Müzakirə:SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qurum adlarının rus dilində izahı[əsas redaktə]

Hesab edirəm ki, məqalə azərbaycan dilində olduğuna görə onu əcnəbi dilin sözləri ilə təkrarlamağa ehtiyac yoxdur.--Acategory 16:31, 6 fevral 2011 (UTC)

Siz giriş hissədə verilən rusca adlandırmanı nəzərdə tutursunuzmu?--→VagoMüzakirə 16:37, 6 fevral 2011 (UTC)

Vago, birinci yeni tanınma nişanın mübarək. O qədər bologiyadan məqalə yaratdın ki, imzan da yaşıl oldu.

İkinci, mən məqalə daxilində ayrı-ayrı ifadələrdən sonra heç bir ehtiyac olmadan, onun rus dilində tərcüməsinin verilməsini nəzərdə tuturam.--Acategory 17:38, 6 fevral 2011 (UTC)

Təşəkkür edirəm :) Mən də Sizinlə razıyam, onlara qırmızı keçidlər verib, sonra haqqında məqalələr yaradılmasını (onsuz da həmin məqalələrin daxilində orijinal adlar veriləcək) doğru hesab edirəm və şübhə etmirəm ki, uzunmüddətli fasilədən sonra AzVikiyə öz dəyərli töhfələrini verməyə davam edən hörmətli Amd628in özü bu işi layiqincə görməyə qabildir. →VagoMüzakirə 17:48, 6 fevral 2011 (UTC)

Məncə, əcnəbi dilindəki tərcüməsi qalsa yaxşıdır. Çünki həmin termin ilk dəfə rus dilində istifadə olunmuşdur. Digər tərəfdən adi insanlar arasında KQB sözü indi də daha çox işlənir nəinki DTK.--Irada 17:51, 6 fevral 2011 (UTC)

İradə xanım, söhbət məqalənin adının orijinalı yox, mətnin daxilində mötərizədə verilmiş digər bir neçə sözlərdən gedir.--→VagoMüzakirə 17:57, 6 fevral 2011 (UTC)

OK. Həmin sözlərlə əlaqədar Acategory-nin fikri ilə razıyam.--Irada 18:01, 6 fevral 2011 (UTC)

Müzakirə iştirakçılarına salamlar.
Əgər girişdə Rusiya Federal Təhlükəzislik Xidməti (ФСБ) kimi yazılar nəzərdə tutulursa, onlar bu cür ona görə yazılıblar ki, Azərbaycanda bu qurumlar daha çox FSB kimi tanınırlar (rus dilli mətbuata çıxış asan olduğu üçün), nəinki FTX. Yəni, mənə qalsa idi bu qurumun adını FSB kimi yazardım. Amma ensiklopediya Azərbaycan dilindədir və bu qurumların adları Azərbaycan dilində olmalıdır. FTX-nın isə hansı qurum olduğunu səhv salmamaq üçün yanında mötərizədə adını verirəm ki, oxuyan çaş-baş qalıb, məqaləni o an tərk etməsin. Və ya NKVD deyəndə hər şey aydındır ki, bu hansı qurumdur. Özünüz baxın: DİXK (tərcüməsi) sizə nə isə deyir? ona görə, adların yanında mötərizədə rus dilində analogiyasını verilməsini çox faydalı hesab edirəm.
Yox, əgər Birləşdirilmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin (Объединенное государственное политическое управление - ОГПУ), SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Xalq Komissarlığı (Народный комиссариат государственной безопасности - НКГБ) və s. məqalədə çox yerlərdə işlədilmiş forma nəzərdə tutulursa, bildirməliyəm ki, eyni qayda bura da da işləyir. Bu mövzu həvəskar səviyyədə də olsa, məni özünə cəlb etmişdir; 1-2 ədəbiyyatla tanışlığın var. Bu cür ədəbiyyatlarda ГПУ adı hər şey deyir. Şəxsən mənə DSİ adı heç nə demir. Əminəm ki, DTK-KQB ilə maraqlanan başqa bir azərbaycanlı bu məqaləni oxusa və DSİ sözünə mötərizədə izahsız rast gəlsə, bunun hansı qurum olduğunu başa düşmək üçün vaxta ehtiyacı olacaq; özü də bir az çox vaxta.
Məqalələrin bu cür adlarla dolu olmasının qıcıqlandırıcı olduğunu başa düşürəm, amma yuxarıda dediklərimi nəzərə almaqla, çıxış yolu göstərənə minnətdar olaram.
Bu dəyişikliklərə gəldikdə, sadələşdirilməyə görə, təşəkkürlər. Bəzi informasiyalar həqiqətən də artıq idi. Onlar oradan yığışdırılmalı idi. Sovnarkomun adı aşağıdakı işləndiyi üçün təkrar uzun sözü yazmamaq üçün yuxarıda mötərizədə göstərmişdim.
Nəyisə düzgün izah edə bilmədimsə, fikirlərinizi eşitmək xoşdur--A_M_D m-f 18:49, 6 fevral 2011 (UTC)

Hğrmətli, Amd628. Sizin vaxtilə azərbaycan Vikipediyasında fəallığınızdan və müsbət fəaliyyətinizdən arxiv səhifələri vasitələri ilə xəbərim var. Yenidən fəallığınız hamını sevindirir. İlk düzəlişlərdən ciddi mövzulara ciddi yanaşdığınız hiss edilir. Ancaq Vikipediya azərbaycan dilində olduğuna görə məqalədə çoxsaylı əcnəbi sözlərin işlədilməsi yol verilməzdir. Bu dilimizin statusunu aşağı salır, material ciddi ensiklopedik məqaləni yox, iki nəfərin avtobusda söhbətini xatırladar. Hal-hazırda məqalədə düz 25 (!!!) dənə rus dilində lüzum olmayan tərcümə vardır. Biz ayrı-ayrı dövlətlər olduğuna görə ensiklopedik məqalələr öz dilimizdə olmalıdır. Kimsə onun digər dildə səslənməsini və yazılışını istəyərsə məqaləni o dildə oxuya bilər.

Hesab edirəm ki, ancaq girişdə bir dəfə onun rus dilində yazılışını versək kifayət edər.

Digər tərəfdən, SSRİ dövründə ölkənin dövlət dili olmadığına görə komitənin adı İttifaqa daxil olan 15 respublikanın istənilənin dilində verilə bilər.

P.S. Müzakirələr bitənə və yekun fikrə gələnə qədər mübahisəli sözlərə dəyməməyin tərəfdarıyam. Özüm də bu prinsipi gözləyəcəyəm. Hamıya, ilk növbədə müəllifə hörmətlə --Acategory 19:25, 6 fevral 2011 (UTC)

Hörmətli, Acategory. Xoş sözlərə görə, minnətadaram. Gələcəkdə bir-birimiz haqqında müsbət fikirlərimizin daha da artacağına ümid edirəm.
O ki, qaldı mövzuya, dediyim kimi, məqalələrdə bu cür sözlərin çoxluğunun qıcıqlandırıcı olduğunu başa düşürəm. Və bu nöqsanın aradan qaldırılmasını arzulardım. Amma nəyə görə bunlar qalıb? bax bunu yuxarıda uzun-uzadı yazımda izah etmişəm. Çıxış kimi versiya irəli sürmənizi arzulardım.
Belə bir təklif: Rus dilində qurumların adlarının açılışını yığışdırıb, abreviaturasını saxlayaq. Yəni, Birləşdirilmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin (Объединенное государственное политическое управление - ОГПУ) kimi yazılar Birləşdirilmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin (ОГПУ) formasında yazılsın.--A_M_D m-f 19:42, 6 fevral 2011 (UTC)

Təklifim məqalənin, o cümlədən oradakı dövlət təsisatlarının adlarının ancaq azərbaycan dilində yazılmasıdr. O adların digər dildə necə səslənməsi bizim layihənin səlahiyyətində olmamalıdır.--Acategory 20:09, 6 fevral 2011 (UTC)

bu, həll deyil--A_M_D m-f 20:24, 6 fevral 2011 (UTC)


Əvvəlcə azərbaycan Vikipediyasındakı məqaləyə əcnəbi dildə sözlər əlavə edilir, sonra isə onu silmək təkilfinə "bu, həll deyil" cavabı verilir. Əvvəl problem yaradılır, sonra isə onu həlli axtarılır. Hansısa idarənin digər dildə necə adlandığını bilmək üçün digər dil səhifəsinə keçmək kifayət edir. Məqalədə ehtiyac olmadan çox sayda əcnəbi sözlər əlavə etmək yolverilməzdir. Bu nümunə ilə gərək hələ dilimizdən çıxmadığına görə soyuducu (холодильник), dondurma (мороженое), tavan (потолок), qalıq pul (сдачи), tutulub (занято) sözləri belə yazıla. Azərbaycan Vikipediyasındakı məqalə məhz azərbaycan dilində olmalıdır.--Acategory 18:23, 7 fevral 2011 (UTC)

Lazımdırsa, bir daha yaza bilərəm-bu, həll deyil.
Çünki yuxarıda hansı səbəblərdən idarələrin adlarının yanlarında orijinal dildə adlarının yazılması izah olunub. çox xahiş edirəm ki, bir daha oxuyasınız.
əgər mən burada hər hansısa bir dilin lobbiçiliyini etməkdə günahkar bilinirəmsə, böyük səhvə yol verilir.
"görünənlər" (наружка)- bu sözü necə bəddi tərcümə etmək lazımdır? Mən bunu görünənlər kimi etdim. Halbuki, bu sözün hərfi tərcüməsi başqa cürdür. Yanında orijinal dildə verdim. Çünki Azərbaycan dilində mövcud olan bir ədəbiyyat yoxdur ki, o qrupa insanlara hansı ad verildiyi qeyd edilsin. Şəxsən məndə yoxdur. Kimdə isə varsa, təqdim etməsi çox köməyə gələr. Sözü transliterasiya edib "narujka" yazmaqdansa, bu forma daha münasibdir.
Məqalədə hər belə məqamın nəyə görə edildiyinin səbəbi var.
Həmişə öz dilimi sevmiş və hörmət etmişəm. Burada kənaraçıxma nəsə varsa, hamısı məqalənin oxunaqlı olması, oxuyarkən çaş-baş qalmamaq üçün edilmişdir--A_M_D m-f 21:18, 7 fevral 2011 (UTC)

" çox xahiş edirəm ki, bir daha oxuyasınız ". (???) Çox qəribə bir iddiadır. Bildirməyə məcburam ki, Sizin yazdıqlarınız nə Konstitusiya tələbləri, nə də Quran ayəsi deyl ki, biz onları dəfələrə oxuyub, son həqqiqəti dərk edək. Xatırladıram ki, Sizin istəyinizdən asılı olmayaraq Siz azərbaycan Vikipediyasında ancaq azərbaycan dilində yazmağa məcbursunuz. Əgər bu gün Siz onları dil səhifəsinin tələblərinə uyğunlaşdırmasanız, mən idarəçi kimi bunu etmək məcburiyyətində qalacağam. Hörmətlə --Acategory 06:41, 8 fevral 2011 (UTC)

Yazdıqlarınızı oxuyarkən elə təəssürat yaranır ki, məsələ ilə bağlı gətirdiyim arqumentlərə tanış deyilsiz. Ona görə də onları oxumağı məsləhət bildim.
İdarəçi kimi davranmaq isə təkcə hüququnuz yox, həm də borcunuzdur. bunu unutmayın.--A_M_D m-f 14:15, 8 fevral 2011 (UTC)
Hörmətli Acategory. Bu cür təcrübə latınca adlarda istifadə olunur deyə, rus dilində də belə bi variantın verilməsi məqbuldur. Amma qeyd etdiyim kimi, həmin adlar haqqında məqalə yaradılması mümkündürsə, elə həmin məqalələrdə rus dilində orijinal adlar verilər. Çalışaram, bunları özüm yaradım. --→VagoMüzakirə 07:19, 8 fevral 2011 (UTC)
Bunun optimal həll yolunu onda görürəm ki, həmin adlara qırmızı keçid verilsin, daha sonra onlar haqqında qısa informativ məqalə yaradılsın və həmin məqalələrdə adın qarşısında rus dilində orijinal adı verilsin. Zaman-zaman həmin məqalələr zənginləşdirilsin.→VagoMüzakirə 07:04, 7 fevral 2011 (UTC)
Nümunə kimi, Rusiya Federal Təhlükəzislik Xidməti məqaləsini yaradıb, ФСБ sözünü ora köçürdüm. Məsləhtdirsə, digərlərini də bu cür edək.→VagoMüzakirə 07:17, 7 fevral 2011 (UTC)
Məqalə yaradılda nəzərdə tutulmuşdu ki, bu ad altında keçmiş SSRİ təhlükəszilik orqanlarının hamısının tarixi haqqında ümumilikdə məlumat verilsin. Mahiyyət etibarilə onlar bir qurum olmuş-müxtəlif illərdə müxtəlif cür adlanmışdır. Müasir Rusiya təhlükəszilik qurumları üçün bu qayda işləyər, amma sovet qurumları üçün uyğun gəlmir.
İdarənin adı yanında yalnız rusca abreviaturasının verilməsini təklif etmişəm və mənə elə gəlir ki, bu, hələ ki, ən uğurlu çıxışdır.
Uğurlar--A_M_D m-f 21:18, 7 fevral 2011 (UTC)
Hörmətli A_M_D. Məqalədə Rusiya təhlükəsizlik orqanları haqqında ümumilikdə məlumat verməyi nəzərdə tuta bilərsiniz. Amma bu o demək deyil ki, digərləri haqqında məqalə yaradıla bilməz. Bunun sübutu üçün Rusiya Federal Təhlükəzislik Xidməti məqaləsini göstərmək kifayətdir. --→VagoMüzakirə 06:53, 8 fevral 2011 (UTC)
Bir xahişimə də mümkünsə diqqət yetirərdiniz: {{Sovet dövlət təhlükəsizlik orqanları tarixi}} şablonundakı adların Azərbaycan dilində doğruluğunu və onların qısa yazılışlarını dəqiqləşdirmək. →VagoMüzakirə 08:00, 8 fevral 2011 (UTC)
Hörmətli, Vago. Mən SSRİ təhlükəszilik orqanlarının ayrı-ayrılıqda Azərbaycan cəmiyyətində elə də ciddi maraq obyekti olmadığını düşündüyüm üçün belə dedim. Bizim üçün, kobud desəm, hamısı KQB-dir. Ayrı-ayrılıqda BDSİ üçün, MQB üçün məqalə yaratmaq istəyən varsa, buyursun. Bu məqaləni də, xüsəsən tarix hissəsini, zənginləşdirdikdən sonra ana məqalə kimi, digər məqalələr arasında da bölüşdürmək olar. Əksərən, digər vikilərdə məqalələrin inkişafı belə olur.
Düzünü deyim, bu mübahisə artıq istəmədiyim, arzulamadığım inkişaf alır. 2-3 aktiv istifadəçi yuxarıda yazdığım arqumentlrədən sonra məsələyə münasibətini bildirsəydilər, hər şey aydın olardı. Vikicəmiyyətin razılığı ilə hər şey həll olunardı.
Dediyiniz şablon üzərində xırda dəyişikliklər etdim. Qalan bir nöqsan tapa bilmədim.
Adətən mexaniki-typing səhvlərinə çox yol verirəm. Məqalədə onları düzəltdiyiniz üçün minnətdaram. O işləri son mərhələyə saxlamışdım; Düzdür, qaralama şablonunu götürdüm (gözümə bir az kobud göründü-yeni şablonla əvəz etmək istəyirdim), amma məqalə yenə də qaralama halında qalmaqda idi.
Uğurlar--A_M_D m-f 14:15, 8 fevral 2011 (UTC)
Türklərin yaxşı deyimi var "gün doğmadan, nələr doğar". Həqiqətən də məqaləni görəndə heç bu qədər məqalənin yaranması üçün zəminə yaradacağı mənim də ağlıma gəlmirdi. Əslində Vikipediyanın inkişafı yönündə onu da doğru qeyd edirsiniz ki, məqalədə yazdıqlarınızı vaxt gələcək digər məqalələrə də paylaşdırılacaq. Onun üçün perspektivdə olan məqalələrin Siz tərəfdən yaradılmasını arzulayıram. :) Şablondakı düzəlişlərinizə görə təşəkkür edirəm. →VagoMüzakirə 16:09, 8 fevral 2011 (UTC)