Luici Kapuana

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Luici Kapuana
Fotoqrafiya
Doğum tarixi 28 may 1839(1839-05-28)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfatı 29 noyabr 1915(1915-11-29)[4][1][…] (76 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Təhsili
  • Kataniya Universiteti[d]
Fəaliyyəti yazıçı, jurnalist, ədəbiyyat tənqidçisifantastika yazıçısı
Əsərlərinin dili İtalyan dili[4]
Janr poeziya
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Luici Kapuana (it. Luigi Capuana; 28 may 1839(1839-05-28)[1][2][…], Mineo[d], Siciliya[5]29 noyabr 1915(1915-11-29)[4][1][…], Kataniya, Siciliya, İtaliya krallığı[5]) — italyan yazıçısıjurnalisti.[6]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Luici Kapuana 28 may 1839- cu ildə Siciliyanın Mineo Şəhərində, varlı torpaq sahiblərinin birinin ailəsində anadan olmuşdur. Covanni Verqa (1840-1922) ilə birlikdə verizm ədəbi cərəyanının başçılarının biri sayılır. Gənc yaşlarından Siciliya dialektində şeirlər yazmağa başlamış, hayatının sonuna qədər poeziyafolklorla maraqlanmışdır. Kataniya Universitetinin hüquq fakultəsinə daxil olan gələcək yazıçı təhsilini yarımçıq qoyaraq dünya ədəbiyyatı, fəlsəfətarixlə maraqlanmağa başlayır. Siyasi baxışlarına görə əqidəli demokrat olan Luici Kapuana İtaliyanın birləşməsi uğrunda gələn Milli Azadlıq hərəkatının fəal iştirakçısı Cüzeppe Haribaldinin (1807- 1882) mənəvi silahdaşı idi. 1864- cü ildə Firentseyə köçən gənc yazıçı siyasi və ədəbi salonlarda o dövrün aparıçı jurnalistləri, yazıçışairləri ilə tanış olur. Firentsenin liberal- antiklerikal mühiti onu həmin illərdə geniş vüsət tapmış pozitivizm fəlsəfə ilə yaxınlaşdırır. Yazıçıda bel bir əqidə formalaşır ki, milli azdlıq və sosial təqqi ideyası siyasi mübarizə yolu ilə deyil, elmin və mədəniyyətin inkişafı nəticəsində mümkündür. Sonralar onun bu qənaəti Covanni Verqa ilə birlikdə əsasına qoyduqları verizm ədib cərəyanının yaranmasına gətirib çıxarır.[6]

Luici Kapuananın kiçik janırda qələmə aldığı əsərlər sırasıda yaradıçılığı prosesinə həsr olunmuş hekayə və novellalar xüsusi yer tutur. Əsasən, təsviri incəsənətdən bəhs edən (verizm cərəyanına aidiyyəti olmayan) bu əsərlərdə onu bir tənqidçi kimi maraqlandıran problemlərnəzərdən keçirilir. "Adsız ağrı" novellasında Luici Kapuananın ən çox sevdiyi yaradıçılıq qayələrindən biri üz əksini tapmışdır. Yazıçının fikrincı, müəllif əsrdəki mücərrəd ideyanın yox, onun formasının yaradıcısı olduğundan, tənqidçinin borcu əsərin ideyasını açıqlamaqdır. "Qartallar təlimçisi" novellası isə fantastik- psixoloji səpkidə qələmə alınmışdır.

Luici Kapuananın və onun məsləkdaşı Covanni Verqaın verizmin nəzəri prinsiplərinin əks etdirən ədəbi- tənqidi yaradıçılığı XIX əsrin sonu İtaliya ədəbiyyatında yeni istiqamətin inkişafına təkan vermiş, verist novellaromananları Avropa ədəbiyyatının dəyərli əsərləri sırasına yüksəltmişdir.[6]

Yaradıçılığı[redaktə | əsas redaktə]

  • Həmin dövürdə Luici Kapuananın "Qadın profilləri" (1877);
  • Ilk verist roman sayılın "Caçinta" (1877);
  • "Kəndli qadınlar" (1894);
  • "Yeni kəndli qadınlar" (1898);
  • "Sevgi oyananda" (1911);
  • "Düşünüb eləmədən" (1910);
  • "Yaradaçılıq nəşəsi" (1911);
  • "Markiz Rokkaverdina" (1901) romanında isə XIX əsr Siciliya cəmiyyətinin ictimai- mənəvi dayaqlarından bəhs olunur.
  • "Müasir ədəbi oçerklər" (1882);
  • "Sənət naminə" (1885) əsərlərinin müəllifidir.[6]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 International Music Score Library Project — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 BnF authorities: açıq data platforma — 2011.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Капуана Луиджи // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 İtalyan Ədəbiyyatı Anyoloqiyası, C.Cümşüdov, səh. 33