Litva Dil İnstitutu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İnstitut hazırda Vileyşislar sarayında yerləşir

Litva Dil İnstitutu (lit. Lietuvių kalbos institutas) — Litvanın paytaxtı olan Vilnüs şəhərində yerləşən, dövlət tərəfindən dəstəklənən Litva dilinin araşdırmaları ilə məşqul olan qurum.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

İnstitutun mənşəyi 1930-cu ildə Litva dili lüğətinin (lit. Lietuvių kalbos žodynas) yazılması ilə bağlıdır. Bu lüğət bu günə qədər Litva Dil İnstitutunun əsas işlərindən biri olan lüğət üzərində işinin başlanğıcı sayılır. 1939-cu ildə Antanas Smetona Kaunasda Litva Araşdırma İnstitutunun əsasını qoyub. İnstitutun məqsədləri arasında Litva dilini araşdırmaq, Litva dilində materialları yığmaq nə onlara nəzarət etmək və Litva araşdırmalarını Litvada və xaricdə təmsil etmək var idi.[1]

1941-ci ilin yanvarın 16-da Litva SSR Elmlər Akademiyası təsis olunub. Bunnan təxminən eyni vaxtda ona tabe olan Litva Dil İnstitutunun əsası qoyulub. Burda azad Litvanın parlamenti yaratdığı Litva Araşdırma İnstitutundan araşdırmaçılar yığışıblar. Üçüncü Reyx işğalı altında olaraq institut öz fəaliyyətini davam edirdi.[2]

II Dünya Müharibəsindən sonra institut 12 işçi ilə fəaliyyətini davam edirdi. 1952-ci ildə o, Litva Ədəbiyyat İnstitutu ilə biləşdirilib. Birləşdirilmiş institutun əvvəl 47, 1980-ci ildə isə 113 işçisi var idi. 1952-ci ildən bəri institutda doktorantura pilləsində təhsil verilməyə başladı. 1990-cı ildə institut bir müstəqil qurum kimi yenidən təsis olunub. Həmin ilin axırında institutun 95 işçisi, o cümlədən 63 araşdırmaçısı var idi. 1991-ci ildə o, dövlət araşdırma institutu statusunu əldə edib. Hazırda institutun 100 işçisi, o cümlədən 70 araşdırmaçısı var.[1]

Quruluşu[redaktə | əsas redaktə]

Litva Dil İnstitutunun yeddi şöbəsi var: Qrammatika şöbəsi, Leksikoqrafiya mərkəzi, Dil tarixi və dialektologiya şöbəsi, Sosiolinqvistika şöbəsi, Standart dil şöbəsi, Terminologiya şöbəsi və Onomastika şöbəsi.[3]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

2006-cı ildə institut Avropa Terminologiya üçün Assosiasiyasının sponsorluğu ilə Milli Dillərin Terminologiyası və Qloballaşma adı altında beynəlxalq konfrans keçirib.[4]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Institute of the Lithuanian language. History
  2. LITUANUS. LITHUANIAN QUARTERLY JOURNAL OF ARTS AND SCIENCES Volume 42, No.2 - Summer 1996. THE LITHUANIAN LANGUAGE — HOSTAGE OF FOREIGN POWERS : 1940-1991 by ARNOLDAS PIROČKINAS
  3. Institute of the Lithuanian language. Departments
  4. "Archived copy". 2007-05-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2007-01-20. European Association for Terminology