Məzmuna keç

Müqəddəs Tac relikvarisi (1862)

Vikipediya, azad ensiklopediya
1862-ci il Müqəddəs Tac relikvarisi
fr. Reliquaire de la Sainte Couronne de 1862
Material gümüş, qızıl, qiymətli daşlar
Ölçü hündürlük: 90 sm
en: 50 sm
Yaranıb Fransa, 1862
Saxlanılır Paris Notr-Dam kilsəsinin xəzinəsi
İdentifikasiya Fransanın qeydiyyata alınmış tarixi abidələri, 54
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

1862-ci il Müqəddəs Tac relikvarisi (fr. Reliquaire de la Sainte Couronne de 1862) — Sen-Şapelin müqəddəs əmanətlərindən biri olan Müqəddəs Tacın saxlanılması və möminlərin ibadəti üçün nümayiş etdirilməsi məqsədilə hazırlanmış relikvari. O, Paris Notr-Dam kafedralının Xəzinəsinin tərkib hissəsini təşkil edir.

Tarixçəsi

[redaktə | vikimətni redaktə et]
XII Lüdovikin Sen-Şapel missalında təsvir olunmuş orta əsr relikviya qutusu
Anna Bretanlıya məxsus "Böyük saat kitabı" əlyazmasında təsvir olunmuş orta əsr relikviya qutusu

1850-ci illərin sonlarında, Notr-Dam kafedralının sakristiyalarının və Xəzinəsinin bərpası işləri başa çatmaq üzrə olarkən, Müqəddəs Tikanlı Tac üçün yeni relikviya qutusunun hazırlanması zəruri hesab edildi.

Həmin vaxta qədər bu müqəddəs əmanət 1806-cı ildə zərgər Jan-Şarl Kahe (1772 – təqribən 1849) tərəfindən hazırlanmış relikviya qutusunda və relikviya sandığında saxlanılırdı.

Yeni relikviya qutusu Ejen Violle-le-Dyukun eskizləri əsasında zərgər Plasid Pusyelq-Rüsan tərəfindən hazırlanmışdır. Fiqurların heykəltəraşlıq işlənməsində Adolf-Viktor Joffrua-Deşom, ornamental bəzəklərin hazırlanmasında Villemo, zərgərlik işlərinin icrasında isə Pusyelq-Rüsanın emalatxanasının rəhbəri Bastye iştirak etmişdir. Əsər 1962-ci ildə tarixi abidə statusu ilə qorunan əşya kimi qeydiyyata alınmışdır.[1]

Relikviya qutusu 15 aprel 2019-cu ildə baş vermiş Paris Notr-Dam kafedralı yanğını zamanı xilas edilmişdir.

Təsviri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Relikviya qutusu qızıl suyuna çəkilmiş tuncdan və qızıl suyuna çəkilmiş gümüşdən hazırlanmış, almazlar və digər qiymətli daşlarla bəzədilmişdir. O, olduqca zəngin dekorativ işlənməyə malikdir. Hündürlüyü 88 sm, diametri isə 49 sm-dir.

Relikviya qutusu neoqotik üslubda hazırlanmışdır. Ejen Violle-le-Dyuk onun layihəsini işləyərkən, Sen-Şapelin daxili görünüşünü təsvir edən orta əsr miniatürlərində əks olunan relikviya qutularının üslubundan ilham almışdır. Buna qarşılıq, 1806-cı ildə hazırlanmış əvvəlki relikviya qutusu neoklassik üslubda idi.

Relikviya qutusunun aşağı hissəsində doqquz ximera birinci platformanı daşıyır. Bu platforma filiqran işləməli bitki naxışları və qiymətli daşlarla bəzədilmişdir. Platformanın üzərində çölə doğru istiqamətlənmiş üç fiqur yuxarı hissəni dəstəkləyir:

Bu fiqurlar şir başı formalı qoltuqaltıları olan taxtlarda əyləşmiş vəziyyətdə təsvir edilmişdir. Onlar ciddi, təntənəli duruşa malikdir, başları isə yüngülcə irəli əyilmişdir. Fiqurlar mərkəzi göbəyi dəstəkləyir, həmin göbək isə öz növbəsində relikviya qutusunun yuxarı hissəsini daşıyır.

Relikviya qutusunun yuxarı hissəsi onun monstransını, yəni müqəddəs əmanətin saxlandığı şəffaf bölməni təşkil edir. Dairəvi formalı bu monstrans üçyarpaqlı tağlarla (triloblu arkadalar) açılan hissələr və kiçik qülləvari örtüklər altında yerləşdirilmiş On iki Həvarinin heykəlciklərini əhatə edən taxçalarla növbələşir.

Kompozisiyanın ən yuxarı hissəsini filiqran bitki naxışları və qiymətli daşlarla bəzədilmiş hündür zanbaq çiçəyi (fr. fleur-de-lis) motivləri tamamlayır. Onlar birlikdə zanbaq çiçəkləri ilə işlənmiş tac formasını yaradır.

Mərkəzi sütunun bünövrəsində müəlliflərin imzası həkk olunmuşdur: E. VIOLLET LEDUC / INVENIT / P. POUSSIELGUE-RUSAND / FABRICAVIT / 1862. (azərb. Layihəni Ejen Violle-le-Dyuk hazırlamışdır. İcraçısı Plasid Pusyelq-Rüsandır. 1862.‎)

Platformanın kənarlarında, taxtların hər iki tərəfində aşağıdakı latınca yazı həkk edilmişdir: AN. M. DCCCLXII FABRE FACTUM. CONDENDIS + PASSIONIS X. SACRIS. LIPSANIS. A. REGE. S. LUDOVICO + SANCTAE. PALATI. CAPELLAE INLATIS. AN. MCCXXXIX.

Altlığın kənarında istehsalçı ustanın damğaları yerləşir: PPR (Placide Poussielgue-Rusand), xaç, çarpaz yerləşdirilmiş lövbər və ürək təsvirləri.

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ "Reliquaire de la sainte Couronne d'Epines - POP". pop.culture.gouv.fr. 24 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 iyul 2026.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Müqəddəs_Tac_relikvarisi_(1862)&oldid=9016588"