Müalicəvi yovşan

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Müalicəvi yovşan
Artemisia abrotanum - plants (aka).jpg
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Zirinckimilər fəsiləsi
Cins: Zirinc cinsi
Növ: Artemisia abrotanum L.
Elmi adı
Artemisia abrotanum L.

Wikispecies-logo.svg
Vikinnövlərdə
təsnifat

Commons-logo.svg
Vikianbarda
şəkil

ÜTMS [1]
NCBI {{{1}}}

Müalicəvi yovşan

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Cənubi-Şərqi Avropada,Kiçik və Orta Asiyada,Qafqazda və İranda çayların sahillərində,çəmənlərdə,otlaqlarda,yüngül məhsuldar torpaqlarda yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Şaquli,qalın köklü,çox budaqlı,oduncaqlaşmış gövdəli,hündürlüyü 60-150 sm-dək olan,xoş "limon" qoxulu çoxillik yarımkol bitkisidir.Yarpaqları növbəli düzülüşlü,mavi-yaşıl,alt tərəfi yapışıqdır.Boz tükcüklərlə örtülmüşdür;alt yarpaqları saplaqlı, iki və üç yerə lələkvari bölünmüş,orta yarpaqları oturaq,yuxarı yarpaqları üç yerə bölünmüş və ya bütövdür.Sentyabr-oktyabr aylarında çiçəkləyir.Xırda,sarı,boruvari çiçəkləri kiçik,sallaq səbətlərdə,gövdənin ucunda və budaqlarında yığılaraq şaxələnmiş süpürgəvari çiçək qrupu əmələ gətirir.Azərbaycanda müalicəvi yovşan yayın ikinci yarısında çiçəkləyir.Meyvələri noyabr-dekabr aylarında yetişir,toxumları hamar və çıxıntılıdır.Qələmlərlə çoxalır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

İşıqsevəndir,torpağa tələbkar deyildir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan MR-da, Kiçik Qafqazda düzənliklərdə təbii halda bitir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Müalicəvi yovşanın yerüstü hissəsində efir yağı, flavonoid birləşmələri,kumarinlər,aşılayıcı və acı maddələr,abrotanin və alkaloidlər vardır.Yarpaqlarının cövhəri və həlimi mədə-bağırsaq xəstəliklərində,soyuqdəymədə,anginada,sarılıqda,revmatizimdə,diş ağrısında və saçların bərkidilməsində istifadə edilir.Park və bağlarda,qarışıq əkinlərdə dekorativ kol kimi istifadəsi məqsədəuyğundur.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]