Müzakirə:Səfəvilər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Mümkünsə, yeni müzakirə mövzusunu
buradan əlavə edin.
ARXİV
Müzakirələrin arxivi:

Səfəvi imperiyası ölkələri[əsas redaktə]

Hər-birinizə salam. Mən indicə baxdım, Səfəvi imperiyasının hazırki dövrdə əhatə etdiyi ölkələrin adında əksikliklər var, istərdim onları düzəldəm. Məsələn S.Ərəbistanı, BƏƏ niyə yoxdur? Baxmayaraq ki, əƏrəb yarımadasının böyük bir hissəsinə imperiyamız nəzarət edib, yalnız ən şimal və qərbdəki dənizsahili əraziləri çıxmaqla (Oalar Osmanlının olub) — Bu imzasız yazı AzizaTuran (müzakirə · fəaliyyət) tərəfindən əlavə edilmişdir. 15:54, 5 yanvar 2017 (UTC)

Dövlət, yoxsa xanədanlıq?[əsas redaktə]

Səfəvilər dövlət deyil, xanədanlıqdı. Nə 1501-də yaranıb, nə də 1736-da süqut edib. Bu əsasən Azərbaycan tarixşünaslığında yol verilən çox ciddi bir səhvdi. Azərbaycan tarixşünaslığı ilə götürsək Oqtay Əfəndiyev deyir "Azərbaycan Səfəvilər dövləti", başlanğıcını da götürür 1501-dən, sonunu da 1587. Əlbəttə ki, bu tamamilə səhvdir. Səfəvilər 1501-dən əvvəl də olub, 1736-dan sonra da. Bu siyahıya baxsaz görərsiz ki, 1736-dan sonra Səfəvilərdən olan neçə dənə şah olub, hansı ki, demək olar ki, hamısının adına pul kəsilib və onların adından İran və ətraf ərazilər idarə edilib. Düzdü onlar de-yure, yəni hüquqi hökmdarlar olublar və dövlət onların adınan idarə edilib, amma bu ki, 1722-dən belə idi, 1736-dan yox. Onda belə çıxır ki, Səfəvilərin sonunu 1722 götürməliyik? Əlbəttə xeyr. Eləyə qalsa Osmanlı da nə 1299-da yaranıb, nə də 1922-də süqut edib. Və həmçinin Osmanlı da 1907-dən etibarən sultan tərəfindən yox parlament və hərbçilər tərəfindən idarə edilib, sultan formal xarakter alıb. Onda Osmanlının sonunu 1907 götürməliyik belə çıxır? Əlbbəttə ki, xeyr. Necə ki Fransada bir müddət Burbonlar, Lankasterlər sülalələri hakimiyyətdə olub və necə ki, eləcə də hal-hazırda İngiltərədə Vindzorlar sülaləsi hakimiyyətdədi, eləcə də bir vaxtlar əsasən İranda Səfəvilər sülaləsi hakimiyyətdə olub. Səfəvilər xanədanlıqdı, dövlət yox. Qacarlar da, Əfşarlar da həmçinin.--samral müzakirə 08:33, 21 sentyabr 2018 (UTC)

Samral rusca vikipediyanın özündə yanlışlıqlar olur. Ruviki Qubanın hökmdarını (xanlıq dövründən əvvəl) Surxay xan Qaziqumuxlu götürüb. Halbuki, Surxay Xan illərlə Hacı Davud Müşkürlü ilə savaşlara girmiş, Şirvanı ələ keçirmək istəmişdir. Quba xanlığında ətraflı qeyd etmişəm. Səfəvilər 1501-1736 illərdə aktiv fəaliyyətdə olur, və hansı ki, sonuncu Səfəvi hökmdarının azyaşlı olmasından istifadə edən Nadir şah özünü şahın naibi elan edir (Nadir şahın kitablarında və Səfəvilər barədə kitabda ətraflı vurğulanır), sonra isə Səfəvilərin süqutuna yol açır. Səfəvilər özü dövlətdi. Türk və Azərbaycan yazıçıları öz əsərlərində Səfəviləri "Devlet-i Sefeviyye" adlandırırlar. Götürək elə Fahameddin Başarla Cavid Ahmedin kitabını. J.Nerman Andrew və R.M.Savory bunu eyniliklə qeyd edir.--Anar 10:39, 21 sentyabr 2018 (UTC)
Dediklərində haqlı ola bilərsən bəlkə də, amma sənin dediklərinin özünün çıxardığın nəticələrdir, yəni şəxsi tədqiqatdır. Səhv olsa belə, 90% ədəbiyyat (bizdə) Səfəviləri dövlət kimi təqdim edir, indi səhvdirmi, düzdürmü, bilmirəm, biz sadəcə Vikipediya istifadəçiləriyik, verilən mənbələrə istinad edə bilərik sadəcə.--White Demツnyo! 16:04, 23 sentyabr 2018 (UTC)
Dövlət Azərbaycan dövlətidir, hökümət isə Səfəvi sülaləsidir ( yaxud xanədanlığı) bunu dövrün mənbələri də sübut edir( məsələn Çələbi yazır ki, Azərbaycan hökmdarı Təhmasib). Ümumən bu cür müzakirələr səbəbindən məncə bu adı normaldır. Sadəcə Səfəvilər.--Turkmen müzakirə 18:55, 23 sentyabr 2018 (UTC)

Səfəvilərin "fars" adlandırılması[əsas redaktə]

Hər kəsə salam. Səfəvilər Azərbaycan dövlətidir. Sülalədə türk (səfəvi) sülaləsidir. Halbuki, bəzi vikilər Səfəviləri "fars" adlandırırlar. Elə vikilər var ki, Səfəviləri gah fars, gah da türk yazırlar. Elə vikilər də var ki, ümumiyyətlə fars götürürlər. Türklərin özü dəfələrlə Azərbaycanın məhkəmələrə müraciətlərinə baxmayaraq Səfəviləri "fars" adlandırırdılar. Bizdə yazılır "Osmanlı-Səfəvi müharibəsi (1532-1555), türk viki yazır; "Osmanlı-İran müharebesi", rus viki (ukrayna vikisi də həmçinin) yazır : "Турецко-персидская война", Fransız viki yazır : "Guerre turco-persane (1532-1555)". Bu cür 10 dan çox viki var. Bəzi vikilərdə heç Səfəvilərin adı çəkilmir, yazılır Osmanlı-İran müharibəsi və s. Müxtəlif vikilərdə yazırlar: 1501-1736-cı ilə qədər hakimiyyətdə olmuş bir İran (və ya fars) dövlətidir. Türk serialı olan "Muhteşem Yüzyıl"-da da Səfəviləri 6-7 dəfə fars adlandırdılar. Məhkəməyədə verildi. Təhqirlərdə işlənmişdi. Tarixi saxtalaşdırmaq düzgün deyil. "Vaxt gələcək hər şey öz yerini tapacaq" deməklə də hər şey öz yerini tapmır. Bu məsələni Turkmenlə müzakirə etmişdik. Bu barədə fəal istifadəçi və idarəçilər (Sefer azeri, Nicat49, Turkmen, Eldarado, Neriman2003, Toghrul Rahimli, Samral, Azerifactory və s.) fikirlərini bilmək istərdim. Ən azından bu məsələ nəzərdən keçirilməlidir. Hörmətlə.--Anar Məmmədov (müzakirə) 17:58, 17 dekabr 2018 (UTC)

Bu tarixi məsələlərə aiddir. Vikilər isə etimadlı istinad deyllər. Bəzi vikilərdə dığalar bütün Azərbaycan şairlərini fars kimi qeyd edirlər. Cari vəziyyət normaldır.--Azerifactory (müzakirə) 22:16, 17 dekabr 2018 (UTC)