Müzakirə:Babək

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Müzakirə:Babək Əl-Xürrəmi məqaləsi daha əhatəlidir, məzmunca zəngindir. Çox güman ki, istifadəçi səhvən onu müzakirə səhifəsinə qeyd edib.--A_M_D 17:59, 9 Yanvar 2007 (UTC)

babək digər vikipediyalarda fars kimi göstərilir.burda sadəcə azərbaycanlı olduğundan bəhs olunur.etnik kimliyi barədə məlumat yerləşdirilməyib.

Babək azərbaycanlıdır və bu fakt xalqımızın qan yaddaşındadır, baxmayaraq ki, ermənilər və farslar buna mane olmağa çalışırlar:


  • Bu şəkildə babəkin milliyəti isbat edilmiş olmur. tərəfsiz heç olmasa tarixi faktlara əsaslanan ciddi mənbə lazımdır..sadəcə Fars və erməni yox digər bəzi dillərdə də fars olduğundan bəhs edilir.azərbaycanlı olduğu məlumdur sohbət türklüyündən gedir.

Azərbaycanlıdırsa necə fars ola bilər ki? Olsa olsa irandilli qruplardan hansınasa aid ola bilər ki, bunun da (və ya əksinin) sübut olunması hal-hazırda qeyri-mümkündür. Ona görə də mövzu barədə müxtəlif mülahizələrə yer verilməsi normaldır. Əsas odur ki, məlumatın vikipediya xaricindən ciddi mənbəsi olsun. --TimBitsتِمبِتس 15:52, 31 yanvar 2009 (UTC)

  • 11.əsr türkmən axınından öncə bölgənin etnik tərkibinin türk olduğu şübhəli ikən azərbaycanda farsın yaşama ehtimalı qəribə deyil.milliyəti barədə dəqiqləşdirilə bilməsə belə fərziyyələrə yer verilməlidir.necə ki səfəvilər maddəsində verilir."azərbaycanlı" adı yetərsizdir.türklüyü barədə sağlam qaynaq varsa qoyarlar biz digər dillərdə də sübut kimi istifadə edərik.yoxdursa bundan oxucu da agah olar ki illərdir farsəsillinin adı ilə öyünür.
Bögəyə türklərin nə vaxt gəldiyi və ya ümumən gəldiyi məsələsi mübahisəlidir. Tarixçilər bu barədə nə deyirsə bra da yazarıq, məsələ o deyil. Amma söhbət farsdan gedir. İrandilli ola bilər amma məhz farslar Azərbaycan ərazisində aborigen olaraq yaşamayıb axı. Ona görə də Babəkin fars olmaq ehtimalı alman olmaq ehtimalına bərabərdir, yəni ki, sıfırdır. Digər ehtimalları isə tarixçilər müzakirə etsin. --TimBitsتِمبِتس 02:24, 1 Fevral 2009 (UTC)

GAYNAGLARY GOSTAR. BU MAQALA DA GEJA SAYIGLAMASINDAN IBARATDIR. MASLAHAT GORURAM CAFANGIYYAT YAZMAYASINIZ. CHOBAN ISHLASANIZ BALKA DOGHRUDAN DA OZ XALGINIZA XEYRINIZ DAYSIN. CHUNKI BU AGHIL VA BU YALANCHILIGLA ALINIZDAN BASHGA ISH GALMAZ. --Arknqipcak 15:51, 22 Mart 2009 (UTC)

Babəkin atasının adının Abdulla olduğunu söyləyib, sonra da onun güya İslamı üzdə qəbul etməsi (oğluna da Peyğəmbər (s) nəvəsinin adını — Həsən qoyması) gülünş doğurur. Bir şey gün kimi aydındır ki, Babək haqqında məlumatlar əsasən ərəb mənbələrindədir. Təbii ki xilafətin düşməni olduğundan onun haqqında xalqda nifrət oyatmaq üçün cürbəcür şər-böhtanlar yaymalı idilər. Tarixçilərimiz bir şeyi diqqətdən qaçırırlar ki, Babək üsyanı şiələrin 8-ci imamıİmam Rza (ə)-ın Xəlifə Məmnun tərəfindən zəhərlənməsi dövrünə təsadüf edir. Bu xüsüsu nəzərə almadıqda Babəkin müsəlman olduğu halda niyə İslam xilafətinə qarşı mübarizə apardığı aydın olmur. Ona görə də belə qənaətə gəlirlər ki, Babək nə bilim nə olub... Vago

Cavab[əsas redaktə]

Hörmətli Səfər “Azərbaycan tarixində Babək qədər şəxsiyyəti və fəaliyyəti təhrif edilmiş ikinci bir obraz yoxdur” yazmışsınız, bu doğrudur, ancaq Sizin düşündüyünüz mənada deyil, tam əksinə. Yazırsınız ki, Xürrəmilər hərəkatının islami yönümlü (Əhli Beyt yönümlü, amma bu şiəlik deyil) olmuşdur, ancaq Babək haqqında elə bir mənbə yoxdur ki, onun islam düşməni olduğunu şübhə altına alsın, onun mübarizəsinin xarakteri belə idi, yəni Sizin bu iddianız o qədər əsassız ki, hətta mübahisə etməyə dəyməz. Ancaq iki fakt nəzərə alınmalıdır, birincisi bu hərəkata qoşulanlar xristian və ya yəhudi olmadıqları üçün müsəlman olmağa “məhkum idilər” (yəni öz dinini gizlədərək, mənbələrdə də məhz bu göstərilir), ikincisi isə mənbələrdə Xürrəmilərin etiqadı haqqında az şey bizə gəlib çatmamışdır, bu sadə faktlardan doğan reallıqdan istifadə edərək Xürrəmilərin bir islami hərəkat olmasını iddia etmək yolverilməzdir. Z.Bünyadov Xürrəmilər haqqında şübhəsiz məlum olan 4 şeyi yazarkan, onların ruhun bir bədəndən digərinə keçdiyinə inandıqlarını göstərmiş, Cavidanın arvadı da Babəki elə hakimiyyətə də bu yolla gətirmişdir, məgər islamda bu münkünmü? Babəkin on minlərlə müsəlmanı edam edən cəlladları haqqında mənbələri oxuyarkən, bundan sonra belə iddialar etmək göydə Günəşi danmaq kimidir. “İki mənbədə Babəkin edam edilərkən dediyi bir kəlmə söz qorunub saxlanmışdır. "Asan ya" Məncə fars olan ən ağır anında türkcə danışmazdı” yazmışsınız, mənə məlum bir mənbədir, “Zinət-əl-məcalis” əsərində “zəhi asani” məsələsi var, birincisi bunun doğru oldu şübhəlidir, ikincisi isə bu belə olsaydı, əksinə onun irandilli olduğu şübhəsiz olardı, diqqətinizə çatdırım ki, hətta siz ümid etdiyiniz “asan” kəlməsi də fars sözüdür. “Babək onu satan Səhlə "Allah cəzanı versin, sənə istədiyin qədər qızıl pul verərdim deyir." Müsəlman olmayan Allahın adıyla nifrinləməz” yazmışsınız, birincisi Babəkin tutulması haqqında mənbələr o qədər fərqlidir ki, bunun necə olduğunu heç kəs bilmir. Daha bir fakt, Nizam-əl-Mülk görə Babək Səhli söyərək, “məni bu yəhudilərə üçüz satdın” deyir. Əfşinin sərkərdələrindən Cəfər ibn Dinar ilə döyüşdən əvvəl Babək öz sərkərdəsi Azinə qoşunda olan qadınları gizlətmək tapşırır, o isə “yəhudillərdən qorxduğu üçün” bunu etmir, maraqlıdır, o zamanlar Azərbaycandakı bu yəhudilər kimlərdir ki, ərəb qoşunlarından çəkinməyən böyük sərkərdə onlardan çəkinir, Babək də “ərəbə” yox “yəhudilərə üçüz satdın” deyir. Mənbələrdə Babəki məğlub edən qüvvələrin əsasını xəlifənin günəmuzd türk əsgərləri təşkil etdiyi şübhəsizdir, bölgədəki türk Xəzərlərin dövlət dinin məhz yəhudilik olması isə diqqətə layiqdir. “Mənbələr Babəkin hərəkata rəhbərlik etməzdən əvvəl əsl adının Həsən olduğunu qeyd edir” yazmışsınız, məncə tək Məsudi bunu yazmışdır və bu onun islam düşməni olmadığına sübut ola bilməz. “Mənbələr Babək sözün kökünü Bab olaraq göstərir” fikrinə münasibət bildirmək istəyirəm, bunu hətta məqalədə də var, mənbələr yox, məhz erməni mənbələri onu Bab, Baban kimi göstərir məncə də məqalədə də bu cür yazılmalıdır. Sonda məqalənin bu halında iddia olun çox şeyin reallıqdan çox uzaq olduğunu bildirmək istəyirəm, hələlik vaxt yoxdur, ancaq və ancaq gələcəkdə müzakirələrdə iştirak edə bilərəm. Məsələn, “Onun atasının adı Abdulla imiş”, doğru deyil atasının adı haqqında digər iddialar da var. Ən əsası çox sayda mənbələr göstərilsə də, məqalənin çox hissəsi Babəkdən daha çox ümumi hadisələr və ya ikinci dərəcəli faktlar haqqındadır, çox xahiş edərdim, məqaləni mümkün qədər qısa və konkret edin ki, oxunaqlı olsun, yoxsa əsas informasiya söz yığnağı içərisində itib-batıb.--Melikov Memmedemail 21:07, 18 İyul 2010 (UTC)

Babekin turk olmaqini iddia etmek aq yalandan başqa bir şey deyil. — Bu imzasız yazı Qosha-82 (müzakirə · fəaliyyət) tərəfindən əlavə edilmişdir.

Mənbələrin silinməsi[əsas redaktə]

Məqalədən Babəkin fars olduğunu yazan mənbələrin çıxarılması tamamilə yolverilməzdir, bu istifadəçilərin Babək haqqında olan iddialardan xəbərsiz qalmasına səbəb olur. Ən əsası, digər Vikipediyada Babəkin birmənalı "etnik fars" olduğu göstərilir, əgər etirazı olan varsa, xahiş olunur əvvəlcə oralarda öz etirazlarını bildirsinlər, mənbələri silmək öz-özünü aldatmaqdan başqa bir şey deyil. Vikipediya etibarlı mənbələrdə olan bütün iddiaları yazmağa borcludur. --Melikov Memmedemail 06:03, 10 mart 2012 (UTC)

these resources are trustable.they used in english wikipedia too.you cant delete them.--Iroony (talk) 21:44, 16 mart 2012 (UTC)
Mənbələrin silinməsi düz deyil, ancaq Iroony də mənbə göstərərək mənbədə olmayan iddiaları məqaləyə əlavə etməyə çalışır. Bu mənbələr "üsyanın xarakterinin islamaqədərki fars adəd və ənənələrini bərpa etmək istiqamətində" olduğunu yazır, orada "6 ordu məğlub etmiş məşhur Fars komandir" haqqında heç bir şey yoxdur. Mənbə göstərən mütləq mənbədə olan iddianı öz sözləri ilə dəqiq ifadə etməyə borcludur --Melikov Memmedemail 06:13, 17 mart 2012 (UTC)
Iroonyin iddialarına mən düzəlişlər etmişdim, o isə bunu geri almışdır[1]. Mənbələrdə əsasən üsyanın xarakterinin "fars üsyanı" olduğu göstərilir, mən də mənbələr əsasında düzəliş etdim, yəni digər vikipediyalarda da iddia bu cürdür və Iroonyin etirazı tamamilə yersizdir, bu mənbələrdə "6 ordunu məğlub etmiş Fars komandir" haqqında heç bir şey yoxdur. İstifadəçi:Ebrahimi-amirin də mənbələri ümumiyyətlə silməsi yolverilməzdir[2]. Hazırkı iddia "Ərəb Xilafətinə qarşı Azərbaycandakı üsyana" Vikipediyada problem yaradır, çünki vikipediyada "Azərbaycan" "Azərbaycan Respublikası"nı göstərir, üsyan isə əsasən Cənubi Azərbaycanı əhatə etmişdir, üstəlik sadəcə Cənubi Azərbaycanı deyil bugünkü Azərbaycan Respublikasının bir qismini də. Məhz bu səbəbdən "Ərəb Xilafətinin Azərbaycan əyalətində başlamış Xürrəmilər hərəkatının rəhbəri" yazdım ki, bu demək olar ki, bütün qeyri-dəqiqliyi aradan qaldırırdı. Babək Xürrəmi haqqında həqiqət nə azərbaycanlı, nə də fars millətçilərin iddia etdiyi kimi deyil, hər iki tərəf tarixi faktlara "düzəliş etmək"lə məşğuldur --Melikov Memmedemail 06:01, 17 mart 2012 (UTC)
man turkam ama tasuf ki manim azerbaicanca danisha bilmakim yaxshi deyl.agar ejaze var man bazan İngilis dili yazim.manim qaynaqlary ne eybi var?bu manbalar en.wikipediadan istifade oldi va heç bir demadi ke mushkil vardi.siz ozunuz manabalar yazin manim manablar silmain.--Iroony (talk) 10:48, 17 mart 2012 (UTC)

Babəkin adı haqda[əsas redaktə]

Wright nəql edir ki, əski fars adlarından Papək adını seçdi. Bunu iddia edənlər bu adı seçmədən əvvəl nə ad daşıdığını da aydınlaşdırsaydılar işimiz bir az rahat olardı. Ona görə də, Babəkin adı haqqında danışmaq lazım görülür. Yuxarıda edilən iddianın əksinə olaraq, Babəkin heç rabitəsi Papək ya digər fars adlarıla yoxudur. Əslində “Babək” deyil, bəlkə “Bay Bək” əsil türk adıdır. Əski türkcədə “Bay Bək” zamanla sadələşib Babək olsa da, hal hazırda Bay Bək əskidəki olduğu kimi Altay və Tuva türklərində Bay Bək yazılır və oxunur. Ancaq Azərbaycan dilində sadələşib, Babək olubdur. Mənbə: Saleh İldırım “Babək Xürrəmdin” --Azarsoy (talk) 17:35, 19 sentyabr 2012 (UTC)

Babək Xürrəmi haqqında orta azərbaycanlının bildiyi çox şey nağıldan başqa bir şey deyil. Qısa onu demək olar ki, Babəkin etnik kim olması haqqında konkret mənbə yoxdur, ancaq dilinin fars dili olması mənbələrdə var. Valideyinləri haqqında məlumat da onun çox güman ki, etnik iranlı olduğunu göstərir. Əsl həqiqət nədir bilinmir, azəri (İran), talış, ərəb, kürd, alban, erməni, ləzgi, türk və s... də ola bilər. Həqiqət budur ki, Babək Azərbaycanda ərəb xilafətinə qarşı xürrəmi hərəkatının ən görkəmli başçısı olmuşdur. Əks iddialar da, məsələn, rusca vikipediyada bəzi "başbilənlərin" idda etdiyi kimi Babəkin Azərbaycan Respublikasına heç bir aidiyyəti olmaması da tam bir saxtakarlıqdır, mənbələr Babəkin fəaliyyət zonasının İran Azərbaycanı ilə bahəm müasir Azərbaycan əraziləri də olduğunu birmənalı sübut edir. Xürrəmi hərəkatının dini xarakteri haqqında da mənbələrdə heç bir şey olmadığı üçün bu məsələ də açıqdır, həqiqətin nə olduğu binlinmir, kimə görə atəşpərəstlik, kimə görə şiəlik və s... ilə bağlıdır. Ancaq bu hərakata ərəb istilasına qarşı etnik iranlıların apardığı mübarizə kimi bağmaq olar. Babəkin türk olması və ya “Bay Bək” haqqında bizə gəlib çatan heç bir qədim mənbə yoxdur və bu səbəbdən ciddi qəbul ediləcək şeylər deyil. --Melikov Memmedemail 04:40, 20 sentyabr 2012 (UTC)

Məqalənin adı[əsas redaktə]

Məqalənin adı Babək olmalıdır. Mənbələrdə də bu adın ilk daşıyıcısı məhz bu şəxsdir. Və həmçinin Azərbaycanda da, azərbaycandilli əhali arasında da bu şəxs bu adla tanınır.--samral müzakirə 10:56, 15 fevral 2015 (UTC)

Men axiracan oxumadim sizin muzakireni, yalniz onu gordum ki, bir savadli qardasimiz yazir ki, farslar ve ya basqa irandilliler Azerbaycanin koklu ehalisi ola bilmez. Cavab beledir ki, men farsam ve bizim millete qafqaz farslari ve ya tat deyirler. Abseron yarimadasi, Siyezen, Xizi, Deveci, Quba, Ismayilli ve basqa rayonlarin ehalisinin boyuk bir hissesini teskil edirik. O ki, qaldi turklere, onlarin Azerbaycana kocmesi, 11-ci esrden sonra olmasi deqiqdir. Men sizin yerinizde olsaydin daha saqlam menbelerden istifade ederdim, meselen Cambridge, Columbia University kimi universitetlerin topiklarini oxuyardim. — Bu imzasız yazı 92.38.237.171 (müzakirə · fəaliyyət) tərəfindən əlavə edilmişdir.

~~Bu menbelerin hamisi azerbaycan menbeleridir ve bu onlara qeyri-ciddi yanasmaqa esas verir. Ikinci terefden 9-cu esrde neinki azerbaycanlilar, hetta hec oquz turkleri yox idi Iranda (onlar 11-ci esrde gelibler). — Bu imzasız yazı 178.140.74.248 (müzakirə · fəaliyyət) tərəfindən əlavə edilmişdir.