Müzakirə:Kartli-Kaxeti çarlığı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Bu səhifə Kartli-Kaxeti çarlığı məqaləsinin müzakirə səhifəsidir.

Daxili prinsiplər

Krallıq yoxsa Çarlıq[əsas redaktə]

Kartli-Kaxetiya hakimi mepe მეფე adlanırdı. Bu kartvel dilində kral deməkdir. Çar (tsari ცარი) kəliməsi gürcü monarxlar tərəfindən ünvan olaraq heç vaxt istifadə olunmayıb. Gürcü dövləti qısa müddətdə ən qüdrətli çağını yaşadığı zaman belə onun mütləq hakimi mepeta-mepe მეფეთა-მეფე krallar kralı ünvanı daşıyırdı. Və ya tam olaraq მეფეთა-მეფე, მეფე აფხაზთა, ქართუელთა, რანთა და კახთა. Çox xahiş edirəm ASE-dəki ruscaki analoqunun tam tərcüməsi olan tarixi məqalə adlarını istinad kimi istifadə etmədən başqa məlumatlı şəxslərlə məsləhətləşin. Hörmətlə !--Asparux Xan Bulqar (talk) 13:24, 21 yanvar 2015 (UTC)

Cənab Asparux Xan Bulqar. Siz niyə başa düşmürsünüz ki, mötəbər mənbəni məqalədən silmək olmaq, buna görə bloklana bilərsiniz. Əgər digər istifadəçi "mənbəsiz" şablonu qoyubsa, mənbə göstərmədən, onu da götürə bilməzsiniz. Azərbaycan dilində Kartli və Kaxetiya çarlıq adlanır. Bizim üçün nə fərqi var, "krallıq" da, çarlıq da "əcnəbi" mənşəli sözlərdir? Biz Gürcüstan dövlətlərini çarlıq kimi tanıyırıq, bizim elmi-ensiklopedik ədəbiyyatımızda belə yazılıbdır, biz belə oxumuşuq, bəlkə siz özünüzü bizdən, bizim alimlərimizdən üstün hesab edirsiniz? Və tələb edirsiniz ki, qop-qocaman alimlərin yazdığına yox, sizin yazdığına inanaq? "Hörmətlə" sonra nida işarəsi qoyan istadıçinin bizə nəsə öyrətməsinə ehtiyacımız yoxdur... Hörmətlə, --Afrasiyab (talk) 15:54, 21 yanvar 2015 (UTC)
Asparux Xan Bulqar sizin dediyinizdən belə çıxır ki, Qurucu David və Tamaraya aid olan məqalələrdə də çar və çariça yerinə kral və kraliça yazmaq lazımdır ? Çünki tərcümə etdiyim Böyük Tamara məqaləsində tsaritza (çariça) yerinə queen (kraliça) yazılıb. Xahiş edirəm "məlumatlı şəxs" kimi mənə kömək edin.--Yuşin (münazirə) 16:04, 21 yanvar 2015 (UTC)
Bəy mənim etdiyim redaktə təhrif edilir. Mən mənbəni yox şablonu silmiş və izahı əlavə etmişdim. Bunu səmimi olaraq deyirəm, bəli zənninizdə doğrusuz, həqiqətən də gürcü dilində çar sözü ayrıdır və gürcü dövlətçiliyinə yaddır. Sizə kömək lazım deyil: sadəcə yazdığımı yoxlayın və doğru olduğunu görəcəksiz.:)))) Dərin hörmətlə !--Asparux Xan Bulqar (talk) 16:08, 21 yanvar 2015 (UTC)
Sizin yazdığının, sizin subyektiv fikrinizdir, vikipediya üçün etibarlı məndə deyil, orijinal tədqiqatdır, ona görə də silinməlidir. Gürcü dilinin isə bizə heç dəxli yoxdur. Biz burada azərbaycan dilində yazırıq və məqalənin adı azərbaycan dilinin qaydalarına və etibarlı mənbələrinə uyğun olmalıdır. Hörmətlə, --Afrasiyab (talk) 16:32, 21 yanvar 2015 (UTC)
Çox hörmətli həmkar iradınızı konkretləşdirmək sizə beləmi çətindir. Mepe guya mənim fikrimə görə kral deməkdir. Sizin ilk iradınız belə idi ki, mən mənbəni silmişəm göstərdim ki, mənbəni yox mənbəsiz şablonunu sildim. Niyə məni mənasız diskusiyaya cəlb edirsiz ?--Asparux Xan Bulqar (talk) 16:58, 21 yanvar 2015 (UTC)
Afrasiyab həm gürcü tarixşünaslığı (mepe) həm də ingilis tarixşünaslığı (queen) Tamaranı çariça yox kraliça hesab edir., Ona görə də məqalədəki bütün müvafiq sözləri kraliça kral və krallıq olaraq dəyişdirdim. Siz onsuz da qeyd etmisiz ki "Bizim üçün nə fərqi var, "krallıq" da, çarlıq da "əcnəbi" mənşəli sözlərdir?". Ona görə də əminəm mənimlə razılaşarsız. Dərin hörmətlə:--Yuşin (münazirə) 16:56, 21 yanvar 2015 (UTC)
Cənab Kim Yushin. Məsələ burasındadır ki, məqalə azərbaycan dilindədir və biz azərbaycanca etibarlı mənbəyə əsaslanmalıyıq. Dəyişiklikləriniz azərbaycanca etibarlı mənbəyə əsaslanmasa, təbii ki geri qaytarılacaqdır. Məsələn gürcü çarı İrakli. O da bizim İbrahim xan, Fətəli xan kimi xan idi. Nəyə görə onu kral hesab etməliyik indi? Bunu mənə başa sala bilərsinizmi? Yaxud, İbrahim xan da xan idi, Çingiz xan da. Amma ingilis dilinə tərcümədə təbii ki rütbələrinə fərq qoyulu, birini imperator deyirlər, o birinə kinyaz elə deyilmi? Ona görə də yalnız vikipediya qaydalarına uyğun olaraq azərbaycanca etibarlı mənbələrə istinad etməyə çalışın. Gürcü dilində nə necədir, bunun bizə dəxli yoxdur. Hörmətlə, --Afrasiyab (talk) 17:32, 21 yanvar 2015 (UTC)
Dəxli var. Əgər dünya tarixşünaslığı Tamaranı çariça yox, kraliça olaraq tanıyırsa biz də belə eləməliyik. Ən dərin hörmətlərimlə--Yuşin (münazirə) 17:37, 21 yanvar 2015 (UTC)
Tamara məsələsində, kral yox, hökmdar yazsaydınız daha doğru olardı. Çünki azərbaycanca heç vaxt gürcü çarları Kral adlanmayıblar. Başqa sözlə, kral sözü bizim dilimizə 19 əsrdən tez gəlməyib, məncə. Köhnə tanışlarımızı kral yox, padşah, ya hökmdar adlandırmışıq. Bu ənənəyə görə indi də Gürcü çarlarını kral adlandırmırıq, ya çar deyirik, ya da hökmdar, ya da hakim. Siz azərbaycanca akademik mənbələrdə necə yazılır, elə də yazmalısınız. Gürcü kralı flankəs, harda eşitmisiniz belə bir ifadəni? Məsləhət olsaydı bizim kitablarda da belə yazardılar. Yazmırlar, deməli məsləhət deyil. İndi heç çariça da yazan yoxdur, hökmda ya hakim yazırlar. Hörmətlə, --Afrasiyab (talk) 17:38, 21 yanvar 2015 (UTC)
Hörmətli həmkar siz niyə aidiyyatı olmayan yönlərə sürüşdürüsüz müzakirəni. Mən yazdım ki, dövlətin rəsmi adı onun rəsmi dilində krallıqdır, mütləq ali hakimin titulu kraldır. Gürcü feodal dövlətləri çox böyük tarixi dövrdə bizim imperiyaların tərkibində olub, hakimləri bu müsəlman dövlətlərinin rəsmi sənədlərində xan titulu daşıyıb. Nə olsun ? Gürcülər ki, özləri mepe deyirdilər hakimə yəni kral.--Asparux Xan Bulqar (talk) 17:57, 21 yanvar 2015 (UTC)
Azərbaytcan dilində elmi-ensiklopedik, akademik mənbələrdə necə yazılırsa, elə də yazmalıyıq. Qaydalar belə tələb edir. Biz orijinal tədqiqatla məşğul ola bilmərik. Azərbaycan dilində heç vaxt gürcü çarları kral adlanmamışdır, təbii ki vikipediyada da adlanmayacaq. Hörmətlə, --Afrasiyab (talk) 18:37, 21 yanvar 2015 (UTC)
Afrasiyab, sizə neçə dəfə dedim Tamara dünya tarixçiliyində kraliçadır çariça yox. Digər məqalələrdə nə edirsiz edin. Ancaq Böyük Tamara məqaləsində belə adlandırlıa bilməz.--Yuşin (münazirə) 18:43, 21 yanvar 2015 (UTC)
Bəy başım qarışıqdır: bir az vaxt edim Gildenştetin 1771-1772-ci illərdə Gürcüstan səfərinə aid yazdığı və 1797-ci ildə alman dilində ilk orjinalında Sankt-Peterburqda olan nəşrindən almanca sitatı göstərəcəm ki, yazıb gürcülər İrakliyə mepe deyir və bu kral deməkdir. Eyni şey 1809-cu ildə olan ilk rusca tərcüməsində də var. Fizikanı,... dəqiq elmləri başa düşmək olar istinad kimi ASE işə yarıyır: amma tarix məsələsində bəzən qətiyyən düzgün deyil.--Asparux Xan Bulqar (talk) 20:10, 21 yanvar 2015 (UTC)