | əsas redaktə]

  • Dezdemona (Otello, Uilyam Şekspir)
  • Nərminə (Göz həkimi, İ. Səfərli)
  • Solmaz (Od gəlini, Cəfər Cabbarlı)
  • Liza (Canlı meyit, Lev Tolstoy)
  • Fəxrəndə (Mahnı dağlarda qaldı, İlyas Əfəndiyev)

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  1. Arşın mal alan (film, 1945) — Gülçöhrə
  2. Asif, Vasif, Ağasif (film, 1983)
  3. Aygün (film, 1960)
  4. Azərbaycan kinosu-80 (film, 1996)
  5. Beş dəqiqəlik konsert (film, 1941)
  6. Bizim küçə (film, 1961)
  7. Bizim küçənin oğlanları (film, 1973)
  8. Böyük ömrün anları (film, 2006)
  9. Çarvadarların izi ilə (film, 1974)
  10. Dəcəl dəstə (film, 1937)
  11. Dəli Kür (film, 1969)
  12. Dərviş Parisi partladır (film, 1976)
  13. Ənvər Həsənov. Yeddi oğuldan biri (film, 2007)
  14. Fətəli xan (film, 1947)
  15. Gəmi saatının sirri (film, 1983)
  16. Gənc qadının kişisi (film, 1988)
  17. Gilas ağacı (film, 1972)
  18. Görüş (film, 1955)
  19. Gözəllik mücəssəməsi... Leyla Bədirbəyli (film, 2014)
  20. Günlərin bir günü... (film, 1976)
  21. İntizar (film, 1969)
  22. Kişi sözü (film, 1987)
  23. Kölgələr sürünür (film, 1958)
  24. Koroğlu (film, 1960)
  25. Qanlı zəmi (film, 1985)
  26. Qəzəlxan (film, 1991)
  27. Maestro Niyazi (film, 2007)
  28. Mən ki gözəl deyildim (film, 1968)
  29. Mən mahnı qoşuram (film, 1979)
  30. Müqəddəs oda yanaram (film, 1991)
  31. Nağılların Dərbəndi (film, 2006)
  32. Nehrəmli qız (film, 2002)
  33. O dünyadan salam (film, 1991)
  34. O olmasın, bu olsun (film, 1956)
  35. Onun böyük ürəyi (film, 1958)
  36. Prima (film, 1992)
  37. Sevil (film, 1970)
  38. Səbuhi (film, 1941) — Tubu
  39. Sovqat (film, 1942)
  40. Tələ (film, 1990)
  41. Tikdim ki, izim qala (film, 1997)
  42. Üzeyir ömrü (film, 1981)
  43. Vulkana doğru (film, 1977)

Şəkillər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • "Bolqar jurnalı yazır..." //Ədəbiyyat və incəsənət.- 1964.
  • Leyla Bədirbəyli
  • Leyla Bədirbəyli
  • Лейла Бедирбейли – Биография
  • Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 53; 276.
  • “Səhnəmizin Leylası” //Respublika.- 2011.- 1 yanvar.
  • Azərbaycan gözəli: Leyla Bədirbəyli //Ekran-efir.- 2015.- 9 yanvar.- S.6.
  • Əsgərov, H. Gözəllik tərcümanı //Mədəniyyət.- 2015.- 23 yanvar.- S.11.
  • Gül çöhrəli Leyla... “Azərbaycan gözəli” adı almış aktrisanın anadan olmasından 95 il ötdü //Ekspress.- 2015.- 10-12 yanvar.- səh. 21.
  • Xalq artisti Leyla Bədirbəylinin 95 illiyi tamam olub //525-ci qəzet.- 2015.- 9 yanvar.- səh. 7; Kredo.- 2015.- 9 yanvar.- səh. 16.
  • “Onun çəkildiyi filmlər və oynadıgı rollar qocalmır, unudulmur” //Üç nöqtə.- 2015.- 22 yanvar.- səh. 13.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Leyla Bədirbəyli ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]