Müzakirə:İran

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Hi ! This article not only suffers for lack of sufficient data , but also FALSE information ! Just look at this passage :

"İran dövləti Azərbaycan Türklərini assimilyasiya etmək üçün parçalama siyasəti yürüdür. Tarixi Azərbaycan-Türk torpaqlarını bir neçə vilayətə (Ostan) ayıraraq Türk millətinin iradəsini qırmağa çalışır "

That's not true ! Iran's provincial division is based on the local needs ,and there is no political reason in that !


Please make your comment in Azeri. This is Azerbaijani Wikipedia and most of users can't speak English. Therefore everybody couldn't patricipate in this discussion. Put your signature after your comment.--A_M_D 17:10, 31 Yanvar 2007 (UTC)


Iran ya Iran Siyaasati Irani Azerbaijani moredenna[əsas redaktə]

I am an Iranian Turk but can not write Turkish in Latin words.

I also gather that some might not be able to read my Turkish if I write in Persian-Arabic alphabet. So I write my opinion in English.

This article should be name Azerbaijanis in Iran. If you look at the article Iran in English Wikipedia, that is about Iran, its population, language, ethnicities, its government, its geoghraphy and history.

The current article has only few lines about Iran and the rest is about how Iranian policies worked against Iranians whose mother tongue is Turkish (Azeri).

Currently there are not enough active Azeri users. Most of active users are Turkey Turks. But number of Azeri users are growing. --Ugur Basak 09:47, 20 Mart 2006 (UTC)

MENE ELE GELIR KI HEC VAXTI KURDUSTAN DEYE BIR DEVLET OLMAYIB AMA BURDA KURDUSTAN DEVLETI YAZIR BU MENCE SEHV FIKIRDIR..IKINCI IRANDA YASHAYAN TURKLER 23 FAIZ DEYIL COXDUR CUNKU HELE KOHNE HESABLARDA 35 MILYON TURKUN ORADA YASHADIGINI ESHITMISINIZ BU O DEMEKDIR KI EN AZINDAN IRANIN 50 FAIZ EHALISI TURKLERDIR BELE DESEK NEINKI BASHQA MILLETLERDEN HETTA FARSLARDAN BELE COXDULAR........ — Bu imzasız yazı 94.100.238.108 (müzakirə · fəaliyyət) tərəfindən əlavə edilmişdir.

Məqalə mətnindən çıxarışlar[əsas redaktə]

Məzmunundakı bu hissə məqalədən çıxarılsa da (Hərtərəfli məlumat yoxdur) istifadə oluna biləcək materiallar var:

İran ölkəsi Azərbaycanın cənub sərhədində Xəzər və Omman dənizi arasinda vaqi olub. İran çox millətli dövlətdir. Bunların ən böyüyü Azərbaycan Türkləri , Farslar, Kürdlər, ve Ərəblərdir. Ölkənin etnik tərkibi heç bir siyahıya götürülməyib, amma bəzi mənbə'lərə görə statistik göstəricilər belədir: , Azərbaycan Türkləri - 23%,Farslar - 51%, Giləki-mazandarani - 8%, Kürd - 5%, Ərəb - 3%, Türkmən - 2%, Bəluç - 2%, Lur - 1% və digərləri - 1%.

Əhalinin böyük əksəriyyətinin Azərbaycan Türkləri olmasına baxmayaraq Türk dilində oxuma-yazma qəti qadağan edilmişdir. İranı 1925 ilinə kimi, min ilə yaxin Türk mənşəli sülalələr idarə etmişlər. 1925-ci ildə isə Farslar ingilislərin yardımıyla hakimiyyəti ələ keçirtmişlər. Bundan sonra hakimiyyətə keçən şah fars şovinistliyini bildirmək üçün Pəhləvi soyadını qəbul etmişdir. 1925-1979-ci illər boyunca Türk dilində rəsmi yazmaq, nəşr etmək və danışmaq qadağan edilmişdir. Bir neçə kitabdan başqa, Azərbaycan dilində heç bir kitab çap edilməmişdir.

Radio yayımında gündə bir-iki sa'at Fars dilinə qarışıq Azərbaycan dilində verlişlər yalnız TəbrizUrmiya radio stansiyalarından yayımlanır. Bu səviyyə İslam Cumhuriyyəti dövründə də dəyişilməyib.

İran dövləti Azərbaycan Türklərini assimilyasiya etmək üçün parçalama siyasəti yürüdür. Tarixi Azərbaycan-Türk torpaqlarını bir neçə vilayətə (Ostan) ayıraraq Türk millətinin iradəsini qırmağa çalışır. Azərbaycan torpaqlarında kütləvi şəkildə iyrənc Farslaşdırma siyasəti yürüdülür. Azərbaycan Türkcəsində qəzet və dərgilər himayə olunmur.


İranın ən böyük azərbaycanlı şəhərləri və onların əhalisi[əsas redaktə]

(2005-ci il səyahəsinə görə)

Tehran 6,350,000
Təbriz 1,350,000
Urmiyə 725,000
Kərəc 1.377.450
Qəzvin 349.821
Ərdəbil 470,000
Zəncan 390,000
Xoy 320,000
Marağa 218,000

İranın Adı[əsas redaktə]

İran adı bir bölgə, hökümət və dövlət adı olarq, Səfəvilər zamanı adlandırılıb. (Şah Abbas dövru) və on zamandan bəri İranda işənib. Ondan avvəl bölgələr ayrı ayrı adlariyla tanınırdı. İran adı yalnız dastanlarda və əfsanələrdə bir mifologia ad kimi Turan adli afsanəvi ölkənin adı kimiydir. Bu əfsanələrdə İran ölkəsi indiki İranın cənub şərqi və Xurasan, İran adlanmışdır. İndiki İrana bölgəsinə islam dövründən sonra Əcəmistan, mərkəzi hissəsinə Fars və İraq-i-Əcəm də deyilirdi.

1925 inci ildə Riza Şah xarici dövlətlərdən istadi ki Ölkəni Persia, Pers yox Iran adlandırsınlar. Qərb ölkələri İranı Yunan vasitəsilə tnıdıqları üçün Yunanlılar kimi Persia . Persious adiyla tanırdırlar. --Mehrdad 18:37, 31 Mart 2007 (UTC)

Maraqlı və ətraflı məlumatdır. Mif deyəndə ki, İran və Turan (Əfsanəvi türk dövləti:) ) müharibəsindən Şahnamədə danışılır, buna uyğun olaraq sonradan götürülüb. Amma məqalədə o hissə niyə olmasın...??--A_M_D 18:56, 31 Mart 2007 (UTC)

Məqalədə olsa çox yaxçı olar. Lütfən siz zəhmətin çəkin. --Mehrdad 19:33, 31 Mart 2007 (UTC)

Bu məni bir az maraqlandırdı, bəlkə bu mövzuda bir iki əlavə məlumat tapa bildim. Tapmasam əvvəlki versiyanı bərpa edərəm. tələsməyək --A_M_D 19:37, 31 Mart 2007 (UTC)

İranın paytaxtı[əsas redaktə]

İranın əvvəlki paytaxtları kimi İsfahanı, Şirazı, Həmədanı, Qəzvini göstərmisiniz. Anlamaq olmur niyə Təbrizi paytaxt kimi göstərməmisiniz? Əgər Təbrizi İranın tarixi paytaxtı kimi hesab etmirsinizsə, onda niyə Qəzvini hesab edirsiniz? Axı Qəzvin də Azərbaycan şəhəridir. Yeri gələndə Həmədanı da müəyyən şərtlərlə Azərbaycancan şəhəri hesab etmək olar. Müəyyən etmək lazımdır ki İran haradır, Azərbaycan hara? Yoxsa bu gələcəkdə böyük çətinliklər yaradacaq. https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stifad%C9%99%C3%A7i:V%C3%BCqar_X%C9%99zaral%C4%B1 — Bu imzasız yazı Herbert Markuze (müzakirə · fəaliyyət) tərəfindən əlavə edilmişdir. 19:28, 10 oktyabr 2013 (UTC)

Talışların sayısı[əsas redaktə]

məqalədə ƏHALİ qismətində yazılmış, iranlıların 10-12% talışlı olmaği həqiqətdən uzaqdır ingilizce vikipedia və CİA factbook və digər mənbə`lərdə de belə bir şey yazılmeyib (sorry for my bad latin-azeri) --Dr.Hamed (İmza sonradan qoyuldu --A_M_D)

Dr Hamed Sizilə raziəm, bu düzgün olamilməz. Siz lütfən rəqəmlərin islahında kömək edin. Sağolun. --Mehrdad 15:56, 18 Aprel 2007 (UTC)
Bu statistik göstəriciləri bir daha mənbədə (ru:Большая энциклопедия «Терра») yoxladım, orada da bu cür göstərilib. Amma oturub hesablayanda faizlərin cəmi 100-dən çox alınır. Necə olubsa orada da səhv gedib. Bu cümləni bütöv mətndən çıxarsaq hər şey düzələr
Müzakirə səhifələrində imza qoymaq məqbuldur.--A_M_D 17:08, 18 Aprel 2007 (UTC)

2006 cı il siyahıya almasına əsasən Güney Azərbaycan şəhərlərinin əhalisinin rəsmi sayı ;[əsas redaktə]

Buyurub bu mənbədən İranda ən böyük Azərbaycan şəhərləri haqqında məlumat ala bilərsiniz ;http://www.xist.org/cntry/iran.aspx Hörmətlə !--Büyük Asparuh Bulgar 13:14, 16 Aprel 2009 (UTC)

Rəsmi sayt[əsas redaktə]

bu keçidlərdə İranın əhalisinə dair riyazi dəqiqlik (Excel formətində) var.bütün sənədləri burdan Download edə bilərsiniz.

--Axan.bulut 11:05, 16 Aprel 2009 (UTC) misal:(zip):

başqa saytlar rəsmi deyil.--Axan.bulut 13:31, 16 Aprel 2009 (UTC)

Weblog[əsas redaktə]

Bu şəkilin istinadi ( mənbəyi ) bir weblogdir, Ona görə də etibarlı deyil. In fact 08:30, 30 dekabr 2012 (UTC)

O veb bloqun mənbəyi ---http://www.ethnologue.com/14/show_country.asp?name=Iran-----keçididir.--Asparux Xan Bulqar (talk) 20:09, 31 dekabr 2012 (UTC)
Mən artıq məsələni həll etdim![1]--Əmir İbrahimi *danışıq* 06:05, 1 yanvar 2013 (UTC)
Təşəkkür edirəm. Hörmətlə !--Asparux Xan Bulqar (talk) 06:37, 2 yanvar 2013 (UTC)