Lockheed F-104 Starfighter

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Lockheed F-104 Starfighter
Şəkil
Tipi aircraft with 1 engine[d]Önləmə təyyarəsi
İstehsalçı Lockheed Corporation
İlk uçuş 17 fevral 1956
İstimarının bitmə tarixi 31 oktyabr 2004
İstismarçılar ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri[d], Air Component[d], Royal Canadian Air Force[d], Royal Danish Air Force[d], German Air Force[d], Yunanıstan Hərbi Hava Qüvvələri, Italian Air Force[d], Japan Air Self-Defense Force[d], Royal Jordanian Air Force[d], Royal Netherlands Air Force[d], Royal Norwegian Air Force[d], Pakistan Hərbi Hava Qüvvələri, Republic of China Air Force[d], Spanish Air Force[d]Türk Hava Qüvvələri
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar


F-104 Starfighter (Ulduz döyüşçüsü ), ABŞ Lockheed Martin şirkəti tərəfindən yaradılmış olan bombardmançı hərbi təyyarə növüdür. SSRİ-dəki rəqibi Mikoyan-Gurevich MiG-21 supersonik hərbi təyyarəsi olmuşdur.

Amerika Birləşmiş Ştatları, Kanada, Almaniya, İtaliya, Yaponiya, PakistanTürkiyə tərəfindən istifadə edilmişdir. Türk Hava Qüvvələri tərəfindən 1964-cü ildən etibarən istifadə edilməyə başlanılmış 1993-cü ildə xidmətdən çıxardılmışdırlar.

Qısa qanadlarına görə hər hansı bir mühərrik problemi yarandıqda və ya güc itkisi baş verəndə havada qalması çox az olduğundan planer uçuşu etməyi bacarmayan və tez-tez buna görə qəza etmiş təyyarələrdən olmuşdurlar. Almaniya Hərbi Hava Qüvvələrindəki çoxsaylı qəza səbəblərinə görə onlara “uçan tabut” deyilmişdir. Almaniya Hərbi Hava Qüvvələrindəki 100-dən artıq F-104 G modelinin istifadə edildiyi müddət ərzində qəzaya uğradığı bildirilir.

Türk Hava Qüvvələrində F-104G, TF-104G, F-104S, CF-104A və CF-104D modelləri istifadə edilmişdir. Türkiyə Kipr Sülh Hərəkatından sonra öz hərbi hava qüvvələrini təmin etmək məqsədi ilə ABŞ tərəfindən tətbiq edilmiş olan silah embarqosuna görə İtaliyadan arsenalda olan F-104G modellərindən olduqca fərqli olan F-104 S tipli 40 ədəd təyyarə almışdır. Kanada istehsalı olan CF-104A və CF-104D modelləri Kanada tərəfindən 1983-cü ildə Türkiyəyə hədiyyə edilmişdir. Türkiyənin hərbi muzey bağında və bəzi vilayət və bölgələrində mühərriki çıxardılaraq nümayiş etdirilir.

Qırıcı, önləmə, bombardmançı vəzifələri üçün nəzərdə tutulmuşdur. 1954-cü ildə ilk uçuşunu həyata keçirmiş və 1958-ci ildə xidmətə qəbul edilmişdir. Ümumi olaraq 2578 ədəd istehsal edilmişdir.

Mühərrik[redaktə | əsas redaktə]

F-104 modelinin mühərriki, General Electric J79 turbojet mühərriki əsasında dizayn edilmişdir. 2 Mach sürətindən yuxarı olan sürətlərə imkan verən mühərrikinin alüminium quruluşu eyni zamanda mühərrikin istilik sərhədlərini məhdudlaşdırırdı. Daha sonrakı J79 modellərində həyata keçirilmiş olan modifikasiyalar ilə itələmə gücü 30%-ə qədər artırılmışdır.

İstifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Keçmiş istifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Belçika Belçika
Kanada Kanada
Tayvan Tayvan
Tayvan F-104J
Danimarka Danimarka
Almaniya Almaniya
Yunanıstan Yunanıstan
İtaliya İtaliya
Yaponiya Yaponiya
İordaniya İordaniya
Niderland Niderland
Norveç Norveç
Pakistan Pakistan
İspaniya İspaniya
Türkiyə Türkiyə
ABŞ ABŞ