Livan sidri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Livan sidri
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Çılpaqtoxumlular
Sinif: Qozadaşıyanlar
Yarımsinif: İynəyarpaqlılar
Sıra: İynəyarpaqlılar
Fəsilə: Şamkimilər
Cins: Sidr
Növ: Livan sidri
Elmi adı
Cedrus libani A.Rich.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   183406
MBMM   93692
IPNI   ???


Vətəni kiçik Asiya dır. Hündürlüyü 40 m-ə çatan ağacdır, çətiri dağınıq, yaşlı ağaclarda çətirvarıdır, budaqları yaruslarla yerləşir. İynəyarpaqları tünd-yaşıl olub, 15-35 mm uzunluqdadır, qozaları iridir, uzunluğu 10 sm, eni 6 sm-ə çatır. Sidrin digər növlərinə nisbətən şaxtaya, quraqlığa, qaza, tüstüyə davamlıdır və daha çox istisevəndir. Vətənində 5 aya yaxın davam edən qar örütyünə davam gətirir. Livan sidrinin sallaq, qızılı, gümüşü və s. bir neçə dekorativ forması vardır. Üfüqi böyüyən budaqları yaxşı kölgə verir. Oduncağı çox möhkəmdir, ona görə də qədimdə bu ağac sarayların tikintisində istifadə edilirdi. Onun oduncağında qatran yolları yoxdur, möhkəm, ətirli, yüngül və çox yumşaqdır. Bu xüsusiyyətlərinə görə o, gəmi tikintisində və mebel düzəldilməsində istifadə edilir. Yavaş böyüyür, ancaq uzunömürlüdür. Mədəni şəraitdə bu növ 1683-cü ildən yetişdirilir. Çoxlu sayda dekorativ formaları vardır. Bağ-park salınmasında qiymətli material hesab olunur. Tək və kiçik qruplar da əkilmək üçün məsləhət görülür. Azərbaycan da bəzi yerlərdə rast gəlinir. Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya edilmişdir. Abşeron un yaşıllaşdırılmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Məlumat mənbələri:[redaktə | əsas redaktə]

Деревья и кустарники СССР. т.3.1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.


İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.


Mənbə[redaktə | əsas redaktə]